Skip to main content

Full text of "Galenou Peri kraseon tria. [microform] = Galeni De temperamentis libri III;"

See other formats


ΜΙ0Ι10ΡΙΙ.ΜΕΟ 1993 
ΟΟίυΜΒΙΑ υΝΙΥΕΚδΙΤΥ ΠΒΚΑΚΙΕδ/ΝΕλν ΥΟΚΚ 



'Τουηάαΐίοηδ οΓ λΥοδΙοΓη ΟίνϋίζαΙίοη ΡΓΟδβΓναΙίοη Ρ^ο^6^ι'' 



Ρπικίοά \)γ Ιΐιο 
ΝΑΤΙ0ΝΑ1. ΕΝΟΟλνΜΕΝΤ ΡΟΚ ΤΗΕ ΗυΜΑΝΙΤΙΕδ 



ΚβρΓοάιιοΙίοηδ ηιαγ ηοΐ \)0 ιηαάο \νίΐ1ιοιιΙ ροΓιηίδδίοη ίΓΟίη 

Οο1ιιιηϊ)ία υηίνοΓδίΐγ ΕΛιαιγ 



ι 

ΟΟΡΥΡΙΟΗΤ δΤΑΤ^ΕΜΕΝΤ 



ΤΜθ οορνΓί9ίιΙ Ιβνν οί ίίΐΘ υηίΐΘίΙ δίθΐββ - ΤϊΙΙβ 17, υηίΐβςΐ 
8ΐ3ΐ63 ΟοοΙθ - οοηοθΓηβ Χ1\β ϊΏΒΜηβ οϊ ρΜοΙοοορίββ ογ 
οΙΙΐθΓ Γ6ρΓθοΙυοΙίοη8 οϊ οορνη9ίιΐ6€ΐ ιπδίθηθί. 

ίΙηάθΓ οθΓΐθίη ^οη^Iίι^οη8 βρθοίΐίθοί ίη ΙΙΐθ Ι3νν, Ιίΐ3Γ3η68 Βηά 
θΓοΜίνθβ 3ΓΘ θυΐήοηζθοί Ιο ίυΓπίεή β ρΜοΙοοοργ ογ οΙΙίθγ 
ΓθρΓοοΙυοΙίοη. Οηβ οί ΙΙΐθβθ ερβοίΐίθϋ οοηάίΐίοηδ ίε Μ)βΧ ΙΙιθ 
ρΐιοΐοοοργ ΟΓ οΙΜβΓ Γ6ρΓθ€ΐυοΙίοη ίβ ηοΐ Ιο Ι36 "υββϋ ϊογ βηγ 
ρυΓροβθ οΙΙΐθΓ ΙΙιβη ρηνθίβ βΐυϋγ, βοΗοΙβΓβΗίρ, ογ 
ΓθβθβΓοΙι.** Ιϊ 3 υβΘΓ ΓηβΚθβ 3 Γθςυθβΐ ϊογ, ογ ΙθΙθγ υβθβ, 3 

ρήΟΐΟΟΟργ ΟΓ ΓβρΓΟΟίυΟίίοη ϊογ ρυΓρ0868 Ιη ΘΧΟβββ οϊ "Ϊ3ίΓ 

υββ," ΙΗ3ΐ υβθΓ ηΐ3γ όβ Ιί3ΐ)ΐ6 ϊογ οοργΓϊοΗΙ ίηϊΓίη96ηΐ6ηΙ. 

Τήίβ ίηβΐίΐυΐίοη ΓββθΓνβε ΙΜβ ΓίρΙιΙ Ιο Γβϊυβθ Ιο 300θρΙ 3 
οοργ ΟΓϋΘΓ ίϊ, ίη ίΐ3 ίυά9θηΐΘηΙ, ϊυΙϊΙΙΙηίθηί οϊ ίήθ ογοΙθγ 
ννουΙοΙ ίηνοΐνθ νίοΐ3ΐίοη οϊ ΙΙιθ οοργη9Μ Ι3ν\^. 



Α υΤΗΟΚ : 



ΘΑίΕΝυδ 



ΤΙΤΙΕ: 



[ΟΑίΕΝΟυ ΡΕΒΙ 
ΚΠΑδΕΟΝ ΤΡΙΑ 




ΡΕΑϋΕ: 



ϋΡδΙΑΕ 



Ό Α Τ Ε : 



1904 



αοίυΜΒίΑ υΝΐΥΕΚδίτγ οβκακιεβ 

ΡΚΕδΕΚΥΑΤΙΟΝ ΟΕΡΑΚΤΜΕΝΤ 
ΒΙΒ006ΚΑ ΡΗΙΟ ΜΙΓΚΟΡΟΚΜ ΤΑΚΠΡΤ 



ΜβδΙβΓ ΝθβΗΐίνθ # 



ΟήξΐηΒΐ ΜΕίβηβΙ 35 ΡΠιηβά - ΕχίδΙίηβ ΒίωίοβΓβρΙιίο Κβοοιά 



8Θ015 
05 



Οβ ^•ηρβ^&ηβηύ^8• 190Α• 



ββΙβίΗΙβ» 

Γαληνού Πβρι κράσεων τρία. Οαίβηί Οε ϋβπιρβΓβίΓηβηΐίε, 
1ίΙ)Π πι; Γ€€€ηδυίί ΟβοΓ^ίϋδ ΗβΙπίΓαοΗ. ϋρδία^, ία 
ΛβοΙίΙίΐΐδ Β. Ο. ΤβυΙ)η€π, 1 904. 

{χ, (]], 132 ρ. 17}*". (Οη €ον€τ: ΒιΙιΠοΙΙιβοΑ βοηρίοηιιη βτ&βοοηιιη β^ 
ΓΟαιβηοΓυιη ΤβιιΙ>η6παηα) 



ΚβδΜοϋοηδ οη ΙΙδβ: 



^^ Η6ΐιητ€{εΗ, ββΟΓΚ» ΙΜ9-ί^Ι\οά. 



4-11910 



1«11>πΐΓν οί ΟοηβΓΜίι 



ΤΕΟΗΝίαΑί ΜίαΚΟΡΟΚΜ ΟΑΤΑ 

ΡΙίΜ ΒΙΖΕ:___36_η^^ ΚΗΟϋΟΤΙΟΝ ΚΑΤΙΟ: (ίΧΤ 

ΙΜΑΟΕ ΡίΑΟΕΜΕΝΤ: ΙΑ (^ΑΓ,ΙΒ ,ΠΒ 

ΟΑΤΕ ΡΙΙ.ΜΕΟ:_____^:ι^ζ>3._ ΙΝΙΤΙΑΙ.δ___β/9^ 
ΡΙΙΛ1Ε0ΒΥ: ΚΕδΕΑΕΟί ΡυΒΟΟΑπΟΜΒ. ΙΝα ννΟΟΡΒΚΙΡΓ,ρ'ΓΤ 




π 




ΑββοοΙαΙΙοη Ιογ ΙηΙοηηβΙίοη 8η<1 Ιιη89β Μ8η&9βιηβη« 

1100 ννβνηβ Ανβηυθ, δυϊΐθ 1100 
δϊΙνβΓ δρΓίης, ΜβΓγΙθηό 20910 

301/587-8202 




ΟβηίίΓηθίθΓ 

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 η 12 13 14 15 ίΠίΤΊ 



1111 



ιιιιΐιιιιΐιιιιΐιι 



τ 



Ι||||||||||||||||| ||||||||||||||||^^ 



ΙηοΗ65 



ιηιΐιιιι ιιιι 



2 3 

ΙΌ 



Μ 



1.25 



Γ ΙΙΙΙΜ 

56 ππ 3.2 



2.5 



Ι 



Ι&3 



ΒίΙ±ι& 



|3£ 

14.0 



1.4 



2.2 



2.0 



Ι.δ 



1.6 



1 



^ 




ΜΟΝυΡΟετυΡΕΟ το ΟΙΙΜ 3Τ0Ν00Β05 
ΒΥ ΟΡΡΙ.ΙΕΟ ΙΜ09Ε, ΙΝΟ. 






<ί^ 







■^^ «ί" 




4^ 




<2> 



Β Ι Β Ι Ι ο τ ^ί Ε ο Α 

δΟΚΙΡΤΟΚΥΜ ΟΕΑΕΟΟΚνΜ ΕΤ ΕΟΜΑΝΟΚΥΜ 

Τ Ε V Β Ν Ε Κ ί Λ Ν Α 



**4 »*ί. 



*.»4 




» ; 



ίίί ΐ!ϊ 



«»«,Α^ 



Β.Ε ΤΕ3ί1ΈΚ.ΑΜΕΧΤ!Η 



ΕΒΙΒΙΤ 

(Ι ϋΕΙΔΙΚΕΐαΐΐ 







ί 1 ,.•», 

ν 






«» ίΐ 



Ι- ϊ ρ 



τ Α Ε 



ίΝ Λ Ε Ι) Ι Β V 5 β, Ο. Τ Ε V Β Κ Ε Κ Ι 



ρ^^ν^ 



\λ^ 






υΒΗΑΡΥ 




ί -: 



π.».. 






'^ 



ΓΑΛΗΙ^ΟΤ 

ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕϋΝ ΤΡΙΑ 



αΑΙ.Ε]^Ι 



«# * 



ΌΈ ΤΕΜΡΕΕΑΜΕΝΤΙ8 ΜΒΚΙ ΠΙ 



ΚΕΟΕΝδϋΙΤ 



ΟΒΟΒαΐυβ ΗΈΙ.ΜΒΕΙΟΗ 







•.3: 



ΕΙΡδΙΑΕ 
ΙΝ ΑΕΌΙΒϋδ Κ Ο. ΤΕϋΒΝΕΚΙ 

ΜΟΜίν 



. *- -χ 



• ν. Γ- 
4^ 



Η^ 






<Χ1 



ΡΕΑΕΕΑΤΙΟ. 



/ώ. - Ατ 3 τ'/ 



115 



Ι.ΙΡ8ΙΑΒ: ΤΤ*Μ Β. σ. «ΐνΒΗβΚΐ. 



Αά Οαίθΐή 1ίΙ)Γ08 1;γθ8, (^ιά τίερί κράβεων ίη80ΓίΙ)αηίιΐΓ, 
Γβοβηδθΐιάοδ Ηίδ οοάίοίΙ)τΐ8 ιη&ητι βοήρϋδ ιΐδΐΐδ δΐιιη: Ιιβ,α- 
Γθηϋ&ηο, Τιίνηΐϋαηο, ΜίίΓοίίΐηίδ άιιοΒαδ, Υϋ,ύοΒ,ηο, ΡΛΓίδίηο, 
Οχοηίθηδί. 

^11οη1Iη ορϋηηΐδ βί νβίπδίίδδίιηιΐδ βδί; οοά. I^αη^θη- 
ί 18, η η δ ρΐαί. 74, 5, ο1ι&γ1;8,οθιι8, ίοπηαθ 0[ΐΐ3-άΓ£ΐί8,θ, δίΐβοϊΐΐί 
<1ιΐ8χίί άβοίιηϊ, <ιπί ΐηάβ & £ο1. 17 ιΐ8(][ΐιβ &ά Μ. 55 περί 
χράσεων 1ϊΙ)Γ0δ οοηίίηβί. Ββ €[ΐιο οοηϊβΓβηάβ, δτιηί ς[ΐΐ8,β ίη. 
βάίϋοηθ ιηβΛ 1ίΙ)Γοηιιη, (^ιιοδ Ο&ίβηπδ περί των καθ' Ίτΐτνο- 
%ράτην βτοιχείων οοηδοιίρδϋ (ΕγΙλπ^. 1878), ρ. VIII θΙ ΐπ 
ρΓίΐβΓ8.ίΐοηθ νοίτιιηίηίδ ΠΙ Βοήρίοπιπι ιηίηοΓαιη Ο&ίβηί (1<ίρ8. 
1893) ρ. V οορίοδίιΐδ άίδριιίανί. Ηιιίο οοάίοί, βΐΐδί οιηηί 
ιηβηάοΓπηι ^βηβΓβ ΐ£ΐΙ)0Γ£ΐί, ρήπΐίΐ,δ άβίθΓβηάαδ Θ83β ρβ,Γ^θδ 
βίβοΗοΓ θ ηιηηβΓΟ δ8<1)Ϊ8 πιβ,^ο 1)οη8,Γΐιιη Ιβοϋοηηιη, (^αΒ,θ 
ίη θο δοΐο ίηνβηΐαη^υΓ. Μβηϋοηβ άί^ΐδδΐπίδ,δ ΓθθβηδΘΐ)ο 8,0 
ρπιηιυιι (ΐιιίάβιη βδ,δ, (^118,6 ΟιίΙ^Λδϋ ΛποίοΓίίίΐίβ οοηβηπβ,ηίιΐΓ: 
11, 21 καΐ γαρ καΐ, 29,13 ο^τ άκρως ξηρον οντ οίκρως 'ύγρόν, 
30, 4 ξηρον η 'ψνχρον αμα καΐ 'ύ^ρόν, 44, 22 διλ τήν ηλιαίαν 
Ιι^ 0}η., 43, 18 κυουσών, 58, 11 οΰονηερ^ 74, 5 %ροαεπι- 
ΰκέΐΐτεΰ^αι, 15 των ίντος μορίων^ 25 όλως (δίο οπιιι I^ θΙ; 
θΓΪΐ)Εδίο Ιθ^βηάαιη, ηοη ολοις)^ 111,12 ^ερμον είναι^ 113, 
27 ^ερμ,ότψος. Ώβίηάθ β8δ, (^ηΛϋδ 1ιί8,<;ϊΐδ, (^αο οβίβήδ ίη 
€θάίοίΙ)ηδ Οαίβηί ΟΓαίίο άθίοπη&ίβ, βδί, ΐοΠίίατ: 27, 15 είτνόν- 
'ης οϋτως ίηανίωμ^ν ίπΐ το τίραγμ,α, 74, 4 άφτΙ οτη., (]μο 
^1οδδθπΐ8.ίθ ί;βιηθΓβ ίη ίβχίηπι ίΐΐβ,ίο βί ρΐβοηβ,δπιιΐδ ηιοίθδϋδ- 
δίπιυδ βί 1ιί8ί\ΐ8 βδΤβοίαδ βδί, 80, 12 αν εϊη. Τιιηι βΧ6πιρ1& 
^Ιοδδθπι&ίυπι ηι&ηίίθδίοηυη ρΓοίβΓαπι, (ΐηίΙ)ηδ Ι< δοΐαδ ο&τθί: 
7, 6 φύΰιν οηι., Γβοίίδδίπιβ ; ηβίΐηβ βηίπι άβ άίνβΓδίδ Β&ίατίδ,' 
8θά ά0 σρ^ίπ10 ίβπιρβΓαιηβηίοΓίιηι ^βηβΓθ α^ίιιτ, ίά €[υοά βχ 



1Τ 



ΡΚΑΕΡΑΤΙΟ. 



βΐ8 ςωβ Μίβοβάωί ΙηοπΙθηΰΒβίιηβ »ρρ«θ*; 8,6 οαα,ώ,: 
(νβΐ φα,ίρώί) ο»»., 30, 5 χατά τό Ιπι^^ατονν οη,., Γβοίβ; 
""ί" /λφΓ'' οβΙβΓοηιιη οοάΐοηιη ναήβίαίβ χ«ιά τό }„,' 

ΙΤ (νΛ^ . ";•"''' ^""ί"^»!•"" (Μ) νβΐ χ. τ^ίν ί'«4«- 
τ«αν (V) ρΓΒβ8ί«ηίι«ιη ΐιιίβΓρο1»ίοη5 νθ3«8ίιι ΟβΠΙβΓβ ρ088ί8: 
«ο, 25 ηις^ο^η. Ββηίςηβ 8β1βοίιΐ8 ς«»8(1αιη 1θοίίοηθ8 βχ 
8010 ΐΛοτβηΙιιιηο άβρΓοιηρΙ»» α&πιιη, ,Η^β αΐώ θβ οίΐϋβίδ 

17 τοτντον, ιίβιη 6, 9, 7, 10 ίν χ, τξ, 10, 15 ^Χ^,,βά- 
νην ύχαρχπν το ,ας, 27 ίχατ^ρο^ί, 29 αυτό, 12,23 ίρ<ί- 
τ^τοί δε χοτί^ |^ροτ,το5, 15, 13 ηοή δΐ, 28, 9 τό « <,?.„ 
οντο, ί$7, 1 νπαρχΗ, 2 τοι5ϊου, ςνιαπι δΟπρίϋΓαιη β88β νβπββί- 
ηιαιη ιηίβϋββίίητ β Ιοοο 8Μηϋ1ίη.ο 34, 22 χ«2 τούτου μά- 

Τ" ""^"Ι" Τ ^"'?"' δ^' 2 ^ονιω, 5 ^ρατήοα,, 66, 23 
««^.5 68 25 ..>οντ«., 71,9 γύ, ήνα, 74,13 ^ο.λ λ.- 
*εν, 75,4 «πί9 τω, 80,1 Ινόν, 81,18 οϋτε, 83,23^ν- 
ίνο,σο,ν 84,17 τα,ίτ^ ^ο., 85,16 γράψο^, 86,8 έ«ν«,τα- 
μενο.5 88 23 άητο^νο^, 92,8 «1„ο,Ίΐ ίί), 9Μ0 
«ανταα,ί ολ/^,οτ, 100,17 με9ίατψα., 102,26 τα^τόν τού- 

- ;^Α '"*' ^"^' ^°^'2^ ^ί? "^νί, 108,13 θίρ- 
»"""' ,*^^- 2„^ " «^^^«ί"» ^«Ρί-ώ ίΓνα,, 110,24 8ν, 111,20 
"χρας, 112,3 ποίκια». ' ' 

ΙίΕ,αβ οηηχ ί«,ία βίί Ι»ω•βη«αηά βθβ8 &ά κβηώηαηι 
80Γΐρίοη8 ιη^ηοιη Γβδϋίηβηάαιη, οιηηβιη ίβΓβ 1βο«οηΪ8 νιιΗ- 

ς[ΐιβιη νοοβ,ηΐ; οηΐιουιη Γβοβρί. 

Ηηίο ρΕπΙηιη οβάϋ Ι,οηϋίΐίβ οοάβχ ΤτίνχχΗί^ηηΒ 685, 

ΐΐ; ν^ι .Ι"""^^ ^^^' '^^'^^ ^^^^ ^«^^^ί» ^^^ Μβ<ϋο. 
Ιίΐηι ιη . ωΐιοίΐιβο^ ρηι,οίρίδ Τήνιιΐϋί ^δθΓνΕ^ητ. Μυ^αδ 

β8* ιη ιπιίιο; ιηοΐρίί βηίιη ε νβΛίβ νοη]^ηνα^ δννάμενον, 

νπερ των ονομάτων κτλ. ρ. 27,14 Ηηίιιβ β<ϋϋοηί8. ϋυίΐθ 

ι^ίΠΓ ρ3ΐ^θ8 ριΐιηΐ περί κράαεων Η1)π ίηΐθπβηιηΐ;. ΡταβίθΓ 

ίΓΕ^βηίπιη ρηιηί Η1)π οοηϋηβί αΐίβηιιη βί ίβΓϋυιη ΙίΒηιιη 

περ^ κραΟεων ί. 1---29% άβίηάβ ΙίΕβο ΟΕίβηί ορβΓ.: περϊ 

φνα^κων δνναμ,^ν , 29^75% περί &ρια^^^, καταακεντίς τοϋ 

αωματος ^|μων ί.75^~81^ περί .1^.|/«,ί.81»>-86^ τω.προ^ 

Ιλανχωνα θεραπευτικών ]ί\>ηπη &1*βπιιη ί. 86^--119•, περί 



ΡΚΑΕΓΛΤΙΟ. -Τ 

πτιΰάνης βίνβ εις το περϊ διχίίτης ο^έων ήγουν εις τα περί 
πτίΟάΐ'ης Ιπποκράτους 'ύπόμνημα ί. 120^ — ^193*, υπόμνημα 
εις το πρώτον βίβλίον προρρητικών ^Ιπποκράτους ί. 193* — - 
230. Οοηίηϋί ]ΐϊΐιιο οοάίοβιη ϋοιηίιιίουδ Β8.8δί Μβίϋο- 
Ιαηβηδίδ. 

ΑΓίίοΓβιη ς[ΐΐ£ΐηά&ιη ηβοβδδϋυάίηβιη ίηίβΓ ΕαιίΓθηϋ&ηιιιη 
βί ΤΐΊνιιΙϋ&ηιιιη ίηίβΓΟβάθΓβ άοοιιιηθηΙο δΐιηΐ ρβπηπΗί Ιοοί, 
€[ΐιίΙ)ΐΐ8 οβίβή οοάϊοθδ 8,13 βίδ άίδδβηίίυηί, β. ο. 31, 1 αλλαί^ 
34, 23 αία^ητων ΰωμάτων, 46,4 ούχΙ περϊ^ 10 μαραίνο- 
μένω, 48,28 τα πρώτα, 49,15 τε περί, 52,25 ξιγώντί, 
60,14 τω άβροδίαίτω, 74,10 την αρκτον τε καΐ την με^ 
ΰημβρίαν, 75,17 χρώμα, 83,6 κατώπτηταί, 88,1 δίτιρη- 
μενον, 98, 3 ως οΌ'τω, 101, 13 παράΰχοι προβπεΰόν, 107, 6 
δίαμφίΰβητήαειν. "Νβφιβ ίβιηβη 2ΐίβγ βχ Μβτο άβδοπρίυδ 
βδί; άίββηιηί βηίιη οηπι β,ΐϋδ ίηπι Ιιίδ Ιοοίδ: 92, 4 ϋειον Ιι 
χοίρείον Τ, 12 άρτος οπι. Ιί, 95, 23 μεν Ιι μεν ουν Τ, 
102,30 μη οηι. Ι^, 103,13 πάντως 1. δήπου Τ, 107,21 
μεν ονν I^ ουν τ, 28 καΙ τροφή καΐ φάρμακον 1» τροφή 
τε αμα καί φάρμακον Τ, 108, 24 ε1!ρηταί Ιι ^ρτηται Τ. 
νβΓ&πι δθΓΥίΐνϋ Ιβοϋοηβπι Τ δοΐυδ ρ&ιι^δ Ιοοϊδ: 37,20 τό 
νεϋρον, 47,13 μην, 53,16 τα άλλα, 57,8 πρώτον, 66,23 
καί τι και, 74,27 ϋκΐηρα, 11,^ το, 81,14 επϊ τούτων: 

ΤβΓϋηπι Ιοουηι οΙ)ϋηβί οοθ. Μβ,Γοί&ηιΐδ 275, πιβηι- 
1)Γωι&06υδ, ίοπηαβ ^υ&άΓ&ίΛβ , δ&βοιιΜ (ΐηιηϋ άβοΐπιί, θΐβ- 
^&η1ίδ6ίπΐθ δοπρίιΐδ, ςιιί περϊ κράϋεων 1ίΙ)Γ0δ ί. 56^ — 111* 
6οηϋη6ί. Ιδ βίδί I^8.η^6ηϋ8^10 ρ&ηΐο ίηίβήοΓ βδί. Ιοί ίβιηβη 
Ιοοίδ οηιη ίΐΐο οοηδβηϋί, ηί βχ βοάβπι αΙβΓί^ιιβ ίίΓοΙιβίχρο 
οη^βπι άηχίδδβ ρηίβιιάιΐδ δίί. Η&ηο Γαϋοηβπι ίηίβΓ ιιίηυιι- 
€[α6 ίηίθΓΟβάθΓβ οιιηι ηιιι1ί& αΐία ίυηι Ιι&βο άοοβηί 6Χ6ηιρ1&: 
2, 8 -ψυχράν τε καϊ ίηράν, 20 αι τιαΰαι διαφοραϊ των κρά- 
6εων, 3,2 θερμαίνειν, 3 ξηραίνειν, 4,11 τό χρώμα (οπώδο 
μεταβολην νθϋ8,1)\ι1ο δριπιο), 15 φάύκοι, 17 μέλαν φαίνε- 
ΰθαι, 18 γεγονέναι, 5,25 ό δέ γ^ εκείνων λόγος, 6,5 αρ- 
χεοθαι, 16 Ιπιδεικνυουΰιν , 9, 20 ουΰαν, 13, 11 κράΰεών 
είαιν άμετρων, 14,2 ϊδιόν ίΰτιν, 15,16 πολλοίς δε, 18,8 
τα ζωα, 20, 8 ίέ ίή, 10 άπαντα ΰυγκεχύΰθαι τόν λό^Όν 
ανάγκη, 21,19 τούτων, 24,10 ^νε^γη01[}, 21 χατ' ά4/αν, 



VI 



ΡΚΑΕΓΑΤΙΟ, 



ΡΚΑΕΓΑΤΙΟ. 



νπ 



Κ 



25,2 <ϊή, 6 Ι7τ%£(ίθαί, 26, 21 καΐ λΐ^ον. ΜΛχίηΐθ Λΐιίβιη 
ιά αρρ3.Γβί θχ £^1818 ΙβοΜοηίΒιΐδ πίπα8(ΐυθ οοάίοίδ ρΓοριϋδ• 
Ιιοο ίη ηιιιηθΓΟ 1ι»1)θη(1αθ δυηΐ;: 1, 2 κέκρανταί, 16 δύνα^ 
ται^ 11,4 έξεσταί, 13,26 Ονμπίπτονααν ^ 31,22 ^| {ηκ- 
ναντίας, 32, 22 τ€λί/ω?, εΗ&θ. ςη&πκιυ&ηι ί^ί;ιΐΓ ί,αητβη- 
1ΪΛηιΐ8 βί Μ&Γ0Ϊ&Ι1118 »Γ<;ί88ίιηο οο^3.ίίοηί8 νΐηοιιΐο οοη- 
ιηηοϋ δΐιηΐ;, ηοη ίαηαβη Ιιίο βχ Οίο άβ8θπρ1;α8 θβΐ;. Νβ,ιη 
ιη I^ ρΙιιππίΛ νο(»1)ΐι1& οιηΪ88& δίπιί, (ΐη&θ ίη Μ βτί&ηί 
ηβφιβ ϋα οοιηρ&Γ&1;& δΐιηί οιηπία, υί θχ ΐη^βηίο βΐιΐδ, ααί 
Μ οοάίοβιη βχΛΓΛνϋ, αάάίίΕ βδδβ δίαίπθΓβ ροβδίδ. Ε 'ρβΓ- 
πιηΐϋδ Ιιιύιΐδ ίβιηθπίαϋδ ίη Ι. ραδδίιη οΙ)νί&β βχβιηρίΐδ 
ΙίΛβο βίβ^: 2,4 ^δη, 12 οϋ^\ 3,11 τοντο, 14 δ'λον, 4,20 
γεγονένα,, 13,12 άναγκαΐον, 22,24 μόνων, 33,17 τό το*- 
<^τον αωμα, 40,18 άκρ,βώς, 42,12 εχάστον, 58,6 είχός, 
0^9,8 μηπω, 79,11 τινί^, 80, 6 ούί', 86,6 ακριβώς, 92,12 
άρτος, 103, 23 ούκέτ% 108, 3 καΐ &νμος, δβά ηοη δοΐαηι 
θα άθ 0&1183., <ιηοά νίίίοηιπι ^βηθΓβ βο, (^ηοά ίη νβΛίδ 
ίβπίθΓθ οπιίδδίδ ροδϋυπι βδί, πιαίϋδ Ιοοίδ ο^τβί, πι&^αβ ίη 
ίβχίπι οοηδίιίηβηάο Εηοΐ^ήΐαϋδ βδί, δβά ΗΛΐ)θί θίί&ηι ρβοη- 
Η8ΐ•β8 (ΐη&δά&πι 1ββ<;ίοηβδ ορϋπιβ^, ^ηαβ ίη Ι^ ηοη ίη- 
νβηίηηίιΐΓ; ί^βδ δΐιηί: 3,25 της μήκωνος, 6,11 γενέσθαι, 
7,29^^ψυχράν, 33,3 ^'το*, 44,20 αύμπαντας οηι., 46 4 
οη νπερ (ί^βηι ΟηΚ), 51,13 άπ6 οτη., 56,26 σχλ^οόν 
^η^δεν αν ε,η, 58, 26 καΐ της φλεβός, 59, 17 ξηρότατον, 
^Ό,2 λογιΰμος, 61,1 λίμαγχιχοίαι, 64,24 φνναι, 65 13 
^5 οτη 66 9 6 &ν^ρωπος, 67,30 «ύτή, 71,14 άτζάοας τε 
(ιίβηι ΟΓίΙ,.), 75,12 οίν, 92,3 ,^ΐι;, 104,6 μ^ν, 105,25 

7! Γι ^^^'^^ '^^ί^'^^^^ χρηβτον, 113,11 κατάπλασ^ια. 
Οθάιί 1)οηιίΕίθ Ι^&πΓβηϋαηο ΜαΓοίβϋηδ ρΓορίθΓβ», ηηοά 
ρίητίπιίδ Ιοοίδ 1ίΙ)ΓαΓίί ηβ^Ιβ^βηΜα αιιί; ίηδοίϋα αη* ργλθ- 
ρο8ΐ;θΓ& δ&ρίβηΰα νβΛίδ πιηίαΐίδ απί ίβιηβτβ βάάίίίδ ααί 
ΟΠ118818 1λΙ)θπι οοηΙτΛχίΙ,, (ΐηίΙ)η8 Ι^ ίηίβ^θΓ βδί. 

Εχ Τηνηΐίίαηο ηοη βδδβ άβδοηρίπιπι Μ&Γοί&ηαηι ρίητί- 
ηιΐ8 Ιοοίδ ρΓθΙ)8,Γί ροίβδί, (ΐηίΙ)υδ ίΐΐβ οοιτηρίΛΐδ, Ηίο ίη^β^βΓ 
βδί; ϋΐ 27,23 τον ωη. Τ, 31,17 ετίρας οτη. Τ, 33,3%Γ 
τ*, 36,3 μίντοι, γε, 38,13 Βαον, 41,8 παλαιών ίε^ρών, 
42,15 τούτον, 43,20 'όντων, 46,4 Ο'ύχΙ περί, 24 ϋ'ρέψις 



καΐ Λ^οίίθείίίς, 47, 18 ώστε καΐ δννεχώς, 25 αυξεσθα* ί^δλ- 
λον ^^ά τήν ύγρότητα ^ ί^α τήν, 48,7 κατά ^ιεντο^ ταΓ? 
7(ά(ία^^ αλλα^ς ενεργείαις (δίο) βίο. 

Οιυη Ματοίωιο οοάβχ Ρδ,Γίδίηηδ 2267, οΙι&Γίίΐοβιΐδ, 
Γβοβηϋδδίπι&β αβίίΐϋδ, Β,Γϋββίπΐθ οοΙίΒ,βΓβί. ΟπιηίΙ)Π8 βηίπι 
£βΓθ Ιοοίδ οιπη ίΐΐο 3,άβο οοηββηϋί, ηί αηί βχ βο ίρδο αιιί;, 
€[υοά νβΓί δίπιίΐίηδ βδί, βχ βοάβηι βχβπιρίβ,η άβδΟΓίρίιΐδ 
Θ88Θ νίάβδ,ίητ. 

Είιΐδάβπι £Λπιί1ί»β βδί οοάβχ νΕίίοαηιΐδ ΟίίοΙ)οηίΛ- 
ηπδ 311, οΐΐδτίδίοβηδ, δβ,βοηΐο δβχίο άβοίηιο ηβ^ΐβ^βηϋδδίπΐθ 
6Χ8.Γ3.ίηδ. ^ηθΠ1 οηηι ίη ΙίΒιΐδ, θ[ηί δηηί %ερϊ φνΰίκών 
δννάμεων, οιιπι Μβ,Γοίαηο οοηδβηίίτβ νίάίδδβπι ηβ(][πβ ίηάβ 
(][Ώίά(][η8,ηι Ιιιοή αά ίβχίηπι βπιβηά&ηάηπι £βοίδ8θπι, ηβ ίβηι- 
ρηβ βί ορβΓαηι ρβΓάβΓβπι, βίηδ οοηίβΓβηόΙί οοηδίΐίυηι οβίβ- 
ήίβτ 2ΐΙ)ίθθί. 

Εχ οοίΐίοβ ΤΓίνΐΐ11;ί8.ηο άβδοηρίπδ βδδβ νίάβίιΐΓ Μ&γ- 
οίαηπδ &1ίβΓ δίνβ Υβηβίιΐδ ίίρρβηά. οΐβ,δδ. V 4, πιβπιΙ)Γ&ηΛ- 
οβηδ, £θΓπΐ3,β οΜοη^αβ, 83.θθη1ο (^ηίηίο άβούηο βΙβ^αηίβΓ 
δοήρίηδ, οΐίπι 03.8ρ3ή Οοηί&Γίηί, (^ηί £. 167 — 189 περί 
χράδεων ΚΙ)Γθδ οοπιρίβοϋίπτ. Εχβηιρία οοηδβηδίΐδ υίήηδςαβ 
οοάίοίδ βχ ίηίίίο 1ίΙ)Γί ίβΓίίί 1ΐ8.βο 81ΪΘΓ3.Π1: 86, 2 δέχεα^αι, 
12 ορνι&α, 14 μηδενός αντών ίξωθεν ίμποδων γενομένον, 
87, 19 τώνδε τι, 21 αρα ρΓΟ αέρα, 23 ε'^βαρκία νέον, 
26 και ξητηΟ'ήϋεται ογη., 88, 25 ηροβαγορενόμενα τα τοιαντα, 
26 ^ερμαίνειν, 89,5 ροδί μεταβλη^είη δ,άά. τό προαφερό- 
μενον τών είρημενων φαρμάκων εκαΰτον, 22 άντιϋ•ερμαίντι Τ 
αντι^ερμαίνει V δηρΓίΐ δοήρία η ΙίίίβΓΒ,, 90, 8 τνεριπνκνώ- 
μενον, 9 δντι] δόοι Τ δώοι V, 20 άπτομενον (δίο) τοιίτον, 
26 -ή λετττή οτη., 91, 9 αυταΓς, 12 τα οϋτως μεταβλη&εντα, 
92, 3 τό μεν ^^ά^ ορνι&ος έλάττονος, 9 τνχεΐν, 14 και οιη. 
Ρτ&βίβΓβα ηίβΓ€[αβ οοάβχ ίη βηβ 1ίΙ)ή ριιπιί β&ηάβπι £βΓβ 
δαίίδοήρίίοηβηι βχΐιίΐϊβί: γαληνον περί κράΰεων ΰχόλαιον' 
Οννο'ψις τον λόγον. ^Έΰτι ϋννελόντα τον ατταντα λόγον εΙς 
τέσσαρα συνα^τα^^εΓν κεφάλαια κτλ. Τ ^'αληνοί; βύνοψις τοϋ 
περί κράΰεων λόγον κτλ. Υ. 

Εχ Ηίδ €[118,6 άίδδθΓΐιί θ£βοίίηΓ Υβηθίππι βχ Τήνΐΐΐίίδϋΐο 
βδδβ άβδοήρίαπι. 8βά 1)οηίί8,ίβ πιπϋο βδί ίη£βΓίθΓ, οαπι ίοί 



νπι 



ΡΕΑΕΡΑΤΙΟ. 



ΡΚΑΕΓΑΤΙΟ. 



IX 



ιηβηάίδ 1ίΙ)Γ&τϋ ηβ^ΐββθηϋίΐ, »ιιί ί6ΐη6Γ&ή&, ιηαί&ιιθί νβΐ ίηίβΓ- 
ροΐ&ηάί 1ίΙ)ί(ϋη6 οιϋδ ίιΐ0[ΐιίη8,ίιΐ8 δϋ, πΐ; οίατία ιη^ιΐβ ιΐ8ΐΐ8 
©886 ριιί3ΧθΓ, 81 οπιηβπι Ιθοίίοιιίδ άίδΟΓβρίΐηϋ&πι ρΓοροδπΐδδθΐη. 
δΛΐίδ ί^ίηΐΓ 1ι&1)ΐι1 ϊΐΐίδ Ιοοίδ, €[ϊαΙ)υ8 Τ άθΕοϋ (ρ. 1 — 27) 
β£ΐ8 οοπιιηβιηοΓ&Γθ Ιβοϋοηβδ, €[ιι8,θ πίΛίΟΓίδ ιηοιηβιιίί βδδβ 
νϊύβΓθπίτίΓ. ϋηο Ιοοο Υθηβίιΐδ δθΓν&νίί νβπιιη Ιβοϋοηβιη: 
31, 4 ώς ειπερ. 

ΑΙίβΓΪυδ ί8.πιί1ϊ&.β δΐιηί άβίβήοήδ ηοί&β οοθίοβδ Οχο- 
ηίθηδΐδ βί Υίΐϋοδίηιΐδ. Οοάβχ Οχοηίβηδίδ Βθ(11θίίΐηυ8 709 
δϊνβ Ιιαιιάιηυδ 58, ιηβιηΙ)Γαη&οβιΐδ , ίοΗοπιπι 364, δ&βοπίί 
ςπίηϋ άβοίιηί, Ιιαβο Ο&ίβηΐ δοήρίδΐ οοηϋηβί: 1. περί ηε- 
τΐονϋ'ότων τόπων. 2. περί τ&ν καθ' Ίππο%ράτην ΰτοιχείων, 
3. περί ίΐράΰεων ί. 156 — 202. 4. τνερί ανωμάλου δυΰκραΰίας, 
5 τΐερί φνΰίκών δυνάμεων. 6. περί κρίΰεων. 7. περί αριΰί- 
μων ημερών. 8. ηερί μέτρων καΐ ϋτα^μων. Νίϋάβ δοήρίυδ 
68ί. Μαηιΐδ αΙίβΓθ, χηηΐίο τβοβηϋοΓ ίβχίιιιη &ά αΐίαά βχβιηρΙ&Γ 
ΐΊοηηιιΙΙΐδ Ιοοίδ οοττθχϋ 8.ιιί ΐη πΐίΐΓ^ηβ δηρρίβνϋ. 

Οχοηίθηδϊ δίιηίΐϋιηπδ βδί ν&ϋοβ,ιιπδ 282, οΙΐΛΓίίΐοβιΐδ, 
Γβββηϋδδίιη&β αβίαϋδ, €[ΐιί οοηϋηβί Οβίβηί: 1. ηερί των καθ* 
Ίπποκράτην ατοίχείων. 2. περί κράϋεων. 3. περί ανωμάλου 
δυΰκραΰΐας. 4. περί φυΰικΰόν δυνάμεων. 5. περί κρίΰεων. 
6. ηερΙ μέτρων καΐ ατα^μ&ν. ^υβIη οιηη πΙ)ίθ[ηβ ουιη 
Οχοπίβϋδί οοηδθηϋτθ νίάβΓβιη, ηοη Ιοίιιιη βχοπδδί; οοηίιιΗ 
ίηΐϋυιη 1ίΙ)π ρήιηί υβί^ηβ &ά ρ. 15. Ε&δάβιη ς[\ιαδ Ο 
Ιβοϋοηβδ βχΜΙ)βί β. ο. 1,20 πλείονος, 2,12 ίγχωρεΐ, 3,4 
άεΐ οιη.^ 5 ε%ατέροις (δίο), 6 αυγχωρεΐν, 12 αυτό, 14 τε 
ονη., 4, 10 το θ. κ. ψ., 15 το τέως^ 16 τανϋν, 5, 21 δρα- 
Οτίχωτέρου, 24 ΰυνέλ^οι, 25 ό δέ γε λόγος εαείνων, 28 δια- 
μείντι, 7,22 αυτήν ονη., 8,6 παραλελείτίαΰιν (δίο), 22 το 
Ιι^ρον τον '^ροϋ, 26 ΰυνίοταΰΟ^αι, 9,6 ίντεϋ^εν^ 25 κρα- 
τουΰης, 10,17 τω ηαραβάλλει,ν, 13,11 τόόν κράΰεων άμε- 
τρων εΐϋίν, 26 ϋυμπίπτειν, 15,16 πολλοίΰί δε. 

Οχοηίβηδίδ &ί νΒ,ίίοαηιΐδ βίβί οβίβήδ ιηπίίο δπηί άβίβ- 
ΓίοΓθδ, ηοηηιιΐΐίδ ί&πιβη Ιοοίδ δοΐί δβιτίΐνβηιηί νβΓ&πι Ιβοϋο- 
ηβιη, 6. ο. 15, 24 ακευαξόμενα καλώς, 16, 15 κράΰεως, 
36, 5 ηερΙ ζωών μορίων, 65, 2 οΐίτ', 73, 6 ευρύτατος, 
80,21 ΐ5ίμ^ τε §ινΙ, 87,22 τό τώ. 



Εχ Οχοηίβηδί αιιί Υ&ϋοίΐηο οό€ΐίοί1)ΐΐδ 8.π1; βχ £ΐρο^&ρ1ιο 
αϋ^Γαϋίπδ βχρΓθδδβ, βδί βάίϋο ρήηοβρδ Αΐάίηα (νβηβί. 
1525), (111ΛΘ οοάίοίδ ίηδίβτ 1ΐΛΐ)βηά£ΐ βδί. Οπί βηίπι οπγλ- 
νβηιηΐ; β&ιη, βχβπιρΙβ,Γ 8ίΙ)ί ρΓΟροδίίηπι ί&πι άίΙί^βηΙβΓ δβ- 
οιιϋ δπηί, αί βϋαπι βιτοΓβδ, (^ποδ ίβ,οϋΐίπιυπι βτΒ,ί ΙιοΙΙβΓβ, 
ΓθίίηβΓβηί, νβΐιιϋ 3,16 ηίείεν, 5,24 6υνέλϋ•0ί, 8,6 παρα- 
λελείπαβίν, 25, 13 ενεργίας, αΐίοδ. Εχ Α1άίη& βιιχϋ; Βαδί- 
Ιθβηδίδ (Β&δίΐ. 1538), οπίιΐδ νβδϋ^α δ,οοιιτ&ϋδδίιηβ ρβΓ- 
δθοηίιΐδ θδί 8ίη^1ίθ11βΓ, οιιίιΐδ ορβΓβ. Οβ,ίβηί άβ ΙβιηρβΓα- 
ιηβηϋδ 1ίΙ)Γί ϋτβδ β* άβ ίηβ,βίίπαΐί ίβιηρβΓίβ 1ίΐ)θ11πδ οτιπι 
νβΓδίοηβ ΐΛϋηΛ δβρΛΓΛϋπι ρΓοάίβπιηί (Βαδίΐ. 1538). Βοδί- 
Ιββηδί δηοοβδδίί 1οη§ο &ηηοηυη ίηίβΓν&Πο βάίϋο ΟΙι&ΓίβΓϋ 
(Ραήδ. 1679), (ΐπί ηιιΠο οοάίοβ β,άΜΒίίο ραποα ίη πίθΐίπδ, 
ρΙητΛ ίη άθίβπιΐδ πιαίίΐνίί. ΟΗ&τί^ήδίηδίπι βχρήιηβηάαπι 
οπΓΛνίί 0. Ο. Καβίιη (Είρδ. 1821). 

ΥθΓδίοηβδ Ιαίίηαβ 1ίΙ)Γοηιηι, (^ηί δΐιηί άβ ίβπιρβΓα- 
πιβηίίδ, πι&ηπ δοήρίΛβ βχίίΐηί ίη 1)ί1)1ίο1;1ιβ03. ΥαϋοΕηΛ (οοά. 
ΐΛί. 2375. 2376. 2378. 2381. 2383), Μοηαοβηδί (οοά. Ιβ,ί. 
5. 11), Υκιϋδίδίνίβηδί. Ιηβρβχί Μο ίΐΐίο οοάίοβδ Υίΐϋοθ,ηοδ 
θί Μοηδίοβηδθδ ηθθ[\ΐθ ίδίπιβη (ΐπίά(][\ΐ8,πι 8ηΙ)δίάίί βχ ίίδ αά 
ίβχίηπι ^3,βο\ιπι βπιβηάαηάιχπι ηβ,οίαδ 8ΐιηι. 



1! 



II 



ι 



1 

Ι» 

Ε* 

Μ 

Ο 
Τ 

ν 



Α 

Β 

01ι 

Ε 

Οοπι. 



ΙΝΒΕΧ ΝΟΤΑΚϋΜ. 

Ιί&ητβηίί&ιηΐΒ 74, δ. 

βίτΐθ ιη&ηιΐ8 ρΗιηα. 

βίιιθάβιη ιη&ηιΐ8 οϋβια. 

ΜατοίειηπΒ 275. 

Οχοηϊβηβίβ (Βοάΐβί&ηηβ 709 = I^&ϋ(^^ηηΒ 58). 

ΤπνχιΙίί&ηηΒ 685. 

Μ&Γοί&ηηβ &ϋβΓ αρρβηά. οΙ&ββ. V 4. 



6<ϋίίο Αΐάίηα. 

βά. ΒΕΒίΙββηΒίΒ. 

βά. 01ΐ8,Γΐ;βηαη&. 

βά. Καβ1ιηΪ8.ηα. 

Οοπι&πί βπιβηά&ϋοηΘΒ ίη ηο&Γ^ίηβ βά. Αΐάίη&β 

1611611813 {ΐάβοηρίΑβ. 



οοάά. 

8. 1. 



οοάίοββ οιηηβΒ. 
ΒΐιρΓ3, 1ίη6&ιη. 
0βί6Π οοάΐοβδ. 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ 

ΒΙΒΑΙΟΝ ΠΡί^ΤΟΝ 

Ο&ρ. Ι. "Οτί μ,εν εκ ^ερμον καΙ -ψυχ^οΌ %αί ξτ^ροΌ Ι 509 
καΐ 'ύ^'ροΌ τα των ξωων αώματα κέχραται καΙ ώς ονκ 'ίβη ^• 
πάντων εΰτίν ίν τγ κρύΰει, μοίρα ^ τιαλαιοίς άνδράΰι,ν ίκανώς 
αηοδεδειγ,χαι φιλοβόφων τε καΐ ιατρών τοις άρίβτοίς' εϊρηταί 

6 ίέ καΐ προς ημών νηερ αντών τα εικότα δι' ετέρου γράμ- 
ματος, ^ν ω τιερϊ των κα-Ο-' ^Ιπποκράτην ΰτοιχείων εΰκοτιον- 
με^α. νννΐ δ\ όπερ εΰτίν εφεξής εκείνω, άπάβας εξευρειν 
των κοάβεων τάς διαφοράς, οπόβαι τ είβΐ και οποΐαι κατ 
εϊδη τε και γένη διαιρονμένοις, εν τωδε \ τω γράμματι δι- 510 

10 ειμί την άρχην άπο της των ονομάτων εξηγήΰεως ποιηβά- 
μενος. ίπειδαν μ^ν γαρ ίκ ^ερμον και ιρνχροϋ και ξηροϋ 
και νγροϋ κεκραΰ^αι λεγωΰι τα (>ώ|:Αατα, των άκρως τοιού- 
των άκονειν φα0ΐ χρηναι, τοντέΰτι τών ΰτοιχείων αντών, 
άερος και πνρος και νδατος και γης ' επειδάν δε ξωον η 

15 φυτον ήτοι ^ερμον η 'ψυχρον η ^ηρον η νγρον είναι λέγω- 
ΰιν, οΰκίθ' ώΰαύτως. ονδε γαρ δνναΰ^αι ξωον ονδεν οντ 
άκρως ^ερμον νπάρχειν ώς πνρ οντ^ άκρως νγρον ώς ϋδωρ. 
ώΰαντως ί' ονδε ψυχρον τ} ξηρον εΰχάτως, αλλ άπο τον 
πλεονεκτονντος ίν ττ} κράΰει γίγνεΰϋ•αι τάς προΰηγορίας, 

20 νγρον μεν καλούντων ημών, ίν ω πλείων 'ύγρότητός ίΰτι 

ΙηβΟΓίρϋο: ΓαΧηνον ΛίρΙ κράβεων βιβλίον α I^ Γαλτινοϋ 
περϊ κράαεων λόγος πρώτος Μ || 1 μ^ν 1ι μεν ουν οβϋ;. 1| 2 κέ- 
κρανχαι Ι<Μ 1| 5 νπερ αντών ροβΐ; γράμματος οοΠοο. Μ || 7 άπά- 
ΰας ^|. {ενρεΐν Μ) των κρ. τάς ί. I^ΜV τών κρ. απ. έξ. τάς 
δ. Ο II 9 όιαιρονμένοις Α άιαιρονμεν (οοιηρβηάίο ηιαοαία άβίβίο, 
ιιί ρβΓΒρΐοί ηοη ροΒθϊί) Ιι διαιρούμενος οβΙΛ:. Ι| 12 τά τών ζώων 
σώματα I^ || 14 γής κ. νδατος Μ 1| 15 είναι λέγωσιν Ι>Μν οιη. Ο || 
16 ^ννατα^ Ι<Μ || αηίθ ζωον &άά. είναι I^ || 17 νπάρχειν οπι. I^ || 
20 πλείων 1^0*7 πλείον'^ πλείονος Ο* 

ΟΑI^Ε1Π^β, άθ ίβιηρθΓΛιηθηϋβ βά. ΗβΙιπΓθίοΙι. 1 



2 ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 511. 512] 

ΐιοίρα, ξηρον δ% ^ν ω ξηρότψος' οϋτω δε χαΐ ^ερμον μεν, 
Ιν ω το ^ερμόν τον 'ψνχρον πλεονεγ,τεϊ, 'ψνχρον ό\ ίν ω 
το ψυχρον τον ^ερμον. αϋτη μεν η των ονομάτων χρηΰις. 
Ο&ρ. Π. "ίίρα 6' αν εϊη λέγειν ηδη καΐ τνερί των κρά- 
6εων αντών. η μεν δη πλείΰτη δόξα των ίπιφανεατάτων 5 

511 ιατρών τε ^ καΐ φιλοϋόφων, νγράν τ είναι και ι^ερίμην 
%ρα6ιν^ ετεραν της νγρας τε καΙ 'ψνχρας, και τρίτην επι 
τανταις την Ιηράν τε και 'ψνχράν, ετεραν της ξηράς ^' 
«ν» καΐ θέρμης, ενιοι δ' εξ αντών νγράν μεν τίνα και 
•ψνχράν^ αμα κραβιν νηάρχειν φαΰι χαί ^ερμην αμα τιαι ίο 
ξηράν ετεραν, ον μην οντε την ^ερμην α>α καΐ νγράν 
οντε την ψνχράν αμα και ξηράν. ονδε γάρ ίγχωρειν ον&' 
'ύγρότητα πλεονεκτονϋτι ^ερμότητι ΰννδραμεΐν οϋτε ξηρότητα 
'ψνχρότψι, δαπανάΰ^αι μεν γάρ νηο τον ^ερμον κρατούντος 
την νγρότητα και οΌ'τω ^ερμον αμα και ξηρον γίγνεβ&αι ΐ5 
το ϋώμα, μένειν δ' απεητόν τε και άκατέργαΰτον, ίν οϊς αν 
ΰώμαϋιν άρρωΰτΎΐ το ^ερμόν, ωϋτ άναγκαΐον είναι ^ερμό- 
τητος μεν έπικρατονΟης επεΰ^αι ξηρότητα, ψυχρότητος δε 
πλεονεκτονβης άκολον^εΐν νγρότητα. οντοι μεν δη κατά 
τάδε πεπείκαΰι ΰφας αντονς, ως δυο είΰιν αι παΰαι δια- 20 
φοραΐ των κράβεων, 

Οβοι δε τετταρας είναι νομίξονΰι, διχώς τούτοις άντι- 
λεγονΰιν, ενιοι μεν εν&νς το πρώτον άξ^ω^ιια μη ΰνγχωρονντες, 

δ12 ώ^ εξικμάξεα^αι την νγρότητα \ προς τον ^ερμοϋ κρατονντος 
άναγκαΐον ίΰτιν, ενιοι δε τοντο μεν ΰνγχωρονντες , άμφι- 25 
ϋβητονντες δ' ετέρως. οι μεν δη πρώτοι τον ^ερμον μεν 
έργον είναι φαβι το ^ερμαίνειν ωΰπερ τον ψνχρον το ψνχειν, 
τον ξηροϋ δ' αν το ξηραίνειν ωβπερ τον νγρον το νγραίνειν. 

3 μενΐ μίν οίν Ια \\ ή ΕΜΥ οπι. Ο || 4 ^δη οηι. Ι^ ^\6η καϊ 
ΟΎΆ. ν II 6 τί ροβ* νγράν αάά. Ι^ΜΥ οιη. Ο || 7 τί &άά. Ι.Μν 
οιη. Ο II 8 ξηράν τ. κ. ι/>. V ιρ. τ. κ. ξ. Ι,Μ ξ. κ. -ψ. Ο || 11 ούδε 
ρτο ο^τε (ροθ* μην) I^ || ^ερμγ^ν αμα κ. νγράν 1> ν. ά. κ. -θ•. 0β«;. 11 
12 ου^έ Ιλ ού 06\Λ^. || έγχωρεί Ο | ον^' οπι. Ι. || 13 νγρότητι ηλεο- 
νεχτονΰτι θερμότητα α. ούτε ξηρότητι ιρνχρότητα Ι || 19 άη ΙαΜΥ 
ονν Ο II 20 αί παβαι δ. τ. κρ. Ι. Μ ηαβαι τ. κρ. αϊ 6. Ο |1 22 διτ- 
τ% V !| 25 βνγχωρονντες Ι^ΜΥ ΰυγχωρονσιν Ο || άμφιββητονντες 
Ι^ΜΥ άμφιββητοϋΰΐν Ο || 27 ροβ* ωσηερ αάά. καΐ Ο οπι. ΙΜΥ|| 
28 ωσηερ τ. ν. Μ ωΰπερ χαϊ τ. ύ. Ο καϊ τον νγρον Ι^Υ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 513] 3 

και διά τον^' ο6α μεν ΰώματα ^ερμά την φνΰιν εβτιν α^ια 
καϊ ξηρά κα^άπερ το πνρ, η μεν ^ερμά, ^ερμαίνειν, η δε 
ξγ^ρά, ξηραίνειν. ο6α δ' νγρά καϊ ^ερμά κα^άπερ ϋδωρ 
^ερμόν, \}γραίνειν ταντα και ^ερμαίνειν [πεψνκεν άει\, 'έν 

τ,εκατερας κάνταν^α ποιότητος έργον εχονβης άχώριδτον. 
ο^κονν ΰνγχωρονΰιν, εϊ τι ^ερμόν [εΰτιν], εύ^νς τοντο και 
ξηραίνειν, άλλ' εΐ μεν αγρότης προΰείη χυι ^ερμότητι, ^ερ- 
μαίνειν αμα κα^ 'ύγραίνειν ωΰπερ τά Χοντρά τών γλνκεων 
{)δάτων. ει δ' ωΰπερ ^ερμον οϋτω και ξηρον εϊη κα^άπερ 

10 το πνρ, ον %ερμαίνειν μόνον, άλλα και ξηραίνειν εν^νς, 
ο^κ εκ της ^ερμότητος τοντο λαβόν, άλλ' εκ της ΰννονΰης 
αντώ ξηρότητος, νπομιμνηΰκονΰι δ' ενταν^α των εν ηλίω 
^ερ'ινώ διατριιράντων επι πλέον, είθ', ως εικός, \ αναν&έν-6η 
των ύλον τε το ΰώμα και ξηρον καϊ ανχμηρον εχόντων και 

15 διιρώντων ονκ άνεκτώς. ϊαΰιν γάρ αντοΐς είναι φαΰιν ετοί- 
μην τε καϊ ράΰτην, ονκ ει πίοιεν μόνον, άλλ' ει καϊ λον- 
ΰαιντο ^ερμοίς ϋδαΰι γλνκέΰιν, ως της νγρότητος, είτε μετά 
'ψνχρότητος εϊτε μετά ^ερμότητος εϊη, το έαντης αεϊ δραν 
δνναμένης, νγραίνειν τά πληΰιάζοντα. κατά δε τον αντον 

20 λόγον φαΰϊ καϊ την ξηρότητα ξηραίνειν αεί. τον γονν βορ- 
ραν ξηρον καϊ 'ψνχρον άνεμον νπάρχοντα ξηραίνειν άπαντα, 
καϊ τοντ είναι το προς 'Ομήρον λεγόμενον 

'Ω,ς δ' οτ όπωρινος Βορέης νεοαρδέ' άλωην 
Λίψα ξηραίνει. ^ ^ 

25 Κατά δε τον αυτόν τρόπον καϊ τον της μήκωνος οπον 
χαϊ άλλα μνρία φάρμακα ξηραίνειν α/ιια καϊ ιρνχειν. ωΰτ 

2 ^ερμαίνειν I^ (οοιηρβηάίο βοήρί.) Μ ^ερμαίνει^ ΟΥ | 
3 ξτιραίνειν 1> (οοπιρβη<ϋο βοήρΐ) Μ ξηραίνει ΟΥ || * ««^ΡΟ^Ι; 
πέφνκεν οπι. 1.0; ιιίηιπκιυβ νοο3,1>π1ιιπι άβίβηάππι νι<1β*υΓ. | 
6 ^&ερμόν Ι. Μ Υ θέρμαιναν Ο 1| έΰτιν οπι. I^ || 7 προΰίη ϊ^ || 8 ροδ* 
Νγραίνειν αάά. ηέφνκεν Λλ \\ 11 τοντο οπι. Ι^ || 12 αντώ \λΎ αν- 
τών Μ αντο Ο || ^£ κάντανΌ-α I^ 1| ηλίω %'ερμω καϊ ξηρω ά. 1> 
ήλ. έηρώ κ. &ερμώ ΜΥ || 14 όλον τε οπι. I^ τε οηι. ΜΟ^Υ || 15 φα- 
αϊν είναι Ι. 11 17' χαΐ &άά. αηίβ γλνκέαιν Ο οπι. Ι^ΜΥ || 18 «τί 
καΐ μετά <9•. ΜΥ 1; εϊη] έατϊ Ι. 11 άεϊ Ι.ΜΥ οπι. Ο Ι) 19 νγρ.^^' 
καϊ ύ. Ι. ύ. γάρ 0«Υ || 21 ι\>νχρΌν κ. ξ. Ι. 11 νπάρχοντα Ι.Μ V 
τνγχάνοντα Ο ϋ ρθ8ΐ; ατταντα αάά. κα\ ιρύχειν Ο οπι. Ι-ΜΥ || 
22 Όμηρου] Φ 346 11 25 της Μ του ΙΟ 



Ι' 



4 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 514. 515] 

οντί άναγκαιον^ ο^π\ ει τι ψυχρόν, εχί&υς τοϋτο χαΐ 'δγρον 
514 νπάρχειν, οντ\ ει τι ^ερμόν, εν^ϋς καΐ ξηρόν. ονκονν \ 
ονδε την ^ερμψ χρ&ΰίν εξ ανάγκης είναι καΙ ξηράν, άλλα 
όνναα^αί ποτέ το μεν ^ερμον τον ψυχρον πλεονεκτεΐν ίν 
ττ}χράΰεί του ξωον, το δ" {ιγρον τον ξηροϋ. καΙ γαρ δη 5 
καϊ την γενεαιν καΐ την άλλοίωΰιν καΐ την μεταβολην Ικ 
των ίναντίων εις τα ίναντία γίγνεσθαι, τις γονν ειπών, 
οτι το λενχον ηλλοιώ^η τε και μετέβαλεν^ εγένετο γαρ θερ- 
μόν, ονκ αν ειη καταγελαΰτος; ^πιξητει γαρ 6 λόγος ον την 
κατά το ^ερμον χαι το 'ψνχρον άντί^εϋιν, άλλα την κατά ίο 
το χρώμα- μεταβάλλει γαρ το μεν λευκον εις το μελαν, 
ωαπερ γε χαι το μελαν εις το λευχόν, το δε ^ερμον εις το 
ψυχρόν, ώΰπερ αν χαι το ψυχρον εις το ^ερμόν' οντω δε 
χαι το μεν 'ύγρον εις το ξηρόν, το δ" αν ξηρον εις το νγρόν. 
ει γαρ δη φάΰχοι τις ηλλοιώΰ^αι το ΰώμα τω τέως ^γρ6ν ΐδ 
υπάρχον είναι τανϋν λενχον η τω τέως ξηρον ον ταννν 
φαίνεσ&αι μέλαν, ουχ αν νγιαίνειν δόξειεν. ει δέ γε τό 
τέως ^γρον ννν ξηρον φαίη γεγονέναι η το πρότερον νπάρχον 
515 μέλαν ννν είναι λενχον ^ | εκ &ερμον ψνχρον η εχ τρυχρον 
^ερμον γεγονέναι, ΰωψρονεΐν τ αν δόξειεν 6 τοιοϋτος χαι 20 
λέγειν τά είχότα. το γάρ μεταβάλλον, ^ μεταβάλλει, τανττι 
μεταχωρεΐν δει προς τουναντίον, εγένετο γονν η γίγνεται 
μονΰιχος οδε, φαμέν, εξ ου μουβιχοϋ δηλονότι, χαι γραμ- 
ματιχος εξ ου γραμματιχοϋ χαι ρητοριχος έξ ου ρητοριχον' 
τό ^ ^x μονσιχοϋ γραμματιχον ^ έχ γραμματιχοϋ μουύιχον 25 
η έξ άλλον τινός των ετερογενών γίγνεβ^αί τι λέγειν άτοπον. 



2 ουκ ονν Ιλ ονχοϋν ΜΥ || 3 καΐ οιη. Μ || 10 τό ^ερμόν κ 
τό ψ. Ε τό ϋ: η τ. ιρ. Μ χό ^. η 'ψ.Υ τό -9•. κ. -ψ. Ο || 11 ροβύ 
χρώμα 3.(1(1. μεταβολην Ο μεταβολην γενέσθαι V οιη. Ι^ Μ 11 νώρΐ 
γέ τοι Σ δέ τοι V || 12 7* ΜΟΥ οιη. Ι. || τό άΐ <9•. Ι. Μ V καϊ 
το 9 αυ Ο II 13 αν Ι V γε Μ οηι. Ο || 14 α^ οπι. ΜΥ || 15 φά- 
αχοι ^Μ φάϋχει ΟΥ || τω Ο* τό Ι^Ο^ τό τ. γάρ ΜΥ || 16 είτ(.^ 
οηι. Μ| ταννν Ια ννν οβϋ. || ή τω Α η τό 00(1(1. || ΰν οπι. Μ || 
τανϋν Ο είτα νϋν Ι.Υ ννν Μ \\ 17 μέλαν φαίν. ΕΜ || 18 ξηρόν 
ννν νγρον Ι \\ γεγονέναι Ι Μ γενέαϋ'αι Ο || 20 γεγονέναι οπι. I^ || 

«ο^-ί7«Τ, ? " ^^ "^^ ^^• ^^ II 22 ροθΐ γονν &άά. τις Ι 
23 5άε] δ <ϊή Ι. II 26 γ,νέα^αι Μ || τ* οπι Ι. " 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 516. 517] 5 

ίγχωρεΐ γάρ τον τέως γραμματιχον ννν μονΰιχόν είναι 
προΰχτηαάμενον τ^ γραμματιχη τήν μονβιχην, ονχ άπο- 
βαλόντα την γραμματιχήν. καΐ μην ει προΰεχτήΰατο τι 
παραμένοντος τον προτέρον, παντί πον δηλον, ως ονχ ηλ- 
^λοιώ^η κατά τό μένον' ωΰτ ουχ εχ γραμματιχοϋ μονΰιχος 
έγένετο' καΐ γάρ χαΐ ννν ετι γραμματικός έΰτιν' αλλ έξ 
άμονβον μονονχός' ου γάρ ετ ίγχωρεΐ μένειν α^τόν άμον- 
6ον μονΰιχόν ηδη γεγονότα, παβών ονν τών μεταβολών 
^πό τών εναντίων τε χάχ τών εναντίων εις τά εναντία 
10 γιγνομένων δηλονότι χαΐ τό ^ρόν, \ ει μεταβάλλοι ποτέ, 516 
καθ' οΰον νγρόν, αΜ τε ξηρανϋ'ήβεται χαι τό ξηραΐνον 
αντό ξηρόν λεχ^ήΰεται. ^ ^^ , , λ 

Μη τοίνυν λεγέτωΰαν, φαβίν, ως ^ερμην αμα κα^ νγραν 
χράΰιν ονχ εγχωρεΐ γενέβ^αι. %'ερμην μεν γάρ άμα χαι 
15 ιρυχράν είναι την αντην η νγράν άμα χαΐ ξηράν ονχ έγ-^ 
χωρεί ' ΰνννπάρχειν γάρ άλλήλαις ονχ οϊόν τε χα^ ^ν χαι 
ταντόν ΰώμα τάς εναντίας ποιότητας-^ άμα δ' νγρόν ^ τι χαι 
^&ερμόν καΐ 'ψνχρον άμα χαι ξηρόν είναι δννατόν, ως ο τε 
λόγος άττείε^ξε χαΐ τά μιχρω πρ06ϋ•εν ειρημένα παραδείγματα, 
20 τοιοϋτος μεν δ τών προτέρων λόγος. 6 δε τών δεντέρων 
ονδεν άτοπον είναί φηϋιν, \)ποχειμένον τοϋ &ερμον δραβτι- 
χωτάτον τών τεττάρων, ως μη μόνον είς τό ιρνχρόν αλλά 
χαι εις τό νγρόν ενεργεΐν, είναι χραβιν ^γράν καΐ ι&ερμην, 
όταν εις ταντόν άμα βννέλ^γι πλήθος ^ρότητός τε χαΐ 
25 %ερμότητος ε-ύθυς έν τγ πρώττ^ γενέβει τοϋ ίωον. ό δέ γ^ 
εχείνων λόγος ονχ ως ονχ αν ποτέ γένοιτο χαϋ•" *εν | χαϊ 517 
ταυτόν ΰώμα τό μεν 'ΐίγρόν τοϋ ξηροϋ πλέον, τό δε ^ερμόν 
τοϋ ιρνχροϋ δείχννΰιν, άλλ' (»ς ονχ αν διαμείναι τοιοϋτον 
άχρι παντός• άεΐ γάρ έξιχμαξόμενον υπό τοϋ Θέρμου τό 



1 είναι ΙιΜν γεγονέναι Ο || 4 παραμένοντος Ι^ μένοντος 
οβϋ;. II 8 γε ροβί μονΰιχόν Άάά. Ο οπι. Ι^ΜΥ |1 ονν Ι. Μ γονν Ο || 
9 τε οπι. I^ II 10 μεταβάλλοι Ι. μεταβάλλει οβϋ. \\ 13 λεγέτωααν 1ί 
λενοντων οβϋ. |1 17 τα-υτόν Ι. καΐ ταντόν οπι. ΜΥ || τ^ ομ. Ι^ || 
18 άμα ροβί 'ψνχρον οτα. Μ || 19 επέδειξε Μ 1| μικρω I^ΜΥ αμι- 
χρω Ο II 20 μ^ν Ι.ΜΥ μϊν ονν Ο || 22 των τεττάρων οπι. Μ 1| 
24'ε^5 I^Υ ές ΜΟ || τα'ϋτόν Ι^ ταΰτό οβϋ. \\ 25 ά^ γ έχεινων λ. 
ΕΜ δ' έχ. λ. Υ δέ γε λ. έχ. Ο 



6 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 518] 

νγρον εν τω χρόνω ξηρον αποδείξει το ΰώμ,α καΙ οϋτως 
ονκ αν ίτί ^ερμον χαΐ υγρόν, άλλα ^ερμον εϊη καΐ ξηρόν' 
αντο ί' αν πάλιν τοντο το ^ερμον τιαΐ το ξηρον ^π^ προ- 
ήχοντί τω χρόνω 'ψνχρον εΰται χαί ξηρόν. επειδαν γαρ 
εχβοβκήΰηται την ίχμάδα πάβαν αντον το ϋ'ερμόν, αρχεβ&αι 5 
τονντεϋ^εν ηδη φααΐ χαϊ αντο μαραίνεσ^αι μηχέτ' ενπορονν 
τροφής, ο^εν εξήπτετο. ^ανμαβτον ονν ονδεν είναι νομί- 
ξονΰι χαΐ χατ αρχάς εν^νς ΐν τί} πρώττ^ γενέσει τον ξώον 
ΰννδραμειν εις ταντον η το {ίγρον τον ' ξηρον πλέον τ^ το 
^ερμον τον ιρνχροϋ. δννατον δε χάν τω χρόνω προϊόντι ίο 
γενέσθαι την τέως νγράν χαΐ ^ερμην χράΰιν ανϋΊς ξηράν 
χαι ^ερμήν, ωΰπερ αν πάλιν την ξηράν χαϊ &ερμην άπο- 
ΰβενννμένον τον ^ερμον 'ψνχράν χαι ξηράν άποτελεΰϋ'ηναι. 
"Οτι μεν ονν εγχωρει ϋ'ερμην αμα χαϊ νγράν εϊναί τίνα 
618 χαι 'ψνχράν \ χαϊ ξηράν ετέραν τηΰδε χραΟιν, εκ τούτων 15 
επιδειχννονβιν, οτι δε πλείονς των τεττάρων διαφοράς χρά- 
ύεων αδύνατον νπάρχειν^ έχ τώνδε πειρωνται διδάΰχειν, 
νποχειμένων γάρ, φασί, τεττάρων ποιοτήτων εις άλλήλας το 
δραν τε χαι πάΰχειν εχονβών, θερμότητας τε χαι ψνχρότητος 
χαι ξηρότητος χαι νγρότητος, άντι&έσεις γίγνεσθαι δύο^ την 20 
μεν ετέραν, έν τι το θερμον άντίχειται τω ψνχρω, την δ' 
ετέραν, έν ^ το ξηρον τω ύγρω, χαι διά τοντο τέτταρας 
άποτελειβθαι τάς πάβας ΰνξνγίας. ^| μεν γάρ γίγνεσθαι 
των τεττάρων άλλήλαις επιπλεχομένων τάς σνζεύξεις, αλλά 
τάς δύο τούτων άδννάτονς νπάρχειν, οντε γάρ ύγρον αμα 25 
καΐ ξηρον οϋτε θερμον αμα χαι 'ψνχρον δύναται γενέσθαι 
σώμα. λείπεται δη τέτταρας είναι σνξνγίας χράσεων, ύγράς 

3 ^' αν ΙαΥΟ δ^ Μ II τό ξηρόν ΕΜΥ το οιη. Ο || 4 ψνχρόν 
ϊαται κ. |. Ι^ |. ^. κ. ι/;, οβϋ || 5 άρχεαθαι Ι Μ άρχεται ΟΥ Η 
8 8.ηί;β εΰΌ•ν? αάά. μ^ν Ο ενθυς οηι. ΜΥ || 9 ταντον Ιλ ταντό Ο 
11 7ί»'^<?^α^ Μ γίνεαθαι οβϋ. \\ ύ. κ. -^, I^ΜV θ. κ. ύ. Ο || | κ 
θ. Ι,ΜΥ θ. κ. ι Ο II 12 αν ϊαΥ ονν Μ γε καΐ αυ^ι^ Ο || 14 ροβί 
έγχωρεΐ ο,άά. χαϊ Ο οιη ΙΜΥ || 16 έπιδειχννοναιν ΕΜ άηοά. 
Ο V II 18 νποχειμένων] ο£. ΟήΙ). XXI 2, 5 || 19 τε (ροδ* άράν) Οή\) 
οιη, ΙΜΥ ΕηΙ^β το άρ. οοΠοο. Ο || 25 τάς μεν άνο Ι, || αδύνα- 
τον ι^Υ II 26 θερμόν ά. κ. ιρ. ΟήΙ). -9•. κ. ι/;. Μ V -ψ. 5. κ -9• Ο 
ονθ &μα ^. κ. θ. Ι^ || ίιίνασ^αι Μ || 27 λείπεαθαι Μ Πή ΙΜΥ 
γονν Ο ονν Οτίΐο. 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 519. 520] 7 

μεν δύο, ξηράς δε δύο θερμότητι χαϊ 'ψνχρότητι δΐΎίρη- 

μένας. 

Οαρ. ΠΙ. *!ί4 μεν ονν οι χαριέστατοι των προ ημών 
ιατρών τε χαϊ φιλοσόφων είρήχασι, ταντ εστίν, α δ εγώ 

5 παραλιπεΐν αντονς νομίζω, λέγειν ηδη χαιρός. \ *έν μεν δη χαι 519 
πρώτον, οτι την ενχρατον, ωσπερ ονχ άπασών τών ειρημένων 
άοετη θ* αμα χαϊ δννάμει προνχονσαν, έπελάθοντό τε χαϊ 
τελέως παρέλιπον, ωσπερ ονδ^ όλως ονσαν, χαίτοι μηδέ φθέγ- 
ξασ-θ•»/ τι χωρϊς εχείνης ύπερ τών άλλων δννάμενοι. το γονν 

10 ϊι^ τη θέρμη χράσει πλεονεχτεΐν το θερμον εν τε τη 'ψνχρα 
το 'ψνχρον ονδ^ έπινοησαι δννατον άνεν τον προτέραν νπο- 
θέσθαι την ενχρατον. ονδε γάρ ονδε την 'υγιεινην δίαιταν 
εις άλλο τι βλέποντες έξενρίσχονσιν η εις την ενχρατον 
έχείνην φύσιν, το μεν θερμότερον τον δέοντος σώμα χελεύ- 

15 οντες εμψύχειν, το δ^ αν 'ψνχρότερον θερμαίνειν, ωσαύτως 
το μεν 'υγρότερον ξηραίνειν, το δε ξηρότερον 'υγραίνειν, 
άντεισάγοντες άεϊ δηλονότι τω πλεονάξοντι το λεΐπον, ως 
ενχρατον τίνα χαϊ μέσην έργάσασθαι χατάστασιν. 'ην ονν 
άεϊ μεταδιώχονσι χαϊ προς ην αποβλέποντες επανορθοννται 

20 τάς δνσχράτονς , εγώ μεν 'ηξίονν άπασών πρώτην λέγεσθαι 
προς αντών. οί ί' άρα τοσοντον άποδέονσι τον μεμνησθαι 
πρώτης, ωσθ^ \ όλως παραλείπονσιν αντήν. αλλ ον τταρα- 520 
λέλειπται, φασί τίνες εξ α'υτών, εν γάρ ττ) θέρμη χαϊ νγρα 
περιέχεται, χαϊ πώς ονχϊ πέντε λέγετε τάς πάσας είναι χρά- 

25 σεις, αλλά τέτταρας, εϊπερ της αρίστης μέμνησθε; δνοΐν 
γάρ θάτερον, η τών δνσχράτων άνάγχη παραλελεΐφθαι μιαν 
η τήν ενχρατον. εγώ μεν δη σαφώς οϊδα την ενχρατον 
αντονς παραλιπόντας εξ ων άξιοϋσιν. έπειδάν γάρ θερμην 
χαϊ ξηράν η 'ψνχράν χαϊ 'ύγράν η τιν άλλην λέγωσι χρασιν, 

6 εύχρατον Ιι ενχρατον φνΰΐν οβϋ. \\ Ο'νχ άπαϋών τών ειρη- 
μένων ΙιΜΥ ο-υκ Ο || 7 προέχονβαν Ιί προνχονααν οβίί. || 8 ο'υδ* 
Ι,Μν μηδ' Ο II 10 Ϊν τε Ιλ η έν οβίί. || 11 δννατον έβτιν I^ || 
προτέραν ΙιΜΫ πρότερον Ο || νποθέβθαι ΙιΜΥ έτηθέαθαι Ο || 
13 εις ροβί; η Β>άά. Ιί* οπι. ο^ϋ. || 15 ροδί; ωσαύτως 3,(1(1. ^ε 
ΜΟν II 22 πρώτης ΙιΜΥ ταύτης Ο || ολην Ι^ΟΥ Ρ α'οτήν οπι. Ο || 
23 φασί τίνες έξ αντών ΙίΥ φασϊν ϊνιοί τίνες έξ α'υτών Μ φ. 
έξ αύ. ϊνιοι Ο || 28 γάρ οπι. I^ΜV || 29 η (β,ηίβ 'ψνχράν) Μ 
χαϊ οβίί. 



8 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί2Ν [Ι 521. 522] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 523] 



9 



ΙΙΙί' 



την 'τλίον.χτονσαν Μ γίγ^,α»^, ,^^ η9οα^^^ο^ιν. 

117 Χ" £''« """^"."Τ^'""""^• ^'-'- 7-^^^ον 

β2ΐΖ'Λ ?" ''^: "Ι^' '^^^ ^"'^^^-'" ««ίΤλ.ον..:1 

^ » Γ , , / ^η^ον, εί μεν γαρ εί^χρατός εΰτιν, ονδεν ίο 

θίρ(ί»!5 ταϋτο συμπίπτοντα, τζ/νάο ο,',« Λ„ ^^ 7^"^ 

αν μιν ιη οΚίγον ^ το 9ιρμ),ν τον ■ών-ιοον τνιη 
πί,ονε^τψ,,ν ■}, χή ί^^έ, ,„^ ι^'; ίνσ.ΙσΙΤ 121 
Τ^πομ,νην ίπ,Μν δ' Μ πΧίον,νόοον, ίΙίΓΛΊ" 
«λ..«τον, θάνατο.; 6 ^άρ ^6^ ^^' ^ /, Ιόγο,.Ά αίΊΐ 

6-!-! Ι ί<^£ τ«ι,θ ομολογωμεν ιϊνα, νοΟηματα. ^ ' 

^^^"^ '^^ ^"^ί τοίοντονί λό^ονί &:^μαχόμενοί τ,ν,ς τ&ν 

οτη Ι. II 7 Λ Τ " Ρ°. "Ρ" *'^''• Ψ<'νερώς ΜΥ βαφώο Ο 

0Π1 ι, II 7 βυαχρατον ρΓο βυαχοαβία Μ V II β ~-'„ 'ι ,'"^* . 

^5Γΐ πλ. Μ II 25 |^7,<ί'] 4^*1, '^λί^ί^^οι. ίβ ρΓΟ ^;γ. ά' 



ατΐ ^Α^ψαίου τον "ΆτταΧεως δμόβε χωρονβιν οντε κατά- 
ΰταΰιν 'Ιγραν καΐ θίρ/ϋήν μ,εμφεα^αι λέγοντες οΰθ εύρε- 
θήνα/ τ^ νόΰημ,α φάϋκοντες νγρον καΐ -θ-ερμόν, άλλα πάντως 
η ^ερμον χαΐ ξηρον ντΐύρχειν ως τον τΐνρετόν^ η 'ψυχρον 

δ χαΐ χ)γρ6ν ως τον νδερον, η ιρυχρον καΐ ^ηρον ως την 
μελαγχολίανί ίτΐίμεμνηνται ί' ενταν^α καΙ των ωρών τον 
ετονς^ νγρον μεν και ψνχρον είναι τον χειμώνα φάΰχοντες, 
ξηρον δε καΙ ^ερμον το ^ερος καΐ ιρνχρον τιαΐ ξηρον το 
φ^ινόηωρον, ενχρατον ί' αμα ααΐ ^ερμην κα£ νγραν ωραν 

10 εΙναί φαΰι το εαρ. οϋτω δε καΐ των ηλικιών την παιδί'Λην 
ξ^}χρατον θ' α/ιια καΐ ^ερμην τίαΐ \)γραν εΙναί φαΰιν. δη- 
λονβ&αι δε την ενκραΰίαν αντης νομίξονΰι κάκ τών ενερ- 
γειών της φνβεως έρρωμένων τηνικοίϋτα μάλιΰτα. καΐ μεν 
δη καΐ τον θάνατον φαΰιν εις ξηρότητα κοτΐ 'ψνξιν αγειν 

15 τα τών ζωών ΰώματα. καλεΐο^αι γονν άλίβαντας τονς 
νεκρονς ως αν ονκέτι λιβάδα καΐ νγρότητα κεατημένονς 
ονδεμίαν, ίξατμιΰ^έντας -θ•* αμα δια \ την άηοχώρηΰιν τον 523 
θερμού καΐ ηαγεντας νπο της 'ψνξεως. άλλ' εϊπερ 6 Ο'άνα- 
τος^ φαΰί^ τοιοντος^ άναγκαΐον ηδη την ξωήν, ώς αν Ιναντ/αν 

20 ονΰαν αντώ^ ^ερμην τ είναι κα^ νγράν' χαΐ μην εϊτιερ η 
ζωη^ φαΰί^ ^ερμόν τι χρήμα καΐ 'δγρόν^ ανάγκη %α6α καΐ 
την ομοιοτάτην αντ^ κραΰιν άρίΰτην ντίάρχειν' ει δε τοντο^ 
παντί τνον δηλον^ ώς ενκρατοτάτην^ ωΰτ εις ταντο ΰνμβαι- 
νειν {ίγράν και ^ερμην φνδιν ενκράτω και μηδέν αλλ είναι 

25 την ενκραβίαν η της '^γρότητός τε και ^ερμότψος εΛίκρα- 
τοναης. οι μεν δη τών άμφι τον ^Α&ήναιον λόγοι τοιοίδε, 
δοκεΐ δε πως η αντη δόξα και ^Αριΰτοτέλονς είναι τον 
φιλοΰόφον και Θεοφράΰτον γε μετ^ αντον καΐ τών Στωικών^ 
&ΰτε καΐ τω πλήξει τών μαρτύρων ημάς δνβωτΐονβιν. εγω 



3 δυναΰΟ-αι αάά. δ,ηί,β φάΰκοντες !< || 4 η ροθί τΐάντως οπι. 
Μ II 6 έντεν&εν Ο || 7 'ψνχρον μεν καϊ νγρον Μ [1 10 εΙναί φαΰι 
I^ΜV χαλονΰΐ Ο II 11 τε αμα ΕΜΥ τε Ο (οπι. αμα) \\ νγράν καϊ 
^ερμην Ι» \\ 16 α'ύχέτι Ι^ΜΥ μηχέτι Ο |1 17 τε αμα Ι^Υ αμα ΜΟΗ 
20 ουσαν Ι• Μ νπάρχονααν ΟΥ || 21 ροβί νγρόν Β,άά. έβτιν Ον 
οπι. Ι/Μ II 23 δήλον παντί που Μ || ενχραχοτάτην I^* ευχρατο- 
τάτη !<* || 25 της Λπίβ νγρότητος οπι. ΙιΟ 1] χρατονΰης Ο || 26 δη 
ηερϊ τών Ιι 



10 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕ5ίΝ [Ι 524. 52δ] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 526] 



11 



11 



ίέ τΐερί μεν Άριΰχοτελονς , οττως εγίγνωβκεν νπερ ^ερμ,ης 
καΐ νγράς χράβεως^ ίσως αν, ει δεηΜην, επΙ προήκοντί 
τω λόγω δείξαιμί' δοκονΰι γάρ μοι παρακονειν αντον. 

524 Οαρ. IV. Γό δε γε ννν έχον πειράβομαι πρώτον \ ίν- 
δείξαΰ^αί τοις λεγουΰί ταΰτα, πγι ποτέ βοφίξονταί ΰφάς 5 
(χντούς, είτ εφεξής άποδεΐξαί τον άπαντα λόγον εις ^ν 
ά&ροίΰας κεφάλαιον. οτί μεν δη το εαρ οϊονται ^ερμον 
είναι καΙ νγρον α^ϋα καΙ ενκρατον^ ίνταν^α σοφίζονται προ- 
φανώς, οντε γάρ νγρον ως 6 χειμων οντε ^ερμον ώς τ6 
Μρος^ ωστ ονδετερον άμέτρως. άμετρίας δ' ην εχαστον των ίο 
τοιούτων ονομάτων χαι γ,ατ αντους ί^^,είνονς δηλωτιτίόν. 
εσφάλησαν δε διχώς, πρώτον μεν εκ τοϋ βονλεσ&αι πάντως 
εν ταΐς ωραις ενρειν την τετάρτην σνξνγίαν τών κράσεων^ 
έπειτα δ εκ τοϋ ^ερμότερον η κατά τον χειμώνα καΐ νγρό- 
τερον η κατά το ^έρος νπολαμβάνειν νπάρχειν το εαρ. ΐδ 
άλλ' οιήτ' άναγκαίον εν ταΐς ωραις ντωτί^εσ^αι την τετάρ- 
την σνξνγίαν τών κράσεων, ει μη και φαίνοιτο, καΐ τ6 
παραβάλλειν αντο ταΐς εκατέρωθεν ωραις ονδεν μάλλον 'δγρον 
και θερμον η ξηρον αποδείξει και ψνχρόν. ει μεν γάρ 
άμετρίας εστίν ονόματα το Θερμ6ν και το νγρόν, σνκ άλη- 20 

625 γένεται κατ αντονς' σνμμετρον γάρ ίν απασι το ϊαρ. \ εί 
δ οτι θερονς μεν ίστιν 'ξίγρότερον, χειμώνος δε θερμότερον, 
νγρόν ίστι και θερμόν, ονδεν ήττον αντο 'ψνχρον και 'ξηρον 
νομίξεσ&αι προσήκει, διότι θέρονς μέν εστί 'ψνχρότερον, 
χειμώνος δε ξηρότερον. -ί} τις άποκλήρωσις, ^ν μεν τών ίκ 25 
της αντιθέσεως άπο τοϋ χειμώνος, *^ν ί' άπο τοϋ θέρονς 
λαμβάνειν; εν εκατέροις γάρ αμφοτέρων διαφέρον ονκ έξ 
'^μίσεος οφείλει την παραβολών άλλ' Ιλόκληρον ϊσχειν. %αϊ 
μην εϊπερ ο^τω γίγνοιτο, τάναντία φήσομεν νπάρχειν αντό. 

1 <9•. τί καΐ ύ. Μ Ι 4 ίχον Ι^Υ είναι ΜΟ 1| 6 άηοδείξαι V 
ώ3Γθίίΐ|αμι Ι ίηιδεϊξαι ΜΟ || 8 ένχανθα I^ΜV ίνχενθεν Ο || 
12 έαφάΧησαν δ^ δ. I^Μ άιχ. δ^ έαφ. ΟΎ || 14 ίέ χαΐ έχ I^ || 
καΐ 8,(1(1. &η1;β θερμότερον Ο οιη. ΙΜΥ || 15 νπολαμβάνειν Ι 
οιη. οβϋ II το ϊαρ Ι,ΜΥ α^3τό Ο || 19 Ιηρόν &π. κ. ι^νχρόν Ια 
•ψ. άη. κ. ξ. οβί;!;. || 20 τό θερμόν κ. το νγρόν Ι, το θ. κ. -ό. ΜΥ 
το ύ. κ. τό θ. Ο II 21 καθ* ίαντονς Ι, \\ 26 τών άπο τοϋ χει- 
μώνος Ι άπο οιη. Μ || 27 Ικατ^ρο^ί Ι έκατέραις οβϋ || 29 αντό 
Ιί αίτνώ οβίΐ. 



θερμον μεν γάρ εσται και ξηρόν, εΙ τω χειμ&νι, '^νχρον 
δ' αν και \3γρόν, εί τω θέρει παραβάλλοιτο. κατ ονδετέραν 
ονν τών παραβολών ίλοκληρως γιγνομένην '^ρον εσται καΐ 
θερμόν. εί δ' εξεστιν έκείνοις εξ εκατέρας αντών ημισν λα- 
^βοϋσιν νγρον άποφαίνειν αυτό και θερμόν, εξέσται δηπον 
και ημΐν έπι θάτερον ημισν μετελθοϋσι ξηρον και^ 'ψνχρον 
άποφηναι, ξηρον μεν ως ηρος τον χειμώνα, ι\)νχρον δ' ως 
προς το θέρος, απαντ ονν όντως εστα^ τό ϊαρ, νγρον κα^ 
ξηοον και ιρνχροι^ και θερμόν. ^ 

10 ' '^λλ' ονδε Ι κατ' αντονς εκείνονς οϊόν τ ΙστΙν Ιν ενί 526 
και ταυτω πράγματι τάς τέτταρας έπικρατησαι^ ποιότψας.^ 
ονκονν οντε θέρει τταρα^ίέλλε^ν ο^ε χεί/ϋών^ τό εαρ,^ αλλ 
αυτό καθ' εαυτό σκοπεΐσθαι δίκαιον, ονδε γάρ ονδε τον 
χειμώνα διά τοϋτο λέγομεν 'δγρον είναι και ^νχρόν, οτι 
ατών άλλων ωρών εστίν νγρότατός τε καΐ ιΙ)νχρότατος, άλλα 
τοϋτο μ^ν άλλως αντώ σνμβέβηκεν' δτι ίέ ττλεονεκτεΓ κατ 
αυτόν η μεν Ίίγρότης της ξηρότητος, ή ίέ ψνχρότης της 
θερμότητος, διά τοϋθ' νγρος καΐ -ψυχρός είναι λέγεται, κατά 
ταυτά ίέ καΐ τό θέρος, οτι καν τούτω τό μεν 'δγρον άπο- 
ίολείπεται τοϋ ξηροϋ, το δε ψυχρον τον θερμοϋ, διά τοϋτο 
θερμόν είναι λέγεται καΐ ξηρον. καΐ γάρ καΐ δίκαιον^ εκ 
της οικείας φύσεως έκάστην τών ωρών έξεταζομένην , άλλα 
μη προς άλλην τινά παραβαλλομένην η θερμην η 'ψνχράν η 
ξηράν η νγράν δνομάξεσθαι. και δη και σκοτιονμένω σοι 
25 κατά τάδε φανεΐται τό εαρ ακριβώς μέσον άπασών τών 

3 οίν] ίέ Μ II νγρόν ^αται κ. θ. Ι-ΜΥ ν. %. θ. ίίτται Ο || 
4 ϊξεατιν] έξέαται Ι^Μ || 7 ψυχρον μ^ν ώς προς τό θέρος, ξηρόν 
δϊ ως προς τόν χειμώνα Μ |1 8 νγρόν κ. ξ. κ. θ. κ. ψ. ί-Υ ^. κ. 
ξ. θ. κ. ιρ. Μ ύ. ξ. θ. ψ. Ο 01111883, καΐ νοουΐα; υβιίΕίτιιη υθγ- 
1)0Γαιη ΟΓίΙίηβηι τβδϋΐΛΐί || 12 ούκοΰν I^Μ |1 τταραβαΧλειν Ι.Μν 
τταραβαλείν Ο 1| 13 Ιαυτό Ι. α^ό Ο α^^τό Μ || νβΛ^ οι;^έ γαρ 
\18({Μ& Λά ώς έν χειμώνι τον νγρον βχοβΓρβ. Οηο. 1Α 2, 1— 4. |1 
15 ^)γρότατός τε κ. ψ. έΰτιν Μ ύ. τε κ. ψ. Υ υ. έαχΐ κ. «Ψ- Ι^ 
τε οιη. Ο II 16 άλλως Ι.Μ καΐ άλλως ΟΥ 1| κατ αι;τον]^ν α^τω 
Ι^ II 18 ύ. κ. ψ. είναι I^ΜV ψ. είναι κ. ύ. Ο |1 19 τα^α ΟηΙ). 
ταΰτα ΙΜΥ ταντό Ο || 21 καΐ γάρ καΐ Ι^ ΟηΙ). κ. γ. οβί*. || 
22 ο^κεία?] Ιδίας V ΟήΙ). || άλλα μή Ι,ΜΥ ού Ο 1| 23 η αηίβ 
Ό-ίρμήν 0Π1. Ιι II 26 άηριβώς οιη Μ 




1 



► 



. 



ι 



12 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 527. 528] 

'^ρβολών. οντε γαρ &ς Ιν χειμώνι πλεονεκτεί το 'ψνχρον 
527 ) έν α'ύτω τον ^ερμον ονϋ•" ώς έν ^έρει, πλεονεχτείται. 
κατά ταντά δε καΐ ξηρότητας τε χαΐ νγρότητος ισομοιρία 
τις έΰτιν ^ν αντώ μή^' ώς ίν ^ερει κρατούντος τον ξηρον 
μήΌ^ ως εν χειμώνι τον νγρον και δια τοϋτ' ορ'&ώς εϊρη- 6 
ται προς Ιπποκράτους- 'ηρ δε ^γιεινότατον καΐ ηκιΰτα 
^ανατώδες '. 

Αλλά και το φ^ινόπωρον ήττον μεν η το ^ερος θίο- ' 
μον^^ίττον δ' ^ 6 χειμων 'φνχρόν. &ΰτε ταύτ'η μεν οντε 
^ερμον άπλως ο^τε ψυχρόν, αμφότερα γάρ εβή, και ον- ίο 
δέτερον άκρως, έτερον δε τι πρόΰεατιν αντω κακόν, όπερ 
ίπεβημηνατο και "Ιπποκράτης ίν Άφοριαμοΐς' ειπών 'όκόταν 
της αντης ήμερης 6τε μεν θάλπος ^ 6τε δε ψϋχος ποιετ}, 
φθινοπωρινά τά νοϋήματα προΰδέχεΰθαι χρη. χαι τοντό γ' 
έύτΐ το^ μάλιβτα νοβώδες εργαξόμενον το φθινόπωρον, η ΐδ 
ανωμαλία^ της κράβεως. ονκ ορθώς ονν εί'ρηται ψνχρον και 
ξηρόν, ον γάρ ίΰτι '^νχρόν α-υτό καθ' αυτό θεωρονμενον^ 
528 ωβπερ 6 χειμων, άλλα τω θέρει παραβαλ\λόμενον ίκείνον 
'ψνχρότερον.^ ον μην ονδ" δμαλώς ενκρατον, ως το εαρ, άλλ" 
Ιν τούτω δη και μάλιΰτα διενηνοχεν ίκείνης της ώρας, οτι 20 
την ενκραΰίαν τε καΐ την ομαλότητα διά παντός ϊβην ον 
κέκτηται, πολν γάρ θερμότερόν έβτι κατά την μεΰημβρίαν 
η κατά την εω τε καΐ την εβπεραν. ύγρότητος δε και 
Ιηρότητος ονκ ακριβώς μεν ίΰτι μέΰον, ως το εαρ, άλλ' 
έτά το ξηρότερον ρέπει, λείπεται δε καν τούτω τον θέρονς, 25 
ον μην τοαοντόν γ' οΰον θερμότητι. δηλον Όνν, ως ονδε 
το φθινόπωρον απλώς οντω ρητέον, ως εκείνοι λέγουΰι, 



2 πλεονεκτεΐται] πλεονεκτεί τυ ξηρόν τον νγροϋ ΜΥ || 3 νγρό- 
ΙψοςκαΙ ξηρότητας Ι. |! 5 καΐ ΙΜΥ οιη. Ο || 6 Ηίρρ. ΑρΙιΟΓ. ΠΙ 
9 ( . Γν 488 Ι.) ϋ Ιαρ Μ || 11 ,^τ,,ο.] οί. ΟΗΙ,. 1X^1 5 « τι οιη. 

13 ποιετ^ ΟΥ ηοιεει Ι ποιεί Μ^ || 14 χρ-ήΛ δει Ι^ 11 ν' Μ νί Ι,Υ 

Γιι V ^ν^! Τ^^.^^^ι^^ ί*^^^^^^ ^^^ δ^^ μάλ,ατα τούτω 
Ο II 22 πολν] οί. ΟηΙ). IX 2,5 || τό αάά. β,ηίθ κατά Ι 1)18 'ι 

23 νγροτψος δ. κ. ξηρότητας Ι. ύγρότητι ά. κ. ξηρότητι Ο ύγρό- 

ταταν καΐ (βύ γε καΐ V) ξηρόταταν ΜΥ || 24 οΰκ άκο. μέν έ μ. 

ως τ. ί. Ι, Μ μέαον ουκ ^ΰτιν άχρ. ώς τ. ^. Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 529. 530] 



13 



ψνχρόν τ είναι καΐ ξηρόν. άκρως μεν γάρ ονδέτερόν Ιβτιν, 
επικρατεί δ' έν αντω το ξηρον τον ύγρον και δικαίως αν 
λεχθείη ταύττι μεν ξηρόν, έν δε τ^ κατά θερ^ότ^^τα καΐ 
Ίΐ^νχρότητα διάφορα μικτόν εξ άμφοϊν και άνώμαλον. 

5 "^ϋτ εϊπερ τας τετταρας ϋνξνγίας τών κράβεων εις τάς 
τέτταρας ώρας διανεΐμαι απονδάξονΰιν , ϊΰτωΰαν ον μόνον 
ηρι κακώς προΰάι^αντες ύγρότητα και θερμότητα κράβεως, 
αλλά και φθινοπώρω 'ίρνχρότητα και ξηρότητα, \ καίτοι γ\ 529 
εΐ και τοντο αννεχωρεΐτο ξηρον είναι και ψυχρον, ονκ ην 

10 άναγκαΐον ενθέως νγρον είναι και θερμόν το εαρ. ον γαρ 
ει τέτταρες αί τίαΰαι ϋνζνγίαι κράβεων είΰιν άμετρων, ηδη 
και πάΰας άναγκαΐον εις τάς τετταρας ώρας νενεμηΰθαι. 
άλλ' εΓπερ ά^α τάξις τις έΰτιν έν τω κόΰμω και κατά το 
βέλτιον, ον το χείρον ατταντα κεκόβμηται, πιθανώτερον ην, 

15 ενκράτονς μεν τάς πλείονς ώρας γίγνεΰθαι, μίαν δ εξ αυ- 
τών, εΓττε^ αρα, την δύΰκρατον' οι δε τουναντίον έπιδεΐξαι 
απεύδονϋιν, ώς ονδεμία τών ωρών έΰτιν εύκρατος, αλλ έξ 
ανάγκης έν αυταΓς επικρατεί ννν μεν το '\\)νχρόν, ανθις δε 
τό θερμόν, και ννν μέν, ει τύχοι, το ξηρόν, ανθις δε το 

20 ύγρόν. έγώ δε τοβοντον άποδέω η θερμόν και ύγρον άπο- 
φαίνειν το εαρ^ η ο τι περ αν ενκρατον ύ}, θερμον και 
νγρον είναι ανγχωρεΐν, ωβτε παν τουναντίον αποφαίνομαι 
χειρίβτην είναι κατάβταΰιν κράΰεως τον περιέχοντος ημάς 
αέρος την θερμην και νγράν, ην έν μεν ταις ωραις ονκ 

25 αν ενροις όλως, έν δε ταΐς νοϋώδεΰι και \ λοιμώδεβι κατά- 530 
ΰτάβεβιν ενίοτε ΰνμπίπτει, καθάπερ πον και Ιπποκράτης 



1 άκρως μ^ν] ϋί'. ΟήΙ). IX 4, 4 || 5 "βστ'] οΓ. ΟήΙ). IX 2, 5 
• 6 βπονάάζονΰιν ΙίΜΥ απενδανΰΐν Ο 1| 7 προΰάπτοντες Οτϊ^. 
κράΰεως οιη. I^ || 8 ξϊ\ρότητα κ. -ψ. Μ || 9 καΐ οπι. I^ || 'ή)νχρόν είναι 
κ. ξ. Ι^ II 11 κράσεων είΰιν άμ. Ι^Μ κρ. άμ. εΐαϊν V τών κρ. ά\^. 
εΐύϊν Ο II 12 καΐ αάά. Ι^ΜΥ οιη. Ο 1| άνα^^καΓον οπι. Ι^ || 13 τις 
οπι. ΜΥ II 14 αύ τό I^ΜV αν κατά τό Ο |1 πιθανωτατον ΜΥ |1 
15 γεγενηβθαι Ο |1 16 οΐ ^έ Ι^Μ αϊ δέ γε Ο || ^7«ίεΓ|αι, ΙιΜΥ 
άπαδ. Ο II 18 ^νχρόν, αυ-θ-ι^ 5. τ. θ. Ι^ΜΥ θ. αν. δ. τ. ιρ. Ο || 
20 νβΛ3, έγώ δί αθ^ηβ 3,ά συμπίπτει βχοβΓρβ. ΟήΙ). IX 2,6 Ι| 
η Ι^Υ τοΰ Ο II -θ-ερμόν κ. ν. Ι^ΜΥ ν. κ. -^, Ο |1 23 ημ&ς Ι.ΜΥ 
οπι. Ο II 25 καΐ ΙιΜΥ τε καΐ Ο | 26 ανμπίπτονααν ΙιΜ ανμ- 
πίπτειν Ο || Ηίρρ. Ερίά. II 1, 1 (ί. Υ 72 Ι.) 



14 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 531] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 532. 533] 



15 



ι|:Ι^ 



ι 






^μνημόνεν6ε λέγων ' ^υεν ίν χανμαΰίν ϋδατι λάβρω δι," ολου\ 
τοντο γάρ ϊδιόν εΰτιν νγρας καΐ ϋ-ερμης καταΰτάβεως ϋειν 
συνεχώς εν χανμαβίν. ει δ' ψοι μόνον εϊη τίανμα^ κα&άπερ 
^πι τοϋ κατά φναιν έχοντος βέρους, η ΌΌ* μεν άλλ'* ίν 
κρνει, τία&άπερ εν χειμώνί^ ^ερμην και νγράν ονχ οϊόν τε 5 
την τοιαντην είναι κατάΰταΰιν. αρ^ ουν ανοΰον ίκεινο το 
^ερος, ίν ω, φψίν^ Ιεν ίν κανμαΰιν ϋδατι λάβρω δί' όλου; 
και μην άνθρακας εν τούτω γενεΰ^αι διηγείται^ ΰατΐέντων 
δηλονότι των ίν τω οώματι περιττωμάτων και τινας ίχώρας 
θερμούς και υγρούς άμετρως γεννηαάντων. ειΰτ^ ό' ίξ αυ- ίο 
της της ρήΰεως^ ει τοάΰαν αυτήν ΰοι παραγράιραιμι, τόνδε 
τον τρόπον εχουβαν' ^ άνθρακες εν Κρανώνι θερινοί, ^εν 
εν καύμαβιν ϋδατι λάβρω δι' όλου. ίγίνοντο δε μάλλον 
νότω καΐ υπεγίνοντο μεν υπο το δέρμα ίχώρες. ίγκατα- 
λαμβανόμενοι ί' ί^ερμαίνοντο και κνηβμον ενεποιεον' είτα ΐ5 
531 φλύκταιναι ώαπερ πυρίκαυΰτοι \ επανίαταντο και υπο το 
δέρμα καίεβΟ'αι εδόκεον^. 

Αλλ ένταϋ^α μεν ως αν μιας ώρας μετακοβμη^είΰης 
ήττον το κακόν, ει δε δύο η τρεις ύπαλλαχϋ'εΐεν η και 
ΰύμπαν το έτος ύγρον καΐ ^ερμον γένοιτο, μέγιβτον ανάγκη 20 
αυμπεΰειν οϋτω λοιμόν, οίον εν τω τρίτω των Επιδημιών 
διηγείται, παραγράι^ω δε πρώτα μεν α περί της τών ωρών 
άκοΰμίας εΐπεν, έφεξης δε και τα περί της επιγενόμενης 
φθοράς τών άνϋ•ρώπων. ίν απαβι δ' αύτοις προΰέχειν ΰε 
τον νουν ακριβώς άξιώ καΐ ΰκοπειΰ^αι πρώτον μέν, δποιόν 25 
τι πράγμα ^ερμή και υγρά κραΰίς έΰτιν, ως ούδεν ηρι 
παρόμοιον, εύκράτω χρήματι' δεύτερον δ^ ως άναγκαΐον έν 
αύτ§ ΰήπεΰ^αι πάντα, άρχεται μεν ουν 6 Ιπποκράτης της 

1 χανσεσιν Ι* κανμαΰιν Ι.* || Χανρω οοάά. || 2 Ιδιόν ίβτιν 
ΙίΜ έβτιν ίδιον Ο || θερμής κ. ν. Ι. |Ι τό' νειν Ο \\ 4 ναι βοηρβί: 
νει οοάά. II 6 τοιαντην] αυτήν Ιι || χατάατααιν είναι Ι< || 7 φηαϊν 
ό Ίπποχράτης Ι, φηαϊν Ί. Μ || νειν Ι. || 8 τοντω ΙιΜΥ αντώ Ο || 
10 νγρονς κ. -9•. Μ || 11 αοι οιη. ΜΥ |! 13 λανρω οοάά. || 14 νπο- 
γίγνονται ΜΥ || 15 ένετίοίονν Μ || 16 έξανίΰταντο Μ || 22 πρόάτα 
I^ΜV πρώτον Ο || 23 επιγενόμενης ΙΟ γενομένης V περϊ της 
τών ωρών νομένης (βίο) Μ || 24 τοις άν&ρώποις Ι, \\ 25 ακριβώς 
0Π1. Μ άξιώ άχριβώς I^ || 27 προαόμοιον Μ || 28 Ηίρρ. Ερίά. ΠΙ 
3, 2 (ί. ΠΙ 66 Ι.) α&ίβη. ΧΥΠ 1, 647 



διηγήΰεως ωδε ' ^ έτος νότιον, επομβρον, άπνοια διά τέλεος . 
εϊτα τούτοις επιφέρει τά κατά μέρος άπάβης της καταΰτά- 
βεως, ομβρους πολλούς έν ^ερμη καΐ νοτία καταΰτάβει 
γενέΰ&αι γράφων, εϊτ αυ^Ίς έπι τέλει τον σύμπαντα λόγον 

5 £1^ ^ν κεφάλαιον άγαγων ούτω φηΰί' ^γενομένου δε τοϋ 
ετεος όλου \ νοτίου και ύγροϋ και μαλακού^ τάδε και τάδε 532 
ΰυνέπεβεν, α (Τΰ/ιιτταντα μεν γράφειν εν τωδε τω λόγω μακρόν, 
ενεΰτι δε τω βουλομένω λαβόντι το τρίτον τών ^Επιδημιών 
άναγιγνώβκειν τά κατά μέρος εις *εν άπαντα κεφάλαιον 

10 αναγόμενα, ϋηπεδόνα μεγίΰτην, ης και αύτης όνομαβτΐ πολ- 
λάκις δ ^Ιπποκράτης έπιμέμνηται, ποτέ μεν ωδίπως λέγων' 
^ην δε και το ρεϋμα το ΰυνιΰτάμενον ου πύω ϊκελον, αλλά 
βηπεδών τις άλλη και ρεϋμα πολύ και ποικίλον^' ποτέ δε 
πάλιν ώδί' ^και εν αίδοίοιΰιν άνθρακες οι κατά ϋ'έρος και 

15 άλλα, α ΰηψις καλέεται% και ως έκ της ΰήιρεως ταύτης 
πολλοίς μεν βραχίων κα\ πηχυς όλος άπερρύη, πολλοίς δε 
μηρός η τά περί κνήμην άπειριλοϋτο και πους όλος, άΐλά 
και ϋαρκών και όΰτών και νεύρων έκπτώΰεις έγίγνοντο με- 
γάλαι. και όλως ούδεν εβτιν εύρεΐν ων εγρα'ψε παϋ^ημάτων, 

20 ο μη βηπεδόνος εκγονον υπάρχει, δεόντως, ο^ε γάρ υπο 
^ηροϋ τι ΰήπεΰ^αι πέφυκεν οιίθ' υπό 'ψυχροϋ. μά^οις δ 
άν, εΐ ^εάααιο τά τε κρέα και τάλλα σύμπαντα τά προς 
τών Ι ανθρώπων ταριχευόμενα, τά μ^ν άλΰι, τά δ αλ^'ρ, 533 
τά ί' οξει, τά ό' άλλω τινι τών ξηραινόντων ΰκευαξόμενα 

25 καλώς, μά^οις δ' αν και ως έν τω βορρά, ξηρω και 'ψνχρω 



1 ην μ^ν ξτος Ι. ην δε το ^τος Υ ην δ* ϊτος Μ |1 3 κατά- 
ατάαει] κράσει ΜΥ || 4 έπϊ τέλει ροβί ?ν οοΐΐοο. Ο || 5 ανναγα- 
γών Υ ίοτί,. άναγαγών || οντω φηαί I^ΜΥ όντως Ο || Ηίρρ. Ερίά. 
ΙΠ 3, 2 (ΙΠ 66 Ι^.) II 6 οΧον φηβί Ο || έννοτίον Μ || 7 ξνμπαντα Ο \\ 
γράφειν I^Μ άναγράφειν ΟΥ || 9 κίφ. άπαντα άν. Ιι || 10 αΊπόξ 
Ι Υ II 11 ό Ίππ. όνομαατϊ πολΧ. Μ || 12 Ηίρρ. Ερίά. ΠΙ 2, 4 
(*. ΠΙ 72 Ι.) II 13 ττοτέ Ι ότέ οβί*. |1 14 Ηίρρ. Ερίά. ΠΙ 2, 7 
Γ^. ΠΙ 84 Ι.) II αΐδοίοις Μ || 16 οΧος Ι όλως οβϋ;. || ποΧλοΐσι δ^ 
Ο II 17 την κνήμην Μ Ο την οιη. IV || 18 ΰαρκών κ. όατών 
ΙΜΥ ό. κ. ΰ. Ο II ροδΙ; νεύρων 3,άά. χαί άρθρων Μ Ο οιη. ΙΥ|| 
20 εκγονον ΙΜΥ ϊγγονον Ο 1| 21 τον ^ηρον Ο τον οπι. ΙΜΥ 
ίίβιη αηίβ ι^νχρον 1| 24 ροβΐ; βκεναζόμενα αάά. καΧως Ο οιη. 
οβϋ II 25 ί' άν καΧως ΙΜΥ ^έ Ο 



16 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [1 534] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 685. 636] 



17 



την φνΰιν "δηάρχοντί^ αΰψιτα ι^ίχ^ν πλείΰτον διαμένει ηάντα' 
οηηεταί 6 ετοίμως εν νοτίαις χαταΰτάοεοιν, εΰτι γαρ ονν 
τίαί οντος 6 άνεμος νγρ6ς και θερμός. 

"Ωχίτε ηάν τονναντίον τιμεις αποφαινόμενα τοις '^γρ^ν 
καΐ ^ερμον νπολαμβάνουαιν ίίνα* το εαρ. ούτε γαρ τοιοϋ- 5 
τόν εοτιν ονθ νγιεινον αν ι^ν, εϊπερ ην τοιοϋ νον. οΐ δε 
καΐ τοιοντον εΙναί φαΰιν αντο χαϊ δια τον^' {ίτιάρχειν νγι- 
εινον^ ίν άμφοτεροις άμαρτάνοντες^ οΟα τε ταις αία^ηοεοιν 
ενεβτι διαγνώναι γ,αϊ οΰα τω λόγω διαΰκεψαΰ^αι. ταΐς μ^ν 
γαρ αιΰΟ"ήΰεΰιν ϊνεοτιν ίναργως μα^εΐν ενγ,ρατον ακριβώς ίο 
αντό^ τω λόγω ί' ^ξευρειν^ ώς δια τσυτ* ^0τ^ν νγιεινον^ 
διότι μηδέν επικρατεί των τεττάρων, ει δέ γ* ήτοι το ^ερ- 
μον ^πεκράτει πολλω τον 'ψνχρον ^ τό νγρον τον ^ηροϋ^ 
Οηπεδόνων τ αν ην ενφορον οΌτω κ,αϊ παθών τών ωρών 
534 Ι νοβωδεϋτατον, άλλ' -ή της τών τεττάρων κράβεως ίΰομοιρία ΐδ 
της τ ενκραΰίας αντον και της 'ύγιείας αιτία, πό^εν ονν 
^πηλϋ^έ τιΟιν ίατροΐς τε και φιλοαόφοις {>γρ6ν και ^ερμόν 
άποφήναβ^αι το εαρ; εκ τον βονλη^^ηναι δηλονότι τας τέτ- 
ταρας ΰνζνγίας τών κράΰεων εις τάς τέτταρας ώρας διανεΐ- 
μαι. τοντο ά' αντό πάλιν ίκ τον παραλιτζεΐν τήν πρώτην 20 
απαθών ^ την ενκρατον^ Ιγίνετο. και γαρ ονν και διαιτη- 
μάτων και φαρμάκων απάντων τε τών όντων εις τάς τέτ- 
ταρας ταντας ΰνξνγίας άνάγονΰι τάς διαφοράς. 

€&ρ. V. Λι και δηλον, εις οΰον οι περϊ φνΰεως λο- 
γιαμοί βφαλέντες της αληθείας εις τάς ίάβεις βλάπτονΰι 25 
και βέλτιόν εβτι δνοΐν ^άτερον^ ι) μηδ^ όλως άπτεΰ&αι τών 
τοιούτων λόγων ^ αλλ' ίπιτρέψαι τ-^ πείρα το πάν, η πρό- 
χερον Ιν τ§ λογική θεωρία γνμνάβαβϋ'αι. το δε μήτε τη 
πείρα προΰέχειν τον νονν επιχειρεΐν τε θεωρία φνβική προ 



1 φναιν] χράβιν Ιι || ηλείατον ΙιΜΟ τΐοΧλον V || 2 έν νοτίαις 
ΙιΜν ταΐς νοτ. Ο || ^ή ρΓΟ ονν Μ || ονν χάί οιη. I^ || 3 -θ-ίρμό^ 
χ. ύ/ρ. Ιλ \\ % δέ γε ΜΟΥ || 7 νπάρχειν νγ. I^ΜV ύγ. νπ. Ο || 
12 μηόΐν {μτιδέ Ιι) έπιχρ. τ. τεσαάρων ΙιΜΥ μη^έν έν αύτώτ. χ. 
έπικρ. Ο II 14 τ* οιη. Μ V || εϊη Μ 1| ίί β,άίΐ. ροβί οντω 'ΙλΎ || 
15 νοαωάέατερον 1» || κράσεων Ο κράαεων οβϋ. || 16 ώς Λάά. αηϊβ 
καΐ Ιι ίΙ 17 ^γρόν τε καϊ Μ |) 21 τοιγαροϋν ρΓΟ καϊ γ. ονν Μ || 
24 ροβ* φνΰεως αάά. άν&ρώτιον Ο οιη. ΙιΜΫ 



τοϋ τόν λογιΰμόν, ω μέλλοιμεν ενρίΰκειν αντήν^ άΰκηΰαι 
πρετιόντως εΙς τά τοιαντ' άναγκαιον άπάγειν \ ΰοφίΰματα^ 535 
Κ€ίΐ περί τε τών φαινομένων ως άναιο^ήτονς αναγκάζει 
διαλέγεΰ^αι μάρτνρά τε ααλεΐν ^Αριΰτοτέλην παρακονοντας 
δ &ν διδάακει. πολλαχώς γάρ εκείνος οίδε και τό ^ερμον 
λεγόμενον και τό 'ψνχρον και τό ^ηρόν και τό νγρόν' οι 
ί' ονκ άκονοναιν αντοϋ τΐολλαχώς αλλ ώΰαντως αεί. και 
μίν ίή καΐ ώς ο^ ταντόν έύτιν η οίκείω τινί και ϋνμφντω 
ϋ'ερμώ ^ερμόν 'ύτύάρχειν η έπικτήτω τε και άλλοτρίω διηλ^εν 

^ο^Αριΰτοτέλης' οι δΐ και τοντον παρακονονΰιν. ετι δε τνρός 
τούτοις ό μεν ^Αριατοτέλης^ ώΰαύτως δε και δ Θεόφραστος, 
εις ό τι χρ^ι βλέποντας η εύκρατον η δνΰκρατον ϋπολαμβά- 
νειν είναι την φύΰιν^ ακριβώς ειρήκαΰιν' οι δ ονδε τοντο 
γιγνώΰκονΰιν^ αλλ* όταν άκούΰωοί πον λεγόντων αυτών νγρόν 

15 είναι και ^ερμόν τό ξωον η την τον παιδός κραβιν νγράν 
και ϋ'ερμήν^ ουθ' όπως εΓρι^ται ταντα ΰννιαΰιν εμπλήκτϋϊς 
τε μεταφέρονΰι τόν λόγον έπι τάς &^ς &ΰ:ιζρ τηντόν <>ν 
άλλ' οι; μακρω διαφέρον η τήν οικίίαν κράόιν νγ^ν ζΐνίη 
και ^ερμην η την τον περιέχον\τος ήα«^ άί^ς. οιτι ^ι^ρ 58β 

20 ταντόν έατιν οιίθ' ομοίως νγρά καϊ ^ί^ή ζψ^^ χ^Λ$ 
αέρος νγρά καΐ ^ερμΎ} κράΰει λέγεται. 

Γι δη τό τούτων απάντων αίτιον^ ήίι^ ^ίΙ^;^ή^ρτ<ι καΧ 
δείξω ϋαφώς τοις προΰέχειν τόν νονψ βφίΧομίν^Ης^ 4^ μαί4^ά 
πταίοματα τών εν άρχτ} της λογικής ^ΐωρΙ«ς ΜβΟχο^ι^ν 

25 αίτια μεγίΰτων αμαρτημάτων γίγνεταί^ %αι %Λν6ννιύΐί τίάντα 
τά κακώς πραττόμενα κατά τε τάς χέχνας ίαίάϋας χ«ί μέν- 
τοι και κατά τάς Ιν τω βίω πράΐας ίνασθαι όοφίύμα^ν. 
έπεται τοιγαροϋν τ^δη καΐ τάδε τά οοφί^Μηίί χώ μί) όι^λί- 
<τθαι περί τών ΰημαινομένων όρ^ώς^ άΧΧ 0ΐί^(Η^ν€α ζό θί^ 



1 αύτ^ I^* α{>τοί I^* || 2 ί/? τά τοια{^Γ* άψ$ιγ%νίθΨ άΜάγ*ιν Ι» 
εΙς τά (οπι. ΑΙ) τ. άναγκαίως απάγει ΜΥ άί^ντ%αίθΨ ά^άγΗΡ 
εις τ. τ. Ο II 3 τ£ ΙιΜΥ νί Ο Η 7 αύτώψ Ι^* β(4ιο^ Χ^/οκτορ τα99 

Ι^ϊ II Ω „-Λ Ύ \ΐΓ\Γ ^^ η II ΙΑ ^ι 41 Τ \τν «Ι 4/ ^. Α Κ 




18 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 637. 538] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 639] 



19 



μον λέγεα^αί ^^χ&ς, το μ}ν ώς ακρ€ηον %αί αμιχτον καΐ 
απλονν^ τό ί' ώς ίν τ^ προς τουναντίον ίτιψι^ία πλεονε'κτοϋν. 
οτί δε %αΙ παραβάλλοντες έτερα χραΰει πολλάκις ετίραν 
αποφαινόμενα τήι/ ετεραν αυτών είναι ^ερμψ Ιν ϊβω τώ 
^ερμοτίραν^ έπιλαν^άνονται τοϋδε. καΐ μην οϋτω τα ζώα δ 
637 ^ερμα %αΙ νγρά λέγεται προς των παλαιών^ ον \ κατά τήν 
ίόίαν κράαιν απλώς, άλλα τοις τε φυτοΐς και τοις τεϋνεώαι 
παραβαλλόμενα. και γαρ τών τε^εώτων τα ξωα και τών 
φντών ίΰτιν υγρότερα και θερμότερα, καΐ μ^ν δη και τών 
ζψων αυτών άλλήλοις κατ είδη παραβαλλομένων, ξηρότερον ίο 
μ^ν κνων, ^ρότερον δ' άν^ρωτιος, ει δ^ μύρμηκι καΐ με- 
λίττΐ[) παραβάλλοις τον κύνα, ξηρότερα μεν ίκεινα, τον κύνα 
δ' υγρότερον ενρηΰεις, &ατε ταυτον ζωον ξηρον μ^ν ως 
προς άν^ρωπον υπάρχει, υγρον δ' ως προς μέλιτταν' οϋτω 
δε και ^ερμον μ^ν ως προς άν^ρωπον, ψυχρον δ' ως προς 15 
λεοντα' καΐ ^αυμαΰτον ουδέν, ει τα η^ς ^τίρόν η Ιιγό- 
μένα τάς εναντίας άμα κατηγορίας έπιδΙχίτοΑ. αύ γ^ το<^ 
άτοπον, εΐ ταυτον ΰώμα ^ερμον άμα Ιίγζτίη η<ά ^νχ^^ 
αλλ ει καΐ προς ταυτον ' ούδε γαρ οτι Οι^ίό>ς άμα καλ ά^ι- 
ατερος δ αυτός άνθρωπος, άτοπον, αλλ* ιί η^ς χ^ ανιόν ' Μ 
ει δε προς άλλον μεν δεξιός, προς άλλον δ* ύ^9>ΰη^^ ο^ίν 
άτοπον, οϋτως ουν και κυων υγρός 5αιτ χ^ϋ {ΐ|φό( ¥χά 
όΖ^'ψνχρος άμα και θερμός, άλλ' ου προς | «ιν?ό. ίίφς μ4Ψ 
γαρ άν^ρωπον ξηρός, 'ύγρός δε προς μύρμηκα, %αΙ χρ6ς 



1 ροβί άχρατον Λάά. χαϊ ^ερμόν Μ || 2 ώ« «η(θ /^ ΟΜ. 0ΐ 
τουναντίον Μ τό εναντίον οβϋ || 4 έν ισω τ& (^§^μ0τ4^§ξτ ^ά, 
οοάά. II δ χαϊ αηΐβ τονόε αάά. Ο οιη. Ι Μ V | *6 3Τα2αιΑρ ίατού^ν 
ΙΜΥ II 7 τε Ι^Υ 7^ ΜΟ || 8 χαϊ γάρ χαϊ ^ ξ τά ζφκ ΙΗ ζΛ» 
ον II 9 4}γρότερα χ. -^. Ι, «•. {τε V) χαΐ ύ. ΜΟΥ | 10 |ϊ50Ο- 
τερος V || 11 ό χνων ΟΥ || υγρότερος V Ι ^ άψφ^αχο^ ΟΥ Ι 
12 ξηρότερον μ^ν έχείνον Ι || υγρότερον $^ τ^^ χύψα Ι> | 15 ταΜ 
τό ζ. ι, II ξηρότερον οοάά. ξηρόν Α || 14 νπά^α Ι. Μ ν^ίΔρχην 
Ο II υγρότερον ΙιΑΙΥ || 16 τα . . λεγόμενα 1.Μ V τό . . λ*γ4μ*νον 
Ο II 18 «η ειπερ I^ || άμα] είναι Ι, || 19 ταύτόν I^ χ6ψ α^όψ Ο 
ούδ^ Ι^ΜΧ ου Ο II 21 ροΒ* ί^ αάά. γε Ο \ ί^ «Ιμ« 9γρί}ς ί ! 
23 ψυχρός άμα χ. V. ΙΜΥ «•. 5. κ. ψ. Ο | τύ ιχΗό τα^Λ Ι^« 
τό αυτό ταύτα 1•* τόν αυτόν ταντα Μ τόψ α^^Ψ V Ι 14 Λ 
Ι^ΜΥ δ* ώς Υ 



μ^ν άν^ρωπον θερμός, ψυχρός δε τίρός λέοντα, και γάρ δη 
και θερμός μεν ως ζών' ει γάρ τι τέ^ηκεν, ου ϋ'ερμόν' 
ου θερμός δ^ ως προς έτερον, ει οϋτως ^τυχε, κύνα. ταυτί 
μεν ουν άπαντα προς άλληλα έκ παραβολής λε^ετοτ^, τα ί' 
5 ως έν ξωων γένει καθ* έτερον τρόπον, ωαπερ αυ καΐ οΰα 
κατ είδος ξωου. κυων γάρ ως προς μεν μύρμηκα και μέ- 
Χιτταν υγρός, ως ί' έν ξωων γένει ξηρός, αυτών δε τών 
κυνών καχ είδος όδ\ μεν ξηρός, 6δι ί' 'ΐ>γρός, άλλος δέ τις, 
ώς κυων, ε^ρατος. 

10 Οαρ. VI. Αέλεκται μ^ν ουν έπι πλειΰτον ημιν ύτύρ 
άττάση^ της τοιαύτης χρηΰεως τών ονομάτων έν τω δευτέρω 
Περί διαγνώΰεως ΰφυγμών' ανάγκη δ\ ώς ϊοικεν, εΙπεΐν τι 
και νυν ύτάρ αυτών δια κεφαλαίων, οΰον εΙς τα παρόντα 
χρηΰιμον. τό μεν απλώς ξηρόν, ο προς μηδέν έτερον λέγζ' 

15 ται, μόνοις τοις ΰτοιχείοις ύτΐάρχει, πυρί τε καΐ γτι, και μ€ν 
^ και τό ύγρόψ {ί^βτπ χαΐ άί^. κατά ταντά δ^ \ καΐ Λΐ^ 639 
^ίρ^κΛ %αΪ ψίη^ροί^ ;|ρ^ή ΨίΗέν' ονόίν γαρ νΛν άΙΧων ύω- 
μάϊίύν άχ^φΛς <^€ (^$^ν ονα ^ηηζ)^ Ιοην αλλ* ΐ} τΐί 
^τοιχίΐα μόΐΗί, 5 τ» ^* «ν χφν άΧΙων 1^β\^^^ ι« τονζωι^ 

» χ/χ^ται χαι δώ το€το κΐίΐα τό δίντίρον ^ι^αιν6μ(νον 
ονχ^^^ άίίλώς ^ρμόν ι} ΨνΖ9^ ^^ £μ$κτ6ν τι καΐ ίίλι^ 
κρινές, άλΙ" ώς ^«4 !νλ/α»Ός μ^ν τοϋ 9ΐρμθν^ το^ Ϋνχ/^ 
δ* ίΐάττοψος^ ^ τοϋ μ*¥ %ηηι^^ Λΐέο^χ^ς^ ΙλάττΌνος δ^ χοϋ 
^9ψμ9ϋ μίχίχον ιια)(9τον ϊ^ &ΧΙων ^ ^^μον ιη ^'υχ^ν 

η νγ$χαι. δνο μ^ν δη ταντβ 0ηγΐαι%*^να τοϋ 9$ργΐοϋ χα^ 
^^ινχρον κοί {ΐίφ#0 Λοί ^^ϋη τό μ^ν άηλΛζ Ιίγόνχων τ^μΛν 
άμίκτόν τι τμλ ΐίίΑκ^νΙς, ΐτίρον δ^ μ$Μΐ^ ρ^ν ίχ τΛν 
^νανΊ^ν^ άλλα τω τοϋ χλισνιχτοϋντΌς Οψόμαηί η^09α ) ^ο ^υ6 
μίνον. ο&Τ€* μίν ο^ ^^ρον ϋΛμα καΐ φΙέγμΛί χα! ^4μιΙη 

90 κα\ οίνος ίλαιόν η χλΪ μέΧί καΐ ιών άΙΧων τών τοιούτον 
(κοτ^τοι^ υίγίχξιί. ίβτΒ 04 καΐ χόνδ^ χαϊ οννχχς καΐ 6%Χίά 

1 δί «^ Ι.ΗΥ δ' ώς «^( Ο Ι 4 ιχάντα Ι^ | ΆΧ^ίλα 0> 
^ΆΙλ ο* ίη ΒΙΑΤ». Ι β χ«\θοι• μ^ψ γάψ Ι» \ μ^ν λα(^ μ^ψρψία οαη. 
Ι^ν 1 10 ΚγΗοΓίί Ι η τι(ν τοκ:Γη]ρ οι». Μ | 18 ί^χιν οιη. Η || 
^^ϋ^ ι* (ρηι. ^9) Ι 19 μοψα 1\ λ^ψ^ ΜΟ Ι 20 χαχά ι»άά. οβα. 
Α Ι ίΐ ί] «αΙ ι Ι !ί6 ^ή •<Μ. Ι** τ^Λ^ \ίι 



^Ϊ9 ρΓΟ ίή Τ. ΜΥ Ι 



20 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 540. 541] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 542. 543] 



21 



καΙ κέρατα καΐ τρίχες καΐ λί^οι χαΐ ξύλα καΐ 'ψάμμος καΐ 

540 %εραμος ελάττονα μ}ν νγροϋ μοΐραν \ έχει, πλείονα δε ξηροϋ 
καΐ δια τοντο πάλιν άπαντα τα τοιαντα ξηρά προΰαγορενε- 
ται, μύρμηξ δε ξηρον καΐ ΰχώληξ νγρον ως ξωα τίαϊ πάλιν 
έν αντοις τοις βκώληξιν 6δι μεν ξηρότερος , 'δδϊ δ" υγρό- 5 Ι 
τερος )} απλώς ως ΰκώληξ η τωδί τινι παραβαλλόμενος 
ετερω. 

ΑντΌ δε δη τοντο τι ποτ Ιΰτίν, όταν οϋτω λεγωμεν, 
ως ΰκώληξ νγρός, ως άνθρωπος θερμός, ως κνων 'ψνχρός, 
ει μη τις ακριβώς άχονΰειε τε και νοήΰειεν, ατταντα ΰνγκε- ίο 
χνϋ^αι τον λόγον ανάγκη, το δ' ακριβώς ίΰτιν, ο καν τω 
δεντερψ Περί διαγνώσεως τών ΰφυγμών λέγεται, το κατά 
γένος η εϊδος όνομάξεΰ&αι τηνικανΟ^ εκαΰτον ον ^ερμον 
μόνον Ι) ψυχρον ^ ξηρ6ν ^ {)γρόν, αλλά και μέγα και 
μικρόν και ταχύ και βράδυ και τών τοιούτων εκαΰτον, όταν ΐ5 
νπερ το σύμμετρόν τε και μέΰον ^, οϊον ξωον ^ερμόν, όταν 
νπερ το μέΰον γ τη κράΰει ξωον, η ίππος θερμός, όταν 
'ύπερ τον μέΰον ΐππον η. τά μέΰα δ' έν εκάΰτω γένει τε 
και εϊδει τά ΰύμμετρά έΰτιν' ϊΰον γάρ απέχει τών άκρων 

541 Ιν Ι εκείνω τω γένει τε και εΐδει, γένος μεν ονν το ξωον, 20 
ίππος δε και βονς και κνων είδη. και δη και μέΰον'μέν 
έΰτι τη κράΰει κα-^' όλον το γένος τών ξωων 6 άν&ρωπος' 
έν γάρ τοις εφεξής τοντο δειχ&ηΰεται. μέΰος δ' ως έν άν- 
^ρώποις κατ' είδος 6 καλούμενος ενΰαρκος' οντος δ' έΰτίν, 
ον οτηε παχνν οντε λεπτον εχομεν ειπείν οντε '&ερμον οίηε 25 
ιρυχρον οντ' αλλω τινϊ τών άμετρίαν ένδεικννμένων ονο- 
μάτων προΰαγορεϋΰαι. οΰτις δ" αν ύπερ τοντον η, πάντως 
οντος η ϋ'ερμ ότερός έΰτιν ^ ψνχρότερος η ξηρότερος τ) υγρό- 

3 ταντα ρΓο τά τοιαντα I^ || 6 ξ (3,ηίβ απλώς) I^« καΐ I^ϊ Π 
δ ακωληξ Μ \\ 8 δ^ δίι Ι.Μ δη Υ δ^ Ο \\ τι άή π. Ο || 9 ϋγοός 
ι, Μ. V ξηρός Ο || 10 ροθί ά^ρίβώς &άά. ηρότερον ΜΥ ρθ8* νοη- 
αειε Ο || ροβ* τε &άά. πρώτον Ι. || τε καϊ νοηα. οιη. Μ || «τταντα 
βνγ^. τ. λ. άν.Ι^π άν. αυγκ, τ. λ. άη. ΟΥ || 12 διαγνώσεως 
των αφνγμών I^ της τών αφ. διαγνώσεως ΜΟ V || 16 οϊον I^ΜV 

1 ΫΙΜ^'"^ &"" ^!,^^ ^" ^^ ί^^*^*^ ^ ί^^<^« Ρ08* ^^δει οοΐΐοο. 
υ Ι 21 δη καϊ οιη. Μ || 22 ροθί; έστι ζ,Μ. των άκρων Ι. 11 ό οιη 

«7 II ^^, >'"ί'.?ί. ^ II 25 παχ^ν ο^τε Χ. Ι^ΜΥ λ. ο«. π. Ο 
26 ώμίτριαν ΙιΜΥ την άμ. Ο |1 27 αϊ; ονν Μ 



τερος. ονομάξεται δε πη μεν απλώς 6 τοιούτος, πη ί' ούχ 
άπλώς' απλώς μέν, οτι θερμός η 'ψνχρος η ξηρός ^ νγρος 
είναι λέγεται, μηκέτι παραβαλλόμενος άφωριΰμένως ενι τώδε. 
καΌ• έτερον δε τρόπον ονχ απλώς, οτι τω ΰνμμέτρω τε καΐ 
5 μέΰω παντός τοϋ εΐ'δονς παραβάλλεται, οϋτω δε καΐ κύων 
ξωον ξηρον απλώς μέν, ως αν τω δόξειε, λέγεται, μηκέτι 
παραβαλλόμενος, ει τύχοι, μύρμηκι, καθ' έτερον δε τρόπον 
ονχ Ι απλώς, οτι τω ΰνμμέτρω τε και μέΰω τη κράΰει τών 542 
ξωων απάντων, ο τι ποτ αν η τοντο, παραβάλλεται. 

10 Πρόδηλον ονν ηδη γέγονεν, ώς εκαΰτον τών οϋτω λεγο- 
μένων η *έν ενΙ παραβάλλοντες οτω δήποτε ^ερμον η ψνχρον 
η ξηρον ^ ύγρον ώς προς εκείνο λέγομεν η τω μέΰω, καθ-' 
όπερ αν είδος η γένος η το λεγόμενον, οϊον είδος μεν ΐτί- 
πον και βονν καΐ κύνα και πλάτανον καΐ κνπάριττον και 

15 ΰνκην, γένος δε ξωον ]) φντόν. έπΙ τούτοις τρίτον άλλο 
ΰημαινόμενον ην τών απλώς λεγομένων, α δη και τάς άμί- 
κτονς τε καϊ άκρας εφαμεν εχειν ποιότητας όνομάξεΰ^αί τε 
ΰτοιχεΐα' και μεν δη και τάς ποιότητας αντάς όνομάξομεν 
ενίοτε τοις ποιοΐς ΰώμαΰιν δμωνύμως. αλλά περί μεν τού- 

20 των μετ ολίγον εροϋμεν. εις δε τά τιαρόντα, τών ποιών 
ΰωμάτων τριχώς λεγομένων, επιΰκοπεΐΰϋ'αι προΰήκει, πώς έν 
εκάΰτη ρήΰει κέχρηταί τις τη προΰηγορία, πότερον ώς άπλονν 
τι και άμικτον δηλών η ώς προς το ΰύμμετρον ομογενές η 
6μοειδες παραβάλλων \ η ώς προς το τνχον ότιονν' οίον 543 

25 όταν όΰτονν εϊπη τις ξηρον η ψνχρον απλώς οντωΰι μόνον 
ονομάΰας άνεν τοϋ προΰ^εΐναι λέοντος η κννος η άν&ρώ- 
πον, δηλον, ώς προς την ολην φύΰιν αποβλέπων απάντων 
τών έν τω κόΰμω ΰωμάτων επινοεί τι μέΰον, ω παραβάλλων 



2 οτι] οτε Οοπι. || 4 οτι] οτε Οοτη. || 8 οτι] οτι γε V οτε Οοτη. || 
μέσω τταντό^ (οηι. V) τον ειδονς τ^ κράσει τών ξωων απ. ΜΥ 
μ. τον εϋδονς τ. κρ. τ. ξ. άη. ΙιΟ 8βά τον ειδονς βχρηηοίυπι ίη 
ηίΓος[ΐιβ II 9 τούτω Ι^ || 11 η ?ν §νϊ Ι,Υ ^ν οπι. ΜΟ || 12 ώ^ προς 
Ι^νΟ προς Μ || 13 οϊον οηι. Μ || είδος μ^ν οηι. I^1 ο,άά. Ι,* \\ 
14 κνπάρισσον I^Μ || 15 πρ^ς έπϊ τούτοις 1^0 || 19 τούτων I^Μ 
τοντον Ο V || 20 εΙς δε γε ΜΥ || 24 η ώς προς το (οπι. Ι.) τυχόν 
ότιοΰν Ι, Μ Υ τ) προς ότιονν το επιτυχόν Ο || 27 ροβΐ; δήλον 3.άά. 
γαρ ΜΟΥ, ίίβπι Ι., 8β(1 βαά. πι&η. άβίβίπιιη. || 28 εννοεί Μ 



22 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 544] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 545. 546] 



23 



αντο ξηρ6ν εϊναί φψιν. Ιν δέ γ ειτΐτ) τ6 τον λέοντος 
οβτοϋν Κ τοϋ άνθρωπου ^ τον κννος] ξηρ'ον είναι, δηλον, 
ωη Ιν αντοΐς πάλιν τοις των ξψων δατοΐς τω μέσω πάρα- 
βάλλει,^ καΐ χρη %άνταν^ά τι, νοηΰαί, πάντων τών ξωων 
των μεν μάλλον τών δ' ψτον εχόντων οστά ξηρά, μέΰον 6 
είναι την χράβιν δΰτονν ξν τίνι γένει, ξωων, οϊον άν^ρώ- 
πων, ει τνχοι, γ.α\ τοντω τίλλα τζαραβαλλόμενα τα μεν ξη- 
ρά, τα δ" ον ξηρά τΐροβαγορενεα^αι. %αΙ μεν δη %άν τοις 
άν^ρώποις αντοΐς πάλιν δ μέν τις ξηρόν, ό ί' ΰ^^ρόν δατονν 
εχειν λεχ&ηαεται, τω μέΰω παράβαλλα μένος ως έν άν^ρώποις, ίο 
Οτι δ' έν απαΰι τοις ονΰι τ6 μέβον τών άκρων έΰτι το 
544 ΰνμμετρόν τε καΙ %ατ έκεινο τό γένος ή εϊδος \ εϋκρατον, 
αεί χρη προΰνπακονειν έν άπαντι τω λόγω, καν παρελθόντες 
ποτέ ττ) λέξει τνχωμεν αντό, χαϊ δη και τούτων οϋτως 
εχόντων, δταν 'ύγράν εϊναί τις εΐπτ} τήνδε τ^ν κράΰιν | ΐ5 
θερμην, έρωταν, όπως εϊρηκεν, Ιρά γε τωδέ τινι πάρα- 
βάλλων άφωριΰμένως ενί, καθάπερ, ει τνχοι, τω Πλάτωνι 
τον Θεόφραατον, ^ κατά γένος οτιονν ^ είδος ' [^ γάρ ώς 
αν^ρωπον ^ ώ? ξωον ^ ώς ονΰίαν απλώς], το γάρ ^ 
τρίτον ΰημαινόμενον εκάύτον τών τοιούτων ονομάτων, όπερ 20 
άπλονν έλέγομεν είναι και άμικτον, ονκ εατιν έν τοις κεκρα- 
μένοις, άλλ' έν αύτοΐς τοις πρώτοις, α δη και ΰτοιχεΐα 
προσαγορεύομεν, &ατε τριχώς εκάστον τών ποιών ΰωμάτων 
λεγομένον τών δύο μόνων '^μας χρτίξειν εις τήν περί κρά- 
ϋεων πραγματείαν ^ πρ6ς το τνχ6ν δτιοϋν παραβάλλοντας 25 
η προς το ΰύμμετρον ομογενές. 

- 1 Υ/^^^ν Ι^ΜΥ, ίΓττι, Ληίβ ξηρόν οοΐΐοο. Ο || λέοντος όστοϋν 
η του άν&ρωπον η του χυνός Ε λέοντος όατοϋν οιηίδΒίβ ν τ άν 
η του χ νβΛίΒ Μ λ. ^ χννός ^ άν. όατοϋν V λ. ί τό τοϋ κ ^ 
το τοϋ άν όστοϋν Ο. Υθ€Β,\)ηΪΒ, ί τοϋ άνθρωπου ή τ. κυνός 
οτπη Μ άβίβηάδ νιάβηίιΐΓ. || 6 τ^ κράαει Ι. || ανθρώπων Ι. V άν- 
θρωπω Μ άνθρωπου Ο || 10 παραβαλλόιιενον Ι^Υ 11 12 τε καϊ 

Α' ν ^^"""^, V ^\ ""^"^ ^^^ "^^» ^ II *«^ ^« ^^^ Ι^Μ καϊ 
δη Υ καϊ μ^ν δη καϊ Ο || 16 γε οιη. Ι. || 18 νβιΐ)» ιτ, γάο ώς 

ανυ'ρωπον-- απλώς &\) ίη*βΓρΓβ1;β ίηββΗα β88θ νίάβηίπΓ. 11 20 §χά- 
^^ονϊ,ΜΥ έχαατω Ο β 21 λέγομεν Μ || 22 τοΙς πρώτοις α{,τοΙς 
1. II 23 ποιων] τοιούτων Μ || 24 λεγομένων Ι» λεγομ,ένου Ι» |1 αό- 
νων οπι. Ιι / Γ α (*ν 



ΕπεΙ δε πολλά τα γένη, καθάπερ ονν και τα άτομα, 
δννήΰεται ταντον ΰώμα και θερμον και ψνχρον και ξηρ6ν 
και νγρον είναι \ κατά πολλονς τρόπονς. άλλ' όταν μεν ενι 545 
τω τνχόντι παραβάλληται, πάνν βαφές έΰτιν, ως έγχωρεΐ 
5 τάναντία λέγεαθαι ταντόν, οϊον ^ίωνα Θέωνος μεν καϊ 
Μέμνονος ξηρότερον, ^Αρίΰτωνος δε και Γλαύκωνος νγρό- 
τερον, όταν δε τιρος το ΰύμμετρον δμογενες η ομοειδές, 
ένταϋθ^ ηδη ΰνγχεΐϋθαί τε και ταράττεαθαι ΰνμβαίνει τονς 
άγνμνάΰτονς. 6 γάρ αντος άνθρωπος {)γρ6ς άμα και Ό-ε^ί- 

10 μος είναι δύναται καϊ ξηρός καϊ '\\ίνχρός, ξηρός μεν καϊ 
•ψνχρος ως προς τον ΰύμμετρον άνθρωπον παραβαλλόμενος, 
νγρος δε καϊ θερμός ως προς άλλο τι η ζώον η φντον -Β 
ονΰίαν ηντινοϋν, οίον ως προς μεν ξωον, εΐ τύχοι, μέλιττάν 
τε καϊ μύρμηκα, προς δε φντον Ιλα/αν η ΰνκην η δάφνην, 

15 προς ονΰίαν δέ τιν έτέραν, η μήτε ξωόν έΰτι μήτε φντόν, 
οίον λίθον η ΰίδηρον ι) χαλκόν. έν τούτοις δε το μεν προς 
άνθρωπον παραβάλλειν προς ομοειδές έΰτι παραβάλλειν, το 
δε προς μέλιττάν ι) μύρμηκα προς ομογενές, ωΰαύτως δ^ 
καϊ προς φντον οτιονν. εΰτι γάρ άνω\τέρω τον ξωον 546 

20 τοντο το γένος, ωΰπερ ονν καϊ αντον τούτον λίθος καϊ 
αίδηρος καϊ χαλκός έκ τών άνωθεν γενών, καλείΰθω γοϋν 
(^προς^ ομογενές ένεκα ΰνντόμον διδαΰκαλίας ή τοιαύτη 
σΰ/ϋττασα παραβολή, τοΰόνδε μόνον έν αντη διελομένων ημών, 
ως, έπειδάν μεν απλώς ονΰία τις ενκρατος λε^ητα^ καϊ ταύ- 

25 της δέ τις ετέρα ξηρότερα καϊ θερμότερα καϊ 'ψνχροτέρα 
και υγρότερα, την μεν ενκρατον έντανθα την έκ τών εναν- 
τίων ακριβώς ΐΰων ΰννελθόντων ονομάξομεν, οΰον ό' απο- 
λείπεται τηΰδε καϊ πλεονεκτεί κατά τι, τω τον πλεονεκτονντος 
ονόματι προΰαγορεύομεν' έπειδάν ί' ήτοι φντον ενκρατον 

2 ταύτόν ΙιΟ ταύτό τό Μ || 3 τους &άά. Ληίβ τρόπονς Ο || 
5 τον αυτόν ΕΥ τω αυτω Ο || τον ^ίωνα I^ || 7 ^έ] ίέ καϊ I^ || 
^ συγχύΰθαι I^ || 10 'ψνχρός μ^ν καΐ ξηρός I^Μ || 12 η ζωον 
1»Μ.Υ ζωον Ο II 13 ήντιναοϋν οοάά. || 14 ροΒί μνρμηκα 3,άά. προς 
ομογενές, ωσαύτως δ^ καϊ (προς φυτόν) Μ || 16 μεν οιη. Μ || 
17 έστι παραβάλλειν I^ΜV έστιν ή παραβολή Ο \\ 20 αυτό τοϋτο 
λ. Μ II 21 γοϋν] ονν Ι. || 22 ζπρός} 8,ά<ϋάι || ομογενής Υ || 27 ί'σως 
^ II Ι^σως Β,άά. αηίβ ονομάξομεν Μ | οση ΜΥ \\ 29 εϋκρατον η 
ξφον Ι,Μν η ζωον εΰκρ. Ο 



24 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 547. 648] 

τΙ ξωον 6τιονν ειπωμεν, ο^ε^' απλώς άλλήλοις ίν τ§ τοι- 
ανττ; λέξει τάναντία παραβάλλομ,εν, άλλα προς την τον φν- 
τοϋ φυΰίν ι} την του ξωον τήν άναφοράν ποιονμε^α^ ΰνχην 
μ£ν εντίρατον. ει τνχοι, λέγοντες^ όταν, οία μάλιΰτα πρέπει 
την φνσιν νπάρχειν ΰνχγ, τοιαύτη τις τι,\ννα δ' αν οίαι ί, 
ΰνν χαι ΐππον και αν^ρωπον, έπειδαν καΐ τούτων εχαβτον 
647 Ι αριΰτα^ της οικείας ξχι^ φύαεως, αντ6 δε δη τοϋτο το 
της οικείας φναεως εχειν αριΰτα ταις ενεργείαις κρίνεται, 
και γαρ και φντον και ξωον δτιονν αριατα διακεΐα^αι 
τηνικαντά φαμεν, όταν ενεργτίστι κάλλιΰτα. ΰνκης μεν γαρ ίο 
άρετη βέλτιβτά τε και πλείατα τελεαφορειν αϋκα- κατά ταύτα 
δ^ και της άμπέλον^ το πλείΰτας τε και καλλίΰτας έκφέρειν 
σταφνλάς, ιππον δε το ^ειν ώκύτατα και κννος εις μεν 
^ηρας τε και φνλακάς άκρως είναι ^νμοειδη, προς δε τους 
οικείους πραότατον. 

Ζίπαντ" ονν ταύτα, τά τε ξωα λέγω και τα φυτά, την 
άρίβτην τε και μέοην εν τω ΰφετέρω γένει κράΰιν εχειν 
εροϋμεν ούχ απλώς, όταν ίΰότης άχρίβης τι τών εναντίων, 
άλλ όταν η κατά δύναμιν αύτοΐς νπάρχτι 'αυμμετρία. τοι- 
ούτον δέ τι και την δικαιοαύνην εΙναί φαμεν, ού βταϋ'μώ 20 
καΐ μέτρω το ιβον, άλλα τω προαήκοντί γε και κατ" άξίε/ν 
εξετάξουΰαν.^ ίβότης ουν κράσεως εν απαΰι τοις εύχράτοις 
ξωοις τε και φυτοΐς έατιν, ούχ η κατά τον τών κερασ^έντων 
δ4β ατοιχείων^ 'όγκον, άλλ' \ ^ ττ) φύΰει τον τε ξωον και τοϋ 
φυτοϋ πρέπουσα, πρέπει δ' εΰ^' 3τε το μ^ν ύγρ'όν τοϋ ξηρού, 25 
το δε 'ψυχρον τοϋ ^ερμοϋ πλέον νπάρχειν, ού γάρ όμοίαν 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕ<>Ν [Ι 549] 



2δ 



τα 



'ΐτ ^ ^^^^^^<^*? Ρ08* ηαραβάλλομεν οοΠοο. Ο (] 2 λέξει ΕΜΥ 
χδίΐ ϋ II 3 τι,ν &ηΐ€ άναψοράν ΟΜ. Μ |Ι 4 οία Ι^ΜΟΥ οΐαν 
1. ^νπαρχηΐ^^ νπάρχειν Ε* υπάρχει Ύ \\ Ί δ^ δη Ι,ΜΥ δη Ο 
9 οίκειαις Λάά. αηί« ένεργείαις Ι. || 10 ένεργηαη Ι. Μ ένεογν ΟΥ 
11 χε οηι. Ι. || 12 έκφορείν Ι» έκφέρειν Ι.«Μ εύφορεΖν Ο 
13 ωχνχατα ^εΐν (οιηίβθο ^Γϋουΐο) Μ ώκ. τό -θ•. Ια »εΐν ώχ 
(ΟΙΙ11880 ^^1^0 ν» ί/5 Ι,Μν προς Ο |Ι μ^ν ρο8ί κννός οοΐΐ. Ι. ' 



οο ϊ ντηττ « τ ,." — '', — » " ^'" κξετάξοντες ^^-Μ\\ 

23 τόν ΜΟ V την Ι || κερασαντων οοά(1. κεραα^έντων Κ || 25 οχε 
μεν το Ι(Μν ιι « 



χρη κραΰιν Ι'χειν αν^ρωπον καΐ λέοντα και μέλιτταν και 
κύνα. προς δη τ6ν έρόμενον, ηΰτινός έοτι κράαεως άνθρω- 
πος η ίππος η βοϋς η κύων η δτιοϋν άλλο τών τνάντων, 
ούχ απλώς άποκριτέον. ού γάρ έγχωρει τά πολλαχώς λεγό- 

5 μενά τε και κρινόμενα καθ' ενα τρόπον άποκρινάμενον άν- 
έγκλητον είναι, χρη τοίνυν δυοΐν θάτερον, η πάΰας έπέρ- 
χεΰθαι τάς διαφοράς η περί τίνος ηρετο πυϋ•όμενον έκείνην 
μόνην ε^πεΓν. ει μεν γάρ ώς έν ξωοις πυνθάνοιτο, τίνος 
εϊη κράύεως, ίπΐ το μέΰον άτνάντων τών ξώων τη κράβει 

10 βλέποντα την άπόκριβιν ποιητέον' εΐ ί' απλώς τε και ως 
προς άπαΟαν ούΰίαν, οϋτως ηδη παραβάλλειν τάναντία τών 
έν αύτω προς άλληλα και ΰκοπειΰ&αι, μηκέτι προς τάς εν- 
εργείας αναφερόντα τήν κράΰιν, άλλα π^ος τους ογκονς τών 
στοιχείων, ει ί' άφωριΰμένως τωδέ τινι παραβάλλων \ ηρετο, 549 

15 τίρος εκείνο μόνον αύτο παραβλητέον. ετι δε μάλλον, ει 
τίνος τών ατόμων ούΰιών, οϊον, ει τνχοι, Δίωνος ^ τοϋδέ 
τίνος τοϋ κυνος ίρωτηθείημεν όποια τις η κραΰίς έΰτιν, 
ούχ απλώς άποκριτέον. άφορμη γάρ ού αμικρά τοις ϋοφι- 
ΰταΐς έντεϋθεν εις το ΰυκοφαντεϊν. ει γάρ εϊποις ξηράς και 

20 θέρμης κράαεως είναι τον ^ίωνα, ραΰτον αύτω, προχειριβα- 
μένω τοϋτο μεν τών θερμότερων τε και ξηρότερων εκείνον 
την κράΰιν ανθρώπων όντινοϋν, νγρόν καΐ ψυχρον ώς προς 
εκείνον άποφηναι τον /ίίωνα, τοϋτο ί' άλλο τι φυτον ί) 
ξώον, οϊον, ει τύχοι, λέοντα τε και κύνα, και τούτων ύγρό- 

25 τερόν τίνα και ψυχρότερον άποδεΐξαι τόν Αίωνα. 

Χρ^Ι τοίνυν, οΰτις μηθ^ εαυτόν εξαπατηΰαι βούλεται 



2 ^ή ΙΜ ^έ Ο V II κράσεώς έαχιν Μ || 3 η βονς η Ιππος \λ 
4 ο^έ γάρ Μν II 6 έπέρχεαθαι Ι^Μ έπεξέρχεσθαι ΟΥ || 8 πυν'- 
θάνοιτο ΙΜΥ πννθάνεχο Ο || 9 τών Ι, οπι. ΜΟΥ Η 10 βΧέπον- 
χας ΙιΟ II ποιητέον I^ έΰχι ποιηχέον ΜΥ α^χην π. Ο || 15 αύχο 
ΙΜΥ οιη. Ο II 17 έσχιν ή κρ. Ι [| 19 ξηράς χ. -9•. ΙΜΥ θ. κ. ξ. 
Ο II 20 είναι κράσεως ΜΥ || 21 χονχο μ^ν I^ΟΥ οιη. Μ || θ. τε 
καΐ ξ. ι, ξ. τε κ. -9•. ΜΥ ξ. χ. -9•. Ο || 22 ανθρώπων I^ΜΥ &ν- 
^ρωΛον Ο II 23 φνχόν η ξωον Ι.ΜΥ ^ η φ. Ο || 24 οίον οιη. 
Μ II νγρόχερόν τ^να καΐ ιρνχρόχερον Ιι νγρόχερον τε είναι κ. 
"^νχρόχερον Υ νγρόν είναι κ. ψ. Μ νγρόχερόν χινα καϊ ξηρό- 
χερον Ο Ν}νχρόχερον Ο*) || 26 νβΛα χοίννν υβαυβ αά αοφιοθήναι 
οηι. Μ Ι) Ζστις I^Υ δ£ Ο 



ϋ 



26 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΚΑΣΕί^Ν [Ι 560. 551] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 552. 553] 



27 



ι 



μη^ νπ αίλον ΰοφια^ψαι, τοϋτον άπ6 των απλώς λενο- 
μενγ θέρμων καΐ ^νχρών καί ξηρών καΐ ^γρων ο^/ιων 
αρ^αμ,νον ο^τως ίηϊ τάς &λλας μ,ηένα^ καΐ ηρώτον α}ν 
αντοόη τοντ επ α{>τών δωρίβαο^α,, τό μφ ταύτας ,^ί 

δδΟ προς το \ ΰνμμετρον δμογεν'ες παραβολην. &απερ γάρ κύνα 
μεσον^ απάντων κννων τξ ηράαε, λέγομεν, 'όταν ϊβον άπί,ν 
των άκρων, οϋτω καΐ ούαίαν έρονμεν εΐνα, μέαην τη κράβΐ 
τ^ν ^ον απίχονααν των ϋκρων, ^ <ϊή .«2 πρώτα πάντων 
εατ, ατο,χε,α. ,αον δ άφέξε. δηλονότι των Ιίκρων, ^| ϊαον ίο 
Υ,εραα^εντων ατταντων. τήν οίν ύπερβάλλονσαν ^ ΙΧΧεΙ- 
ηονααν τψε ^ερμ^, ^ ^^χ^άν ^ ξηρί,ν ^ ^γρίν είνα, 
φησομεν, αμα μεν τ^ μέατι παραβάλλοντες, &μα όϊ καΐ των 
εναντίων ατο,χείων ίξίταβ,ν ίπ' αντης ποωνμενο^. καΐ δ^ι 
Χ«. χατα τοντο μεν άπλως ίρονμεν α^π^ν ^ ^ερμ^^ν Ι η 
ψνχραν η ξηρ^ν ^ ^γρί,ν ύπάρχε^ν. ^πεΜν δ'ε τΓαίαΙ 
ι^ρααει παραβάλλω μεν , ο{,χ άπλως, άλλ' Ζτι προς τό ΟνΙ 
μετρον ομογενές οϋτως ξχει, γένος δ' ^ν α^,τών ^ ουσία, 
πάντα γαρ νπο ταντην πέπτωκεν ώς άνωτάτω τ. γένος, 
εμψν^α τε χ«. αψνχα χ«2 χο.νο'ν έατ.ν ί^δε χαΐ άνθρωπου 20 
551 χα. κννος χ«. πλατάνου \ χ«2 ανκης χα2 λί^ον καΐ χαλο^ον 
χα* αιδηρον χα. των &λλων απάντων γένος, ύπ' αύτη δ' 
εαην έτερα γένη πολλά, τό μ'εν ξωον (ίρν,^ός τε καΐ ίχάος, 
το δε φντον δενδρον τε καΐ βοτάνης, άετον δΙ καΐ ^ρακος 

το μεν δενδρον ελα,ας τε καΐ ανκης γένος, ^ βοτάνη δ' 
αναγαλλίδος τε χαΐ παγωνιάς. Ι^τα ίέ γένη ταντα\αΙ 
ό^ τοντο κα^ ενδη προϋαγορενετα, , κόραξ καΐ φνκίς καί 
ονκη χα. αν αγαλλίς- οϋτω δ'ε καΐ &ν^ρα>πος καΐβονς καΐ 

ί.θ7. ^?*^η^^ νπ' α<,την ΟΥ || άνωτάτω ύγ ανώτατοι 
0^. Ον II 22 νί^β,^ 1.1 γ^, γ^^ος Ι.» || α^τήν ΜΟΥ || 25 λα^ρ^ 
ύ ίατί \ ά η6η Ο || 28 φνχίς βοπρβί: φωχί^ οοάά. 



τιύων. ανωϋ'εν μεν κατιόντων εβχαχα γένη ταντα χαΐ διά 
τοντο χαΐ εϊδη προααγορενεταί, κάτωθεν ί ανιόντων από 
των ατόμων ονβιών πρώτα, καΐ δέδειχται ί.' ετέρου γράμ- 
ματος, ώς ευλόγως οι παλαιοί ταύτα (ΓυΐΜ,τταντα τα μετα^ν 

5 τοδν ατό|!Αων τε και τών πρώτων γενών εϊδη θ' α^ιια καΐ 
γένη προβαγορεύουΰιν. 

Ο&ρ. νπ. Όττότ' ονι/ διηρηται τα ϋημαινόμενα και ώς 
ούχ απλώς άποφαίνεΰϋ'αι χρη ^ερμόν τι και ψνχρόν και 
ξηρόν και ύγρόν ΰώμα, ΰαφώς επιδέδεικται, ξητητέον \ εφεξής 552 

10 α-υτών τα γνωρίσματα, καίτοι χάνταυΌ'α ιρη πρότερον ύπερ 
τών ονομάτων διελέΰ^αι τών εμπίπτειν μελλόντων εξ ανάγ- 
κης εΙς τον εφεξ^^ λόγον έξαπλώΰαί τε τι πράγμα, δννάμει 
μεν ηδη προαποδεδειγμένον , ον μην εναργώς γε παΰι τοϊς 
άναγιγνώβκονβι τόδε τό γράμμα νοηϋ'ηναι δννάμενον. ύπερ 

15 τών ονομάτων ονν πρώτον ειπόντες οϋτως επανίωμεν έπι 
τό πράγμα. 

Τό ^ερμόν και τό 'ψυχρόν και τό ξηρόν και τό ύγρόν 
οτι μεν ούχ εν τι ϋημαίνει παρά τοις "^ΈλληΟιν, έπειδάν έπι 
σωμάτων λέγηται, δέδεικται πρόύ^εν' οτι δε και τάς έν τοις 

20 ΰώμαβι ποιότητας αύτάς μόνας ανεν τών δεδεγ μένων αύτάς ου- 
σιών ούτως όνομάξονσιν ενίοτε, τοντο μεν ονπω ειρηται πρό- 
(Τθεν, ηδη δ^ αυτό λέγεσ%•αι καιρός, ωσπερ ονν τό λενκόν 
όνομα κατά τε τον χρώματος επιφέρονσιν, έπειδάν οντω λέγω- 
σιν, εναντίον έστι τό λενκόν χρώμα τω μέλανι, κατά τε τον 

25 (ϊείε;/|ϋενου το χρώμα σώματος, έπειδάν τό τον κύκνον σώμα 
λενκόν είναι φάσκωσιν, οντω καΐ τό ^ερμόν όνομα κατά τε 
Ι της ποιότητος επιφέρονσιν, ώς ει και ϋ'ερμότητα προσηγό- 553 
ρενον, άλλα καΐ κατά τον σώματος, ο την ϋ'ερμότητα δέ- 

1 μ^ν ΙΜΥ μέν ονν Ο || 3 δι' Ι^« ηρός Ι^^ΜΟΥ || 4 σύμ- 
παντα ΙιΎ ξνμπ. οβίί. II δ τών 3.ηίβ πρώτων οιη. Ι^ || 7 ονχ ώς 
Μ ώς Λάά. 1>^\\9 τι οοάά. τε Κ || 9 νγρόν τι ΜΥ || επιδέδεικται 
ΙιΜν άποδ. Ο || ονν Β,άά. Άηίβ εφεξής 1ι άβίβν. β&ά. ιη&ηυ. || 
11 ^^ άνάγκ. μελλ. Ο || 13 προδεδειγμένον 1ι προβάεδ. Υ \\ 14 άναγι- 
'/νώαν,οναι τόδε τό γράμμα ΙίΜΥ έντνγχάνοναι τωάε τω γράμ- 
ματι Ο || 15 είπόντες Ιι ειπών Οθίί. || επανίωμεν Ιι έηάνειμι οβϋ. \\ 
17 νγρόν κ. τ. ξ. Ιι \\ 18 ροθί; αημαίνει &άά. παρά τοις ^λΧηβιν 
οοάά. οιηηβΒ, οιη. 01ι Κ || 19 τών σωμάτων Ιι || 22 ονν οία. Ο || 
23 τον οιη. Τ 



28 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 554] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 555] 



29 



δεκται. την γαρ δη ποιότητα παρά το δεδεγμενον αντην 
ΰωμα χρη νομίξειν είναι τίνα φνσιν εχουΰαν Ιδίαν, ως εν 
τοίς Περί των ΰτοιχείων λόγοις δεδεικται, ϋ-ερμότης μεν 
ονν ποιότης, η δ' αντ^ και ^ερμον ονομάξεταί, αα^άπερ 
λευτιότης χαΐ λενκόν. αντο δε το ΰωμα το ^ερμον "εν τοϋτο δ 
μόνον όνομα κεκτηταί το ^ερμόν, ώΰπερ το λευχόν. ον μ^ν 
οντε ^ερμότης οντε λενχότης αντο το ΰώμά ποτέ προβαγο- 
ρεύεται. κατά δε τον αντον τρόπον καΐ 'ψνχρον χαΐ ^ηρον 
χαΐ νγρον ονομάζεται τό τε ΰωμα αντο καΐ η ποιότης- ον 
μην καΐ ψνχρότης ί} ξηρότης ^ νγρότης ετι καλείται το ίο 
ΰωμα κα^άπερ η ίν αντω ποιότης. 

Τούτων ονν οϋτως ίχόντων ενλογον, ίπειδάν μεν ήτοι 
θερμότητα τις η ψνχρότητα διαλεγόμενος ειπτ}, μηδέν γίγνε- 
ΰ^αι ΰόφιΰμα' μόναι γάρ εκ των τοιούτων ονομάτων αι 
ποιότητες δηλοϋνται' ^ερμον δ' ειπόντος ^ ^νχρόν, ίπειδη ΐ5 
554 και η ποιότης οντω και το ΰωμα το δεδεγμένον \ αντην 
ονομάζεται, πρόχειρον γίγνεΰ^αι τω κακονργειν Ιϋ-ελοντι το 
μη δηλούμενον ύπο τον λέγοντος άκούειν, ϊν εχτι ΰοφί- 
ζεΰ^αι. τοιούτον γάρ τι δρώΰι και οι προς τον άφοριΰμον 
άντιλέγοντες, ίν ω φηΰιν Ιπποκράτης• 'τά αυξανόμενα πλεΐ- 20 
στον έχει το εμφντον &ερμόν\ ον γάρ ΰώμά τι '&ερμον 
εμφυτον τω ζωω λεγεΰ^αι προς Ίπποκράτονς άκούΰαντες 
ονδε ζητηΰαντες, δ τι ποτ" εΰτι τοϋτο, κατά της ποιότητος 
μόνης, ην δη καΐ θερμότητα καλονμεν, είρηΰ&αι τοννομα 
δεξάμενοι την άντιλογίαν οϋτω ποιούνται, και φαίνεται και- 25 

2 &η1;β χρη Β,άά. ίτίραν Ο οιη. Ι^ΜΤ || 3 δέ^ειτιται Ι,Υ ίί/- 
κννται ΜΟΤ |! 6 τό &ηί;β ^ερμόν οιη. Μ || τό &η1;β λενκόν οιη. 
Ι,ΜΤ II ροβΐ; λενκόν &άά. Οογπ. τό λενκόν. || 7 ποτέ β. 1. Ιί || 8 κ. 
^ κ. -6. κ. ^ερμόν καΐ ιρ. Ι, κ. ξ. κ. -ψ. κ. ν. ΜΟΎ; νβΛοπιηι 
ΟΓάιηβιη Γββίιίηί. || 9 τό τε (οιη. ΜΥ) αώμα αντο Ι^ΜΥ αυτό τε 
τ. ΰ. Ο II 10 καϊ (αηίβ 'ψνχρότης) ΙΜΤ ή Ο || ροΒί 'ψνχρότης 
β,άά. η ^ερμοτης ΙΜ || η ύγρ. η ξ. Ι, \\ καλείται τ. <τ. Ι.ΜΤ τ. <? 
κ. Ο II 12 οιΙ,ν ΣΥ δ^ Ο οπι. ΜΤ || ^οι ΟΥ η Ι οιη. Μ || 13 εΐ^πη 
ρΟΒ* τις οοΐΐοο. I^ [| 14 μόναι γάρ έκ οηι. Μ [{ των γάρ Μ || 15 εί- 
^οντες ΕΟ || 17 πρόδηλον Ι» πρόχειρον Ι* || 18 ίχοι Ι^Τ || 19 οί 
ΙΜ V οπι. Ο II 20 ϋ Ίηπ. Τ. οί. Ηίρρ. ΑρΗ. Ι 14 (IV 466 Ι ) 
22 ^μφυτον Ι.Μ τό έμφ. ΟΥΤ || 25 καϊ φ. καίτοι Ι. Τ φ. δ 
και τι Μ καίτοι φ. Ο 



τοι ΰμικρον ον το διαΰτελλεΰΟ•αι τάς ομωννμίας εν τγι χρεία 
των πραγμάτων ίκανώς άξιόλογον νπάρχον. 

Οαρ. νΠΙ. Ι4λλ' επειδή καϊ τοϋτο ΰαφώς ηδη διώριΰται, 
επϊ το νπόλοιπον αν^Ίς επανιτεον. ονΰης γάρ τίνος άκράτον 

5 καϊ άμίκτον ποιότητος, ^ερμότητός τε και ψνχρότητος καϊ 
'ξηρότητος καϊ νγρότητος, οΰα ταύτας εδεξατο ΰώματα, 0•ερ- 
μά δηλονότι καϊ 'ψνχρά και ξηρά καϊ νγρά τελέως τε καϊ 
ακριβώς εΰτι. ταντϊ μεν ονν μοι νόει \ τά τών γιγνομενων 555 
τε καϊ φ&ειρομενων απάντων ΰτοιχεΐα, τά δ άλλα ί>ώ|Μ.ατα 

10 τά τε τών ζώων καϊ τά τών φντών καϊ τά τών αψύχων 
άτνάντων, οίον χαλκοϋ καϊ ΰιδηρον καϊ λί^ων καϊ ξύλων, 
ίν τω μεταξύ τών πρώτων ίκείνων τετάχΌ'αι. ονδεν γάρ 
αντών οντ^ άκρως ϋ-ερμον ουτ' άκρως ψνχρον Ο'υτ' άκρως 
ξηρον οιίτ' άκρως νγρόν εΰτιν, άλλ' ήτοι μέΰον ακριβώς 

ΐδ νπάρχει τών εναντίων, ώς μηδέν μάλλον είναι ^ερμον η 
ιρνχρόν η ξηρον η νγρόν, η ^ατέρω τών άκρων προΰκεχώ- 
ρηκεν, ως μάλλον είναι 0•ερμ6ν η ψνχρον η μάλλον ξηρον 
η νγρόν. ει μεν δη μεΰον ακριβώς εϊη καΟ^' εκατεραν τών 
άντι&εΰεων, ώς μηδέν μάλλον είναι &ερμ6ν η 'ψνχρον η 

20 ξηρον η νγρόν, ενί%ρατον απλώς τοϋτο λεχ^ηΰεται' ϋ'ατερον 
δε πλεονεκτηΰαντος ήτοι κατά την ετέραν άντί^εΰιν η κατ 
άμφοτέρας, ονκετ ενκρατον. ει μεν δη ^ερμον εϊη μάλλον 
η ψνχρόν, ο μαλλόν εΰτι, τοϋτο λεχΰ^ήΰεται. κατά ταντά 

5 θερμότητας, ψυχρότητος καϊ ξηρότητας κ. υγρότητος 1» νγρ. 
τε και θ. κ. ξ. κ. ψ. Μ ν. τ. κ. ξ. κ. θ. κ. ψ. ΟΎΎ \\ & έδέξατο 
Ι. Μ Τ διεδέξαντα Ο |1 7 καϊ ξηρά οπι. Ο || 8 έατϊ Ι. ^αται οβΙΛ. || 
9 απάντων ο,άά. Μ Τ οπι. I^0 || 10 τά αηίβ τών φντών ο,άά. 
ΜΟΤ, οηι. Ιι, &η1β τών άψυχων Άάά. Ο Τ οπι. ΙιΜ || 12 τετά- 
χΟ'ω Ιι^ τίτα;^-^"^»^ Ιι* || νβτ\)Ά ανδ^ν γάρ υβί^πβ Άά όνομααθήαε- 
ται ψνχρόν θχοβιρβ. ΟήΙ). XXI 2, 1 || 14 ξηρον αντ άκρως νγρόν 
Ιί ΟηΙ). ν. ο^τ* άκρ. ξ. ^^^^. || 15 νπάρχειν Μ υπάρχον Ο | 

16 τβΓΐ)3. η θατέρω ΜΒψιβ &ά υγρον οπι. Ε^ αάά. Ι^* ίη πι&γ^. | 

17 Ιηρόν η υγρόνΊ^Ήί υ. καϊ ξ. Ο || 19 αντιθέσεων I^ΜΤ ΟηΙ) 
έναντιώαεων Ο || 20 απάντων &άά. αηίβ απλώς Μ || πάντως ρΓΟ 
απλώς ϋοηϊθΟ. ΟοΓη. 1| 22 άμφατέραςί» άμφοτέρανΜ.ΟΎ \\ 23 ρθ8ί 
λεχθήαεται Β,άά. ωσαύτως δε καϊ ξηρον καϊ νγρόν Ο οπι. ΙίΜΤ. 
Ιη Ιι ΓβρβίηηίιπΓ ς[υ8»β απίθοβάυπί; νοο8<1)υΐ3, θατέραν ίέ πλεανεκτη- 
σαντος ήτοι κατά την ετέραν αντίθεσιν., 8βά 1ίπβοΐ3, 8υΙ)(1ηοί;3. 
<1β1θίΐ£ΐ 8\ιη1 Εοάβπι βί^ηο βίίαπι ^υίιβ 8β(ΐυηηίιΐΓ κατά ταντα (βίο) 
καϊ εΐ ψυχρον εϊη μάλλον, ονομασθησεται ψνχρόν βχθϋηοία 8ΐιηί3. 



30 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 556. 557] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 558. 559] 



31 



ι• ι 



556 ^έ και ει \ ιρυχρον εϊη μάλλον^ όνομοίβ&ηΰΕταί ψυχρόν, 
ωσαύτως ^έ και ξηρον καΐ νγρόν. ει ί' Ιξ εκατέρας της 
άντι&έΰεως ίπικρατοιη ^άτερον, ήτοι ^ερμον αμα καΙ νγρον 
η ^ερμον αμα και ξηρον η 'ψυχρον αμα και ^ηρον ^ 'ψνχρον 
οί^ και \)γρ6ν όνομαΰϋ"ηαεται το αώμα. 5 

Ταντας μεν ονν τάς τέτταρας δνΰκρααίας^ ώς καΐ πρόϋ^εν 
εϊηομεν^ οι πλεΐΰτοι γιγνώΰκονβιν ιατροί τε καΐ φιλόΰοφοι. 
τάς δ αλλάς τέτταρας τάς ^ξ ημιαεος τοντων γιγνομενας 
ονκ οΓί' όπως ηαραλείπουύιν^ ωατιερ και τήν πρώτην απα- 
θών κραΰιν^ την άρίΰτην. άλλ' οτι γε δυνατόν ίπικρατονν- ίο 
τος του ^ερμοϋ μηδέν μάλλον υγράν ί) ^ηράν είναι τήν 
κράβιν^ οΰον ίπι ταυττι τί) ΰυξυγία^ πρόδηλον μεν οϊμαι 
κάκ των ηδη προειρημένων εΐναι. ραΰτον δέ^ καν ει μηδέν 
προείρητο, βυλλογίΰαβ^αι^ ΰυγχωρηΰάντων γ^ ατταξ αυτών 
ετεραν μεν είναι κράΰιν υγράν και ^ερμήν, ετέραν δε ξηράν ΐ5 
και ^ερμην. ει γάρ ουκ άναγκαΐόν ίΰτι πάντως είναι ^ηράν 
την ^ερμήν, αλλ* εγχωρει και 'ύγράν ύπάρχειν αυτήν, ^γ- 

557 Ί^ωρήΰει δηλονότι \ και μέΰην' ίγγυτερω γάρ ίύτιν ή μεαη 
της ξηράς κράβεως ηπερ ή χ)γρά. κατά δε τον αυτόν τρό- 
πον ίβτί τις ετέρα ψυχρά κράαις, έφ* η$ εϋτιν ίβχυρότερον 20 
το ψυχρόν' ου μην οΐίθ' υγράν οϋτε ξηράν άναγκαΐόν είναι 
την αυτήν, άλλ' εγχωρει και μέΰην γενέΰ^αι' πάλιν γάρ 
κάνταϋ^α τον αυτό ι/ έπάξεις λόγον. ωΰτ% εϊπερ ουκ άν- 
αγκαΐόν έΰτιν υγράν είναι την ψυχράν, άλλ' έγχωρεΐ και 
ξηράν γενέΰ^αι, πρόδηλον, ως και την μέΰην έγχωρήαει' 25 
εγγυτέρω γάρ έΰτιν αϋτη της υγράς ηπερ ή ξηρά. ώς ουν 
αύται αΐ δύο δυΰκραΰΐαι κατά την ετέραν άντί^εΰιν έδεί- 
χ&ηΰαν, ή μεν ^ερμή μόνον ^ ή δε ψυχρά, κατά τον αυτόν 

2 ώΰαντως δε καϊ ξηρόν χαϊ ύγρόν 1ιοο Ιοοο οιη. Ι» Ο &(1ά. 
Μ Τ ΟγϊΙ). II της οιη. Ι. || 3 αμα οιη. *βΓ Μ [] 4 ξηρόν 1» νγρόν 
οβίΐ II 5 νγρόν Ι» ξηρόν οβϋ. \\ ροβ^ αώμα Λάά. κατά την έπι- 
κράτησιν Μ κατά το έπικρατονν Ο Τ οηι. Ιι || 8 τά^ έξ 1» τάς 
οιη. οβϋ. II 10 χράαεων I^ || 11 ί Ι^ΜΤ καΐ Ο || 13 καν] καΐ Μ || 
14 ηροείρηται ΙίΥ || /' οηι. Μ || 15 είναι ο,άά. 1* || 17 νγράν οηι. 
0^ 8,άά. Ο® ξηράν Ε(1ά. Ο* || νπάρχειν αντην οηι. Μ || 21 άναγ- 
χαΖον είναι την α'ΰτήν ΙιΜΤ νπάρχειν αντην άνάγχη Ο || 22 γάρ] 
ονν Ε II 27 αί οηι. Ι. Μ Τ 1| δύο Ι.» β. 1. || 28 δτ* η μίν IV || ¥6x1)2, 
ή μ^ν &ερμή ηΒ€[ηβ &ά άντί&εαιν οηι. Μ 



τρόπον άλλαι δύο γενήΰονται κατά την ετέραν άντί^εΰιν, ή 
μεν ξηρά μόνον, ή δ^ υγρά, ΰυμμέτρως εχόντων προς άλληλα 
τοϋ θερμού και του ψυχρού, πάλιν γάρ κάνταϋ^α φήΰο- 
μεν, ώς, εϊπερ ουκ εΰτιν άναγκαΐόν, ει τις έΰτι ξηρά κραΰις, 
5 εύ^ύς ταύτην είναι καϊ ^ερμήν, άλλ* ενδέχεται και ψυχράν 
{)πάρχειν, ουκ αδύνατον ε'ΰται και το μήτε ψυχράν είναι 
τίνα μήτε ^ερμήν, άλλ* ευκρατον μεν κατά τοϋτο, ξηράν 
Ι <Ϊ£ κατά την ετέραν άντίϋ'εΰιν. ώβαύτως δε και την υγράν 558 
κραΰιν ουκ άναγκαΐόν οϋτε ^ερμήν ούτε ψυχράν ύπάρχειν, 

10 άλλ' ενδέχεται μέΰην άμφοΐν είναι κατά γε ταύτην την άντί- 
^εΰιν. 

Κι τοίνυν ουκ άναγκαΐόν ούτε τη κατά το Ο'ερμόν καϊ 
ψυχρόν δυΰκραΰία την εκ της ετέρας άντι^έΰεως επεΰ^αι 
οΊίτ' έκείντ} την εκ ταύτης, ενδέχεται ποτέ και την ευκρατον 

15 οΰον έπΙ ^ερμότητι και ψυχρότητι φύΰιν ήτοι ξηράν η 
υγράν γενέΰ&αι και την εν τούτοις πάλιν ευκρατον η;τοι 
^ερμήν η ψυχράν. &ΰτ είναι και ταύτας τέτταρας ετέρας 
εκείνων δυΰκραΰίας, ώς οι πρόΰ^εν ιατροί τε και φιλόΰοφοι 
παρέδοΰαν ήμΐν, και μέΰας γε ταύτας τετάχ%αι τών εύκρά- 

20 των έξεων καϊ τών κατ άμφοτέρας τάς άντι^έΰεις δυΰκρά- 
των. ή μεν γάρ άκρως εύκρατος ούδ ετέραν άντίΟ'εΰιν έχει 
πλεονεκτοϋΰαν , ή δ^ έξ ύπεναντίου ττιδε δύΰκρατος άμφο- 
τέρας μοχ^ηράς. εν μέΰω ί' εκατέρων έΰτιν ή κατά μεν την 
ετέραν εύκρατος ύπάρχουΰα, κατά δε την ετέραν δύΰκρατος, 

25 ήτις έξ ήμίΰεος μεν εύκρατος, έξ \ ήμίΰεος δε δύΰκρατος 559 
ούσα, μέΰη δεόντως άν είναι λέγοιτο της όλης ευκράτου τ ε 
και δυΰκράτου. και εϊπερ έχει ταΰΟ-' ούτως, ωΰπερ ουν 
^'χει, ϋ•αρρούντως ηδη λέγομεν, εννέα τάς πάΰας είναι τών 
κράΰεων διαφοράς, ευκρατον μεν μίαν, ουκ εύκρατους δε 



1 άλλα* Ι Τ ίτίραι Ο | 3 τρνχρον κ. τ. Ό•. ΜΤ || 4 ώς εϊπερ 
V &ΰ7ΐερ οβϋ. II ει τίς Ι.ΜΤΥ ήτις Ο || 12 ^ερμόν κ. ι/>. I^Μ 
'ψ. κ. -θ•. Ο II 16 γίγνεα&αι Μ || 17 ετέρας οηι. ΟΤ || 18 τε οηι 
Ι Μ II 19 γε οηι. Ι* || 22 νπεναντίας Ι^Μ || τηδε Ι. Μ Τ τηαδε Ο 

23 αηίβ μοχΟ-ηράς β,άά. ^χει 1^ || έκατ^ρων &(1(1. I^ΜΤ οηι. Ο 

24 νπάρχονβα ρθ8ί δνΰχρατος οοΠοο. Ο || 27 ϊχει ροβί όντως 
οοΠοο. Ο II 28 ^αρρονντες Τ || νβΛβ. εννέα τάς πάαας ηΒς[ηβ αά 
ήττον πάμπολυ βχοβΓρβ. ΟήΙ). XXI 2, 7 



32 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 560] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 561. 562] 



33 



'4' 



τας οκτώ, τίτταρα; μεν άπλας^ 'ύγραν καΐ ξηραν καΐ ι^υχραν 
καΐ ϋ'ερμην^ αλλάς δε τέτταρας βυνϋ'έτονς^ νγράν αμα καΐ 
^ερμην καΐ ξηράν αμα καΐ ^ερμ^ν κ«1 'ψυχράν αμα καΐ 
υγραν και 'ψυχράν αμα καΐ ξηράν. 

Οαρ. IX. Εν εκάΰττι δε των είρημενων κράσεων τ6 5 
μαλλόν τε γ,αΐ ψτον πάμπολν κατά τε τάς απλώς λεγομένας 
κράΰεις έπί τε της όλης ονΰίας^ ηδη δε καΐ καθ' ^εν οτιοϋν 
γένος, ει δη τις βονλεταί δίαγνωβτιτιος είναι κράσεων, αρ- 
χεΰ^αί τούτω ηροϋήχεί της γνμναΰίας άπο των καθ' εχαΰτον 
γένος ενχράτων τε καϊ μέσων φναεων. έκείναις γαρ τάς ίο 
560 αλλάς παραβάλλων ραδίως ίξευρήαεί το \ πλεονάζον η λεΐπον 
εν εοίάΰττ}. περί πρώτων ονν ρητέον των απλώς λεγομένων 
ενχράτων τε χαΐ δνΰχράτων^ ας επί πάΰης ονΰίας γεννητης^ 
ονχ έπΙ ξωων μόνον η φυτών, εφαμεν έξετάξεΰ^αι. πάλιν 
δε χάνταν^α τό γε τοβοϋτον χρη διαϋτείλαβ^αι περί των ΐδ 
ονομάτων, ως ^ερμη χραΟις άλλη μέν έΰτιν ενεργεία, δυνά- 
μει δ άλλη, χαϊ ως δυνάμει ταντ είναι λέγομεν, ούα μηπω 
μεν έΰτιν α λέγεται, ραΰτον δ^ αντοις γενέΰ&'αι φυβιχήν τιν* 
έπιτηδειότητα χεχτημένοις εις το γενέΰ^αι. περί πρώτων ονν 
διελ&ωμεν των ενεργεία θερμών χαϊ 'ψυχρών χαϊ ξηρών χαϊ 20 
υγρών άπο της ΰνμπάΰης ονΰίας άρξάμενοι χάπειτα μετα- 
βώμεν επί τά φυτά χαϊ τά ξωα, τελέως γάρ αν οϋτως ημιν 
άπειργαΰμένον εϊη το προτε^έν. 

Επειδή τοίνυν το μέΰον έν απαντι γένει χαϊ μάλιατα 
κατά τάς σύμπασας ουσίας ίχ της των άχρων μίξεως γίγνε- 25 
τ^α*} χρη χαΐ την νόησιν αυτοϋ χαι την διάγνωσιν έξ ίχεί- 
νων συνίστασ^αι. το μεν δη της νοήσεως ραστον. άπο γάρ 



1 καΐ αηίβ ξηράν βϊ ιρυχράν οιη. Μ || ιρνχράν κ. -θ•. ΙιΜ <9•. 
κ. 'ψ. Ο \\ 3 καΐ &η1θ ξηράν οιη. Μ || αμα ροθί; ξηράν θπι. Μ 
χαϊ ροδί ^ερμην οιη. Μ |! ξ. κ. ψ., 'ψ. κ. ύ. Μ || 6 κατά γε Ιι 
απλώς ΙίΤ άπλας οβϋ. || 7 ρθ8ί χράΰεις ο,άά. χαϊ κατά τάς αυν- 
^έτονς Οοπι. || τε ροΒ* έπϊ οιη. Μ 1| 11 λεΐπον I^Μ τό λ. Ο χαϊ 
έλλειπαν Τ || 12 έν οπι. Μ |1 πρώτον ονν ρητέον περϊ τ. ά. λ. 
Μ II 15 των I^ΜΤ οπι. Ο || 18 α Ι,ΜΥ δ Ο || 19 πρώτον ονν δι- 
έλ^ωμεν περϊ τ. Μ || 20 διέλ^ωμεν] εΐπωμεν I^ || 22 έπϊ τά φντά 
χαϊ τα ζώα Ι^ΜΤ έπί τε τά ζώα χαϊ τά φ. Ο || τελείως I^Μ || 
23 έξειργααμένον I^^ άπειργαΰμένον I^* || 24 τω γένει Ι» || 25 γεν- 
νάται ΙίΜΤ γίνεται Ο 



του θερμότατου \ πάντων τών εΙς αϊσθησιν ηχόντων, οΐον 561 
ήτοι πυρός η τίνος ϋδατος άχρως ζέοντος, έπϊ τό ι/;υχρό- 
τατον χαταντώντες απάντων ων ϊσμεν, οίον ήτοι χρύσταλλον 
η χιόνα, νοήσαντές τι διάστημα, μέσον άχριβώς τοϋτο τέμνο- 
δ μεν, οϋτω γάρ έξευρήσομεν ττ} νοήσει τό σύμμετρον, όπερ 
εχατέρου τών άχρων ϊσον απέχει, αλλά χαι χατασχευάσαι πως 
αυτό δυνάμε&α τόν ϊσον ογχον χρυστάλλου μίξαντες ϋδατι 
ζέοντι. τό γάρ έξ άμφοΐν χραΟΊν ϊσον εχατέρου τών άχρων 
άφέξει τοϋ τε χαίοντος χαϊ τοϋ νεχροϋντος διά ψϋξιν. 

10 Ο'υκουν ονδε χαλεπόν ετι τον χραΟ^έντος οϋτως άψαμένονς 
εχειν τό μέσον άπάσης ονσίας ίν τί} χατά τό ΰ•ερμόν τε χαϊ 
ψνχρόν αντιθέσει χα\ μεμνησθαι τούτον χαΐ χρίνειν άπαντα 
τάλλα χαθάπερ τινι χανόνι παραβάλλοντας, χαι μεν δη χαϊ 
ξηράν γην ^ τέφραν η τι τοιούτον έτερον άχριβώς ανχμη- 

ΐδ ρόν άναδεύσας νδατι χατά τόν ογχον ϊσω τό μέσον έργάση 
σώμα της χατά τό ξηρόν τε χαϊ νγρόν αντιθέσεως, ονχονν 
ονδ^ έντανθα χαλεπόν ονδεν όψει -θ•* άμα καΐ άφη τό \ τοι- 562 
οΐίΓον σώμα διαγνόντα τναραθέσθαι τ^ μνήμη χαι τούτω 
χανόνι τε χαι χριτηρίω χρησθαι προς την τών ελλειπόντων 

20 η πλεοναζόντων υγρών τε χαϊ ξηρών διάγνωσιν. έστω δε 
δηλονότι τό χρινόμενον σώμα σνμμέτρως θερμόν, ει γάρ 
εις άχρον ήτοι θερμότητος η ψύξεως άγοιτο τοντϊ τό μέσον 
νγρον χαϊ ξηρον σώμα, φαντασίαν ενίοτε παρέξει ψενδη χαϊ 
δόξει ποτέ μεν νγρότερον είναι τον σνμμέτρον, ποτέ δε 

2δ ξηρότερον. ει μεν γάρ θερμανθείη πλέον η δει, τηχόμενόν 
τε χαϊ ρέον νγροτέρον φαντασίαν έαντον παρέξει' ψνχόμενον 
δε περαιτέρω τον προσήχοντος ΐσταταί τε χαϊ πήγννται χαϊ 
αχίνητον γίγνεται χαϊ σχληρόν άπτομένω φαίνεται χάχ τού- 



3 καταντώντε^ οοάά. χατελθόντες Β || πάντων I^ || ήτοι Μ 
ει τι Τ η I^ οπι. Ο || 5 δ, τι περ άν Μ οτι περ Ιι (θβά τι άβίβί.) 
όπερ ί^ι; Τ II 6 άπέχη ΜΤ || 10 ονχονν ονδ^ χ. ^τ^ Ι.ΜΤ ονχονν 
ούδεν ϊτι χαλεπόν έατι Ο || 11 ροΒ* ^χειν &άά. τ ε Ι, \\ 15 άνα- 
δεύβαντας Μ || 16 ονχ ονν I^ ονχονν ΜΤ || 17 τό τοιοντον αώμα 
οιη. Ι, II 18 ί^α^νόντα I^ΜΤ άιαγνόντας Ο || 20 τε 3,(1(1. Ε οπι. 
ΜΟΤ II 25 η δει] ή'^η Ο δει ίη γ&β. Ι. || διατηχόμενόν Μ || 
"^^ νγροτέραν Ι,^Ύ νγροτέρον Ι* || 27 τε ΟΠΙ. Ιι || 28 άπτομένω 
Ι» Μ Τ άπτομένοις Ο 

Οαι,βιπτβ, άθ ΙβιηρβΓΛπιβηϋβ βά. ΗθΙμγθϊοΙι. 3 



34 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Ι 563. 664] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 665] 



35 



Ι 



του φανταοίαν προβάλλεί 'ψενδή ξηρότητος. εί ί' &ΰηερ 
ϊΰον {)γρον %αΙ ^τιρον μετέΰχεν^ οΌτω και ^ερμότητος χαϊ 
ψύξεως εϊη μεΰον, οντε βκληρον οντε μαλαχον άπτομένω 
φανεΐται το τοίοϋτον ΰωμα. 

Το μεν ονν ολα δί* όλων αντα κεράΰαί, το ^ερμον λέγω 5 
καΐ το 'ψυχρον χαΐ το ξηρον καΐ το νγρόν^ αδύνατον άν- 

563 ^ρώπω. γη γαρ νγρω \ φνρα^είΰα μεμίχταί μεν, ώς αν 
τω δόξειε, χαΐ οϋτω χέκραταί 7Τα(ία ηαντί, παρά^εβις μην 
έϋτι το τοιούτον κατά αμικρά καΐ ον δι όλων κράβις, άλλα 
το δι όλων αμφω κεράΰαι ^εοϋ και φνΰεως έργον, ετι δε ίο 
μάλλον, ει καΐ το ^ερμον κΐίΐ το 'ψνχρον δλα δι* όλων άλλη- 
λοις κερανννοιτο. το μέντοι τΐαρά^εΰιν ίργάϋαύ^αι τοιαύτην, 
ώς ίκφεύγειν την αϊΰϋ'ηΰιν εκαΰτον των άτιλών ΰωμάτων, 
ον φνβεως τοντό γε μόνης η ^εον τονργον, άλλα και ημέ- 
τερόν Ιΰτιν. ονδεν γαρ χαλεπορ ύγροϋ και ξηροϋ μέΰον ΐ5 
§ργά0αΰϋ'αι πηλον Ικ της τοιαύτης μίξεως, ώΰαύτως δε και 
^ερμον και '^νχρον, και βοι φανεΐται το τοιοντον ΰωμα και 
τ^ ^ερμότητι μεν ενκρατον, άλλα και Οκληρότητος και μα- 
λακότητος εν τω μεβω. 

Τοιούτον ί' Ιΰτί και το των άνθρώττων δίρμα, μεβον 20 
ακριβώς απάντων των εΰχάτων, ^ερμον καϊ "ψυχρον και 
βκληρον και μαλακού, και τούτον μάλιβτα το κατά την χείρα, 
γνωμών γαρ αϋτη πάντων εμελλεν εΰεΰ^αι των αιΰ^ητών, 

664 όργανον \ άητικον νηο της φύΰεως άηεργαύ^εΐοα τω φρο- 
νιμωτάτω των ίωων οικειον. ϊΰον ονν άπέχειν αντην ^χρην 25 
απάντων των άκρων, ^ερμον και ψνχρον και ξηρον και 
ύγρον. και δη και γέγονεν εκ της τούτων απάντων ίΰο- 



1 -ψενδή προβάλλει I^ |Ι 2 Γσον αηίβ νγροϋ οοΐΐοο. Ι<ΜΤ ροΒ* 
μετέΰχεν Ο |Ι καί ηΜ. τε καϊ ΟΤ || 4 φανεΐται I^ΜΤ φαίνεται Ο | 
δ αντά] έαντά Ο* §αντών Ο* || κε-κράσ&αι Ιι* κεράΰαι Ι^* || 8 μην 
μέντοι 1 ^έ Τ || 9 αλλά οιη. Μ || 10 το γαρ δι Μ || κεκράα&αι Ιλ^ 
κεράααι Ι»* || 11 %αϊ &ιι*β το Ο-ερμόν &άά. Ι. Μ Τ οιη. Ο || 13 έκ- 
φνγεΐν Μ )| 14 ροθί φναεως Β,άά. ύΰτϊ Μ || τονργον I^ Τ τό ^ργον 
Ο II 15 έΰτιν οιη. Μ || ονόΐν ΕΜΤ ονδ^ Ο || ροβί χαλεπόν &άά. 
έϋτιν Ι< II 18 ροβί μεν α,άά. χαϊ τ^ ιρνχρότητι Α οπι. I^ΜΟΤ || 
βκληρότατον καϊ μαλακώτατον Ι»* ΰχληρότητος κ. μαλαχότητος 
Ιι* II χαϊ μαλ.] τε χαϊ μαλ. ΟΤ || 23 ροβί; πάντων ^άά. ΰωμάτων 
Μ, ροβί αΙαϋ•ηνών I^Τ 



μοιρίας ον μιχϋΊντων μόνον, αλλά καϊ δι* όλων άλλήλοις 
κεραΰ^εντων, όπερ ονκέτ^ ονδεις ημών εργάΰαβ&αι δυνατός 
έΰτιν, αλλά φύΰεως τονργον. οΰα μεν ονν ΰκληρότερα τον 
δέρματος έΰτι μόρια, κα^άπερ όΰτα καϊ χόνδροι καϊ κέρατα 
5 καϊ τρίχες οννχές τε καϊ ΰύνδεΰμοι καϊ οπλαϊ καϊ πλήκτρα, 
πλέον έν τούτοις έΰτϊ το ξηρόν' οΰα δε μαλακότερα, καθ- 
άπερ αίμα καϊ φλέγμα καϊ πιμελη καΐ ΰτέαρ καϊ μνελος 
εγκέφαλος τε καϊ νωτιαίος, ύγρον πλέον έν τούτοις έΰτϊν ^ 
ξηρον' καϊ μεν δη καϊ οΰω το πάντων ξηρότατον έν άν- 

10 &ρώπω μόριον υπερβάλλει ΰκληρότητι τον δέρματος, τοΰον- 
τω πάλιν απολείπεται το νγρότατον. εοικε δέ πως 6 λόγος 
ηδη τών χρηΰιμωτάτων αντών έφάπτεΰ&αι καϊ διδάΰκειν, 
αμα μεν ώς ον ξωων μόνον, αλλά και τών άλλων απάντων 
ΰωμάτων ενκρατότατός έΰτιν \ 6 άν&ρωπος^ άμα ί' ώ^ τών 565 

15 έν αντω μορίων το της χειρός δέρμα το εΰωϋ-εν άπάΰας 
έκπέφενγεν ακριβώς τάς νπερβολάς. 

Επιΰτηΰαντες ονν πάλιν ένταν^α τον λόγον έπιΰκεψώ- 
μεϋ-α, τις άριΰτα κέκραται πάντων άνθρωπος, ον καϊ της 
όλης μεν ονΰίας, ετι δε μάλλον ανθρώπων τε καϊ τών άλ- 

20 λων ξωων έν τω μέΰω χρη τάξαντας, κα^άπερ τινά κανόνα 
καϊ γνώμονα, τονς άλλονς απαντάς τούτω παραβάλλοντας 
θερμούς καϊ ψνχρονς καϊ ξηρονς καϊ νγρονς δνομάξειν. 
δη δε ΰννδραμεΐν ές ταντόν έπϊ τονδε πολλά γνωρίΰματα. 
καϊ γάρ ώς προς την ολην ονΰίαν έξετάξοντι μέΰον χρη 

25 φαίνεΰ^αι τον τοιοντον, ετι δε μάλλον ώς προς άν&ρώπονς 
τε και ξωα. τά μεν ονν αττάστ^ς της ονΰίας κοινά γνωρίΰματα 
προείρηται' τά δ^ ώς έν ξωων εΐδεΰιν ενεργείας τελειότητι 
κρίνεται της εκάΰτω πρεπονΰης. πρέπει ί' άν&ρώπω μ^ν 



1 μόνων Μ II 3 της φνβεως ΕΤ || το ϊργον Ο || τον δέρματος 
β^ίληρότερα Ιι\\ 6 έν τούτοις πλέον Ιι || 8 χαϊ εγκέφαλος χαϊ νωτ 
Ι• II 10 βχΧτιρότητι I^VΤ σμιχρότητι Μ ^τ^ρότηχτι Ο || τοσούτον Ι< 
11 "'^ό νγρότατον Ιι* τ^ νγρότητι I^* || 12 αντών οπι. ίι^ αάά. 1»^ 



ουχ 



13 ου Ι,ΜΤ ονχϊ Ο || 14 ενχρατότερον Μ || ό οιη. Μ 1| 16 ουχ 
ίχπέφευγίν Μ || 17 πάλιν] ακριβώς I^ || αηίβ έπΐΰχε'ψ. αάά. πάλιν 
^ II 18 χέχραται πάντων Ι^Μ λ. κ. ΟΤ || 19 μϊν οπι. Μ || 21 



καϊ γν. Μ 



ΙΜΤ 



φ. χρη 



23 εΙς Τ || ταυτο Μ || 24 οληνΛ αλλην Ο^Τ || χρί) φ. 
η Ο II 26 πάΰτις Μ || χοινά γν. ΪλΎ γν. κοινά Μ Ο 



36 



ΓΑΛ.ΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Ι 566. 567] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 568] 



37 



Ι 



εϊνκί βοφωτάτω, %ννϊ 6\ πραοτάτω -&' αμα και άλκιμωτάτω^ 
λέοντί δ άλτίΐμ,ωτάτω μόνον^ ωΰτΰερ γε καΐ προβάτω ηραο- 
τάτω. καΐ μεν γε τίαί ώς τας τον ΰώματος ενεργείας οι- 

566 κείας εϊναι προΰήίΐεί τω της ψνχης \ η^ει, δέδείκταί μ}ν 
καΐ προς ^Αριΰτοτελονς εν τοις περί ξωων μορίων^ δέδεικται 5 
0£ χαΐ προς ημών νπερ αυτών ονδεν ήττον, η μεν δη μέ- 
θοδος αϋτη. 

Το δ άακηΰαί γνωρίξειν ετοίμως εν ετίάβτω γένει ξωου 
καί κατά τα ΰύμπαντα το μεβον ον τοϋ τυχόντος ανδρός^ 
«λλ' εΰχάτως ίβτΐ φιλόπονου και δια μακράς εμπειρίας καΐ ίο 
πολλής γνώΰεως απάντων των κατά μέρος ί^ευρίΰκειν δυνά- 
μενου το μεβον. ο^τω γοϋν και πλάΰται και γραφείς άν- 
δριαντοποιοί τε και όλως άγαλματοποιοί τα κάλλιβτα γρά- 
φουβι και πλάττουβι καθ* εκαΰτον είδος ^ οϊον αν^ρωπον 
ενμορφότατον η ϊππον η βοϋν ι) λέοντα^ το μεβον εν εκείνω ΐ5 
τω γένει βκοποϋντες. και που τις άνδριας επαινείται Πολυ- 
κλείτου κανών ονομαζόμενος, εκ τοϋ πάντων των μορίων 
ακριβή την προς άλληλα βυμμετρίαν εχειν ονόματος τοιού- 
του τυχών, έβτΐ μεν ουν ΙπΙ πλέον, ον νυν ημείς ξητοϋμεν, 
η ο κανών ούτος, ου μόνον γαρ υγρότητός τε και ^ηρότη- 20 

567 \τος ίν τω μεβω κα^εβτηκεν δ ο^τως ευβαρκος άνθρωπος, 
άλλα καΐ διαπλάβεως άρίβτης τετύχηκεν, ϊβως μεν επομένης 
ττ} τών τεττάρων βτοιχείων εύκραβία, τάχα δέ τίνα ^ειοτέραν 
άρχην ετέραν έχούβης άνωθεν, άλλα τό γε πάντως εϋκρα- 
τον είναι τον τοιούτον έ^ ανάγκης υπάρχει ' το γαρ έν 25 
εύβαρκία βύμμετρον εύκραβίας έβτιν εκγονον. εν^υς ί' 
υπάρχει τω τοιούτω βώματι και ταΐς ένεργείαις αριβτα δια- 
κεΐβϋ-αι και βκληρότητός τε και μαλακότητος εχειν μετρίως 



1 -9•* οιη. ΜΤ II 3 μέντοι γε Τ γε οπι. Ι.* άΜ. Ι^* || 4 προσή- 
κει ΣΜΎ χρ^] υ II 5 ζώων] χρείας Ι.ΜΤ || δέδειτίται Ι. Μ Τ λέλεκ- 
ται Ο II 6 ύπ^ρ αυτών οπι. Μ || 7 αντη Ι^ ηδε οβϋ. || 9 τα οιη. 
Ι^Τ II 13 όλως οιη. Ιι^ &άά. Ι^* || ροθί κάλλιατα &άά. ζώα Τ τε 
ζώα Λάά. ι, II 14 καϊ Ι.Μ τί καΐ ΟΤ || 19 ουν οπι. Ε |ί ον Μ || 
ζητονμεν Ι. Τ έζητονμεν Ο || 20 τ) οπι. Μ || ροβί ξηρότητας αάά. 
κα^ θερμότητας καϊ ιρνχρότητος Μ οηι. ΙΤ || 21 εύκρατος Μ Τ \\ 
22 άλλα καϊ] οί. Οή\). XXI 5, 2 || 23 τινι Ο || 25 τό τοιούτον 
Μ II 26 εύΰάρχω Ι.* ενσαρχία Ιι* || εκγονον ΙΜΤ ίγγονον Ο 



θερμότητός τε και 'ψυχρότητος. και ταΐίθ' χ^πάρχει [ατταντα] 
τω δέρματι και τούτου μάλιβτα τω της χειρ6ς εντός, όταν 
γε μηδένα τύλον εχτ} τοιούτον, οϊος τοις έρέττουβί τε και 
βκάπτουβι γίγνεται. διττής γαρ ένεκα χρείας τών χειρών 
δ γεγενημένων, άφης και αντιλήψεως, αι μαλακαΐ μεν εΙς την 
της^ άφης άκρίβειαν, αϊ βκληραϊ δ' εις την της αντιλήψεως 
ίβχυν έπιτηδειότεραι. 

Καϊ δη και τό δέρμα το μέβον ου μόνον απάντων τών 
τοϋ άνθρωπου μορίων, άλλα καϊ της οληζ ούβίας απάντων 

10 τών έν γενέβει τε και \ φθορά βωμάτων ου το τετυλωμένον 568 
έβτΐ και βκληρον και λιθώδες, άλλα το κατά φύβιν έχον, 
ω δη και μάλιβτά φαμεν άκριβοϋβθαι την άφήν. οτι μεν 
ουν βκληρότητός τε και μαλακότητος έν τω μέβω καθέβτηκεν 
απάντων τών μορίων, ίκανώς εναργές- οτι δε'και θερμότη- 

15 τός τε^ και ψυχρότητος, έκ της ούβίας αν αύτοϋ μάλιβτα 
καταμάθοις. εβτι γάρ οϊον εναιμόν τι νεϋρον, ακριβώς μέ- 
βον υπάρχον νεύρου τε καϊ βαρκός, ώς ει και κραθέντοον 
άμφοΓν ίγένετο. άΧλά νεϋρον μ^ν άπαν αναιμόν τε καϊ 
ψυχρόν, βάρξ, δε πολύαιμός τε κα\ θερμή' μέβον δ' άμφοιν 

20 το δέρμα μήτ αναιμον τό πάμπαν ώς τό νεϋρον, άλλα μηδέ 
πολύαιμον ώς ή βάρξ, γενόμενον. ει δη τοϋτο κανόνα τε 
καϊ οίον κριτήριον απάντων τών τοϋ ζώου μορίων προβτηβά- 
μενος έ^ετάζοις τε καϊ παραβάλλοις αύτω τάλλα, τάς οκτώ 
διαφοράς εύρήβεις τών δυβκραβιών έν αύτοΓς. 

25 Καϊ δη καϊ κατά μέρος δίειμί βοι περϊ πάντων έφεσης. 



^ 1 καϊ θερμότητας κ. ψ. Ι^ || {,πάρχει Ι, νηάρχειν οβ**. 
άπαντα ΜΟΤΕ» οηι. Ι.» || 2 τούτου Ι τούτω οβί*. || τω] τό I^ 
3 γε ΕΜΤ οπι. Ο || τό β-άά. αηίβ τοιούτον Ι.Ί| οίος βοπρβί: οίον 
οοάά. II 8 νβΓΐ)& καΐ 8η %αϊ ιΐ8ς[υβ Εά την άφην βχοβΓρβ. ΟήΙ). 
^Ι 4, 1 II 9 τών τον ανθρώπου Μ ΟπΙ). τών άνθρωπου Ι, τών 
άνων Τ ανθρωπίνων Ο || απάντων Ι. Μ Τ πάντων Οή\). χαϊ πάν- 
των υ II 14 τών Ι.ΜΤ οπι. Ο || ^. τε κ. ψ. Ι,Ύ ψ. χαϊ θ Μ θ 
Χ. ψ. Ο II 16 μ^ν γάρ ΜΤ || 17 τε οπι. Ι. || 21 τό &η<;β πάμπαν 
οηι. Ι^Τ II τό αηΐβ νεϋρον αάά. Τ οηι. Ι, Μ Ο || 21 εΐ δη τούτο] 
βχοβΓρβ. ΟηΙ). XXI 4, 2 | 22 τών οπι. Ι. άπ. τοϋ ζ. τών μ Τ 
^ηΐ). II 23 φτάζοις Ι. Τ φτάζεις Μ Ο || παραβάλλος Ι^Ύ παρα- 
ραΧλεις ΜΟ 1| τ&Χλα Ι,^ τάς άλλας Ι^«Τ || 24 τών δυβχραβιών Μ 
"^ας δυβχράτους Ι της δυβχρααίας Ο Τ || 25 εφεξής ΣΤ έξης Μ Ο 



38 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίϊΝ [Ι 569. 570] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Ι 571] 



39 



Ι 



φλέγμα μέν ίβτιν 'δγρότατον καΐ ψυχρότατον, αίμα δε ^ερ- 

569 μότατον^ άλλ^ ονχ οϋτως \ 'δγρον ώς το φλέγμα, θρίξ ίβ 
'ψνχρότατον γ,αΐ ^Ύΐρότατον' ήττον δ αύτης 6ΰτοϋν ψνχρόν 
τ εβτΐ καΐ ^ηρον καΐ τοϋδε χόνδρος Ύίττον ^ηρός^ ^φεζ^ζ δε 
χόνδρω ΰύνδεβμος, έπειτα τένων^ ε^θ' 'ύμην καΐ αρτηρία καΐ 5 
φλεψ^ αντά δηλονότι τα (Χώ|ϋατα των αγγείων, είθ' οΰα 
νενρα βαληρά. τα δε μαλαχά νενρα χατα την του δέρματος 
'^πάρχει φύΰιν Ιν τ§ καθ ^γρότητά τε καϊ ξηρότητα μεΰό- 
τητι. κατά γαρ την ετέραν άντί^εϋιν ονκ εΰτι μεΰον θερ- 
μού χαΐ "ψυχρού το νεϋρον το μαλακόν, άλλα τοβοϋτον ίο 
άτζολείτιεται ^ερμότψος^ οΰον καϊ αίματος, οϋτω δε και 
ταλλα ΰύμηαντα τα ττρόΰϋ'εν είρημενα τοΰούτω "ψυχρότερα 
δέρματος οΰω καϊ άναιμότερα. καΐ οϊ γε χιτώνες αυτοί των 
έναιμοτάτων αγγείων, αρτηρίας λέγω καΐ φλεβός, αναιμοί 

τ είαΐ καΐ ψυχροί φύΰει. τγ γειτνιάβει δε του αίματος ^ερ- 15 
μαίνονται τε καΐ εις μέΰην άφιγ,νοϋνται κατάβταβιν τίράΰεως. 
το δ αίμα πάλιν αυτό ηαρά της καρδίας έχει την ^ερ- 

570 μαβίαν. φύβει γαρ εκείνο το \ ΰηλάγχνον απάντων έΰτϊ των 
τοϋ ζώου μορίων έναιμότατόν θ' α|Λα και ^ερμότατον, έφε- 
ξης (ϊ' αυτω το ήπαρ. άλλ' -ή μεν καρδία βραχύ δέρματος 20 
άποδεΐ ΰκληρότητι, το δ^ ^παρ πολύ. καΐ τοίνυν και "υγρό- 
τερα τοΰούτω δέρματος έΰτιν οΰω μαλακωτέρα. και μεν δη 
και η ΰάρ^ υγρότερα δέρματος, άλλ' αϋτη μεν και ϋ-ερμο- 
τέρα. νωτιαίος δ υγρότερος μέν, άλλα και ψυχρότερος, και 
τοϋδε μάλλον εγκέφαλος υγρότερος, ετι δε τοϋδε μάλλον η 25 
πιμελή, και η πηξις αύτης δια την των υμένων γειτνίαβιν' 
ελαίω γαρ εοικε παχει και δια τοϋτο πηγνυται ψυχροΐς και 
άναίμοις ομιλοϋΟα μορίοις. ούτε δ^ ηπατι περιπήγνυβ&αι 



1 έΰτιν ΙίΤ ώς Μ ουν Ο || &ερμότατον καΐ νγρότατον Ιι 
3 ψυχρότατον κ. ^ηρότατον Ι» Μ Τ ξηρότατη τε χαϊ ιΰνχροτάτη 
Ο II 4 τ' Τ τδ Ι. οιη. ΜΟ || 9 ούχ ϊατι I^ΜΤ ούχ ϊτι Ο || 10 το 
8.ηίβ μαΧαχόν Λάά. ΙιΜΤ οιη. Ο || τοΰοντω Μ || 11 οσω Ι^Μ || 
12 τοαοντον Ι.Τ || 13 όσον Τ (οσω Ι^) |1 καΐ' οι γε] οΐ ΟηΙ). XXI 
4, 5 II 14 λέγω οιη. Μ || τε χαϊ 'φΧ. Μ || 16 τε Ι.ΜΤ οηι. Ο || 
21 χαϊ τοίννν χαϊ ΙιΜΤ χαϊ τοίνυν Ο || 22 έΰτιν οπι. Μ || οβω 
χαϊ μ,αΧακωτ^ρα Τ || χαϊ μ\ν I^ΜΤ χαϊ μην Ο || 23 η ααρξ Ι^ΜΤ 
ϋάρξ Ο II 24 χαϊ &ηίβ ψνχρ. οιη. I^ || 25 τονδε ΙίΜΤ τούτου Ο 
η &η1:β πιμελη 2ΐά(1. ΕΜΤ οπι. Ο 



πιμελην ούτ άρτηρίαις και φλεψίν ούτε καρδία δυνατόν, 
άλλ' ουδ' αλλω τινϊ ^ερμω πάνυ μορίω. διότι 'δε πέπηγε 
ψυχρώ, δια τοϋτο χεΐται θερμαινόμενη τοις άλλοις ομοίως 
τοις πεπηγόαιν. ου μην εγκέφαλος γε θερμαινόμενος χεϊται 
5 χα\ δια τοϋθ' ήττον υγρός εΰτι πιμελης. ήττον ό' υγρά 
πιμελης έΰτι και η τοϋ πνεύμονος ΰάρξ, ούδε γαρ αϋτη 
Ι χεΐται θερμαινόμενη, πολύ δ' ετι μάλλον η τοϋ ΰπληνός 571 
τε και των νεφρών ΰάρξ ηττόν έΰτιν υγρά πιμελης. άπαντα 
μέντοι ταϋτα δέρματος έΰτιν υγρότερα, τάς δε τούτων άπο- 
10 δείξεις έν τω μετά ταϋτα λόγω διέξειμι και μεν δη και οΰα 
λείπει ττ} ΰυμπάΰτ^ περί κράΰεων πραγματεία διά των εφεξής 
δυοιν υπομνημάτων είρήΰεται, 

τ.,/ ^ '^'^'"" ^^*® '^'^^^^ ^^^' ^"^ <>°ΐ• Ι^Μ^ II ^ ^οΐς πεπηγόσιν 
ΜϋΤ τοις οπι. Ι. || 6 γαρ οπι. Μ || 8 αάρξ &άά. Ι.ΜΤ οπι. Ο || 

10 μετά ταϋτα Σ μετά Τ μεταξύ ΜΟ || 12 υπομνημάτων I^» 
υΛομνηματοιν Ι^Τ || 8ιιΙ)θθΓίρϋο: τέλος τον α' περϊ χοάαεων 
κογου Ιι 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 574. 575] 



41 



ΓΑΑΗΙίΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΙί 

ΒΙΒΑΙΟΝ ΔΕΤΤΕΡΟΝ 

Οίΐρ. Ι. Ότί μεν δη των πολλαχώς λεγομένων ίΰτίν υγρόν 
τε ϋώμα καί ξηρον καΐ -ψνχρον καΐ ^ερμόν, ίν τω προ τού- 
του λόγω διτ^ρηται. δέδεικταί δε κ«/, ώ^ ίννεα δίαφοραϊ των 
χράαεών είΰι^ μία μεν η ΰνμμετρός τε τίαΐ εύκρατος ^ αί 
λοιηαΐ δε ηαΰαι δνα-κρατοι^ τετταρες μεν άπλαΓ, μίας ίν 5 
εκάβττ^ τζλεονεχτονΰης ποιότητος ήτοι ^ερμότητος η ψνχρό- 
τητος η ξηρότητος ι) νγρότητος^ ετεραι δε τετταρες, επειδάν 
ίξ εχατερας άντι^έΰεως η έτερα κρατηΟΎ} δύναμις. λέγω ί' 
άντι^έΰεις δνο, μίαν μεν την κατά το ^ερμόν τε τιαϊ ψυ- 
573 χρόν, Ι ετέραν δε την κατά το ξηρό ν τε καΐ νγρόν. ίο 

Εφεσης δε τούτων ^πι τά γνωρίσματα μεταβάντες ύπερ 
της εύκρατου φύβεως ίΰκοπούμε^α, διότι πρώτη παΰών ηδε 
και άρετ^ και δυνάμει και τάξει νοήΰεώς ίβτιν. Ιπει δ^ 
ευκρατον άλλο μ^ν άπλως ευρίσκεται λεγόμενον ίν πάΰη ττ} 
των όντων φύΰει, κα^^ εκαΰτον δε γένος άλλο, περί πρώτου ΐ5 
δεΐν ίδόκει ΰκοπεΐΰ^αι του κοινή κατά πάΰης φύβεως ίξε- 
ταζομενου. κανών δ^ ην αύτοϋ καΐ κρίΰις η των στοιχείων 
ισομοιρία, δι* ην και το των ίσχάτων απάντων ακριβώς 
μέσον άποτελεσ^εν ε^κρατόν τε και σύμμετρον ονομάζεται, 
τά δ άλλα τά κα-Ο-' εκαστον γένος εύκρατα ταΐς οίκείαις 20 
των σωμάτων ένεργείαις τε και χρείαις κρίνεται και διά 
τοϋτο ταύτον σώμα ζώου τίνος η φυτοϋ μέσον μεν είναι 



Ιηδοτίρϋο: ΓαΧηνον περϊ χράαεων λόγος δεύτερος I^Μ Γ. 
Λ. κρ. δεύτερον Τ || 1 ύγρόν τε α. κ. |. ΜΟΤ νγρόν σ. κ. ξ. 1« || 
2 καΐ 'ψ. χ. ^. Βοήρθί: κ. Ό", χ. -ψ. οοάά. || τούτου ΙιΜΤ τονδε 
Ο II 3 και οιη. Ο || 7 η ύγρ. η Ι Ύ \\ % δ'] δ^ καϊ Μ || 10 τό νγρόν 
τ. χ. |. Μ II 14 άπάατ] I^ || 15 εκαστον] έτερον Ι< || τον πρώτον !< 
18 τό οιη. Ι Μ II ακριβώς οιη. Ι. || 19 τ6 μέσον Ι. 



δύναται τών ομογενών απάντων, τουτέστιν εύκρατόν τε και 
σύμμετρον έν εκείνω τω γένει, δύσκρατον ί' έτέρω τινϊ 
παραβαλλόμενον η φυτών η ζωών η αψύχων γένει, \ το 574 
μεν γάρ του ζώντος σώμα τω του νεκρού παραβαλλό- 
5 μενον ύγρότερόν εστί και ϋ'ερμότερον, οίον, ει τύχοι, λέων 
ζών τε^νεώτος λέοντος η αύτος εαυτού τις η έτερος ετέρου 
θερμότερος τ' έστι και υγρότερος, καϊ διά τοϋτ εϊρηται προς 
τών παλαιών ύγρόν τ είναι καΐ %ερμόν τό ζωον, ού% ως 
η της ύγρότητος εν αύτω πλεονεκτούσης απλώς η της %ερ- 

\^ μότητος' ούτω \}λεν'\ γάρ εύρεθήσεται πάμπολλα ζώα ξηρά 
και ψυχρά, κα^άπερ έμπίδες τε και κώνωπες και μυΐαι και 
μέλιτται καϊ μύρμηκες' άλλ' ως τοις τεθνεώσι παραβαλλό- 
μενα. και γάρ και μέλιττα ζώσα τεθνεώσης μελίττης υγρό- 
τερα τ έστΙ καϊ θερμότερα καϊ μύρμηξ μύρμηκος, άνθρώπω 

15 μέντοι παραβαλλόμενα και ΐππω και βοι και τοις οίλλοις 
ζωοις τοις έναίμοις ατταντα τά τοιαύτα ψυχρά και ξηρά την 
κράσίν έστι. καϊ μεν δη καν ει προς την ολην ούσίαν 
αποβλέπων έξετάζοις, ούδ^ ούτως έκπέπτωκε του ξηρά τ 
είναι καϊ ψυχρά, ώσπερ γάρ καθ* εκαστον γένος, όταν έξι- 

20 στηταί τι της μεσότητος, \ από του πλεονεκτοϋντος ονομά- 575 
ζεται, κατά τόν αυτόν τρόπον έπϊ της συμπάσης ουσίας, 
όταν ύπερβάλλη τι τό μέσον, ούκέτ ευκρατον, αλλ' ήτοι 
θερμόν η ψυχρόν η ξηρόν η ύγρόν όνομασθήσεται. 

^έδεικται γάρ δη πρόσθεν, ως άνθρωπος έστιν ου τών 

25 ζωών μόνον η φυτών, αλλά καϊ τών άλλων απάντων εύ- 
κρατότατον. έπεϊ ί' εκ πολλών καϊ διαφερόντων σύγκειται 
μορίων, εύδηλον, ως τό μέσον απάντων τξ κράσει τοϋτο 
καϊ απλώς έστιν ευκρατον. τό γάρ του μέσου τη κράσει 

1 τών ομογενών δύναται πάντων Ιι \\ Η η ζ. η φ. Μ \\ 6 λέ- 
οντος τεθνεώτος Ο || τις έαντον Ι. || 7 τε αάά. αηίβ έστι I^Τ οπι. 
Μ Ο II 8 παλαιών ιατρών Τ || τ' οιη. ΙΟΤ || 9 η (ροβί; ώ^) 3,(1(1. I^* 
οπι. Μ II 10 μ^ν οπι. Ο II τρνχρά κ. ξ. ΣΟΎ ξ. κ. 'ψ. Μ || 12 τε 
καϊ μύρμ. Τ || 13 καϊ (ροβΐ; γάρ) οπι. ΟΤ || 18 τον ψυχρά τ είναι 
καΐ ξτίρά Τ || 19 ροΒ* είναι &(1ά. τίζντα Ο || ν,αϊ καΌ• Μ || 22 τό 
μύαον Ι.ΜΤ τω μέβω Ο || 23 -9•. ί τ/>. ή ύ. Ι^ ι/,. 7)|. τ) ύ. η θ. Μ 
ψ. η ξ. η θ. η ύ. Ο ψ. η ξ. η ύ. ^ θ. Ύ \\ Ιη ξηρόν ΟΠί. Ι^ Β,άά. 
Ι»^ II 25 τών φυτών Ι. || 26 διαφόρων Τ || 28 καϊ οπι. Ο || ευ- 
κρατον Ι(ΜΤ ενκρατώτατον Ο 



42 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 576] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 577. 578] 



43 



ξώον μίαον (ΐόριον απάντων άηΧως ενκρατότατον ϊβται. 
ίδαχ'^η δε τοντ' ίν άν^ρώπω το γ,αλονμενον δέρμα καΐ 
μάΐιβτα τον δέρματος το των χειρών εντός, όταν, οϊον ύττό 
της φύΰεως άπειργάα&η, τοίοϋτον φνλάττψαι. καί μεν δη 
χαΐ ως οΰ παντός άνθρωπου τ6 δέρμα μέΰον απλώς έΰτιν 5 
άπάΰρς οναίας, έδείχ^η πρόβϋ•εν, άλλ' οΰτις αν ενκρατότα- 
τος Ύΐ' πολλην γαρ εϊναί καΐ αντοΐς τοις άν^ρώποις προς 
576 αλλήλονς την διαφοράν. \ ενκρατότατος δ' ίΰτίν, ος αν τω 
μεν ΰώματί φαίνηταί μέΰος ακριβώς απάντων τών άκρων, 
ίΰχνότητός τε και παχντητος, μαλακότητός τε καΐ ΰκληρό- ίο 
τητος,^ ετι δε θερμότητας τε και ψυχρότητος. ε'ΰτι γαρ εΰ- 
ρεΐν άψάμενον εκάΰτον τών ανθρωπίνων ΰωμάτων η χρη- 
ΰτην και^ άτμώδη θερμαβίαν η πνρώδη και δριμεΐαν η 
τοντων μ\ν ονδετέραν, επικρατούσαν δέ τίνα 'ψϋξιν. άκούειν 
δε χρη 'ψϋξιν ^ έπικρατοϋΰαν ως εν ξωον ΰώματι και ταντ ΐ5 
έναίμον τε και ύγρον οντος. τω μεν δη αώματι τοιούτος 
6 ευκρατότατος άνθρωπος• ώΰαύτως δε και τζ ψυχ^ μέΰος 
ακριβώς^ έΰτι θραβντητός τε καΐ δειλίας, μελληΰμοϋ τε καϊ 
προπετείας, έλέου τε και φθόνου, ειη δ' αν 6 τοιούτος 
εύθυμος, φιλόστοργος, φιλάνθρωπος, συνετός. 2ο 

Έκ τούτων μεν ουν 6 ενκρατότατος άνθρ(οπος γνωρί- 
ζεται πρώτως και μάλιστα ' προσέρχεται δ' αντοΐς ονκ ολίγα 
τών έξ ανάγκης επομένων ' καϊ γαρ έσθίει και πίνει συμμέτρως 

1 μόριον μέαον Ία || άπλ. εΊ,πρ. ίΰται Ι Μ Τ έστΙν άπΧ. εύκρ. 
υ II 3 γ^ΟΒί ^ντος &άά. το χαΧούμενον θέναρ Μ || δταν Ι.ΜΤ ί^ 

α ΐΓ' 1 V 9*/"" '^^'"^• ϋ * άηειργάΰθη Ι Μ άηεργααθν Ο || 
^έδείχθη Ι. έΧύγχθη Μ έΧέχθη ΟΤ II 7 ί] έατίν ΐΓ |Ι 8 "βΛα 
ενχρατοτατος υβ^υβ β,ά ιρνχρότητος βχοβΓρβ. ΟηΙ). XXI 5 1 || 
^φανεΐται Ι || απάντων ΙΜΤ οιη. Ο || 10 ίαχνότατος Ε» || τβ'οιη. 
Μ II παχνχατοςί.^ \\ χαϊ μαΧακ. καϊ σκλ. Τ ΟηΙ). || 11 ροδΙ; 'ψνχρό- 
τητος Λάά. ΟηΙ). χαϊ ϋγρότητος χαΐ ξηρότητας || 12 έχάστον οιη. 
1. II ανθρώπειων Μ || 13 ^ άτμώδη Ι. || 15 ταντΊ τούτον Τ 
16 μεν ονν δη Ο || 17 ενχοατότατοα " '' " 



μεν ονν δη Ο || 17 εύχρατότατος Ι. Μ £^κρατο?"Ότ ΐ| γβτ\)& 
μέαος άχριβώς — αννετός βχοθΓρβ. ΟπΙ). XXI 5, 3 || 18 χαϊ αεΧΧ 
χ. προπ Μ. || 19 έΧέον τέ χαϊ φθόνου μεΧΧ. τ. χ. προπ. ΐΓίη- 

ίτ^Α^ ?^οΐ^^ " ? '^'^• ^'^^^ II Η «^^ οί>ν Μ II 21 μ^ν οίν Ι. μ^ν 
ΜΟΤ \\ 22 συνέρχεται Ε || 23 νβΛα έσθίει χαΐ-δ' ϊμπαΧιν βχ- 
οβΓρβ. ΟηΙ). XXI 5, 4 || τε χαϊ πίνει Μ Τ 1| σνμμέτρως Ι. Μ Τ αύμ- 



καϊ πέττει καλώς τάς τροφάς ονκ εν γαστρι μόνον, άλΧά 
καν ταΐς φλεψι και καθ' ολην την \ εξιν τον σώματος άπά- 577 
σας τε συνελόντι φάναι τάς τε φυσικάς καλουμένας ενερ- 
γείας καϊ τάς ιρνχικάς άμέμπτους έχει. καϊ γαρ καϊ ταΐς 
δ αίσθήσεσιν άριστα διάκειται και ταΐς τών κώλων κινήσεσιν 
εϋχρους τ έστι καϊ εϋπνους άεϊ και μέσος ύπνώδους τε 
καϊ άγρνπνον καϊ ψιλον τριχών καϊ δασέος καϊ μέλανος την 
χρόαν καϊ Χενκον καϊ τρίχας έχει παις μεν ων πνρροτέρας 
μάλλον η μελαντέρας, ακμάζων ί' εμπαλιν. 

10 Ο&ρ. Π. Επεϊ δε καϊ της κατά τάς ηλικίας αντον δια- 
φοράς έπεμνήσ^ημεν, ονδεν αν εϊη χείρον ηδη τι καϊ περϊ 
τοντων ειπείν. έβονΧόμην μεν ονν πρότερον εκάστον τών 
ειρημένων γνωρισμάτων έπελθεΐν τάς αιτ/ας, άλλ' επεϊ προς 
τά παρόντα μάΧλον η περϊ τών ηλικιών επείγει σκέψις 

15 ενπορωτέρονς θ ημάς προς την τών αιτιών εϋρεσιν απερ- 
γάζεται, πρώτην ταντην ενστησόμεθα. 

Νοήσωμεν ονν άρτι διαπλαττόμενον έν ταΐς μήτραις τών 
κνονσών το ζωον, ίνα γνώμεν, όπως 'ύγρότατόν τ Ιστϊ καϊ 
θερμότατον. η μεν γάρ πρώτη \ σνστασις εξ αίματος αντώ 578 

20 καϊ σπέρματος , 'ύγρών καϊ θερμών χρημάτων, άεϊ δε καϊ 
μάλλον τοντων ξηρών γιγνομένων νμένες μεν πρώτα δια- 
πλάττονται καϊ χιτώνες καϊ σπλάγχνα καϊ αγγεία, τεΧενταΐα 
δ οστά καϊ χόνδροι καϊ όνυχες πηγνυμένης αποτελούνται 
της ονσίας' πρϊν γάρ ήτοι δννασθαι τείνεσθαι την '6πο- 

25 βεβλημένην ονσίαν η πήγννσθαι, τών ειρημένων ονδεν 



2 χάν] χαϊ έν ΜΤ ΟήΙ). || 3 φυα. χαΧ. I^ΜΤ χαΧ. φνσ. Ο 
χαΧ, οιη. ΟήΙ). || 4 άμέμπτως Οτί\). \\ ανταΐς Β,άά. ϋίήβ ταΐς Ιι \\ 
6 έατϊ οιη. Ι, \\ ^μπνονς ΙιΜ || 8 χροιάν Μ || 10 έπειδη Μ || χαϊ 
ΟΠΙ. Μ II 12 ροθί ονν &άά. εΙπεΙν Ιι, βίβί 8βς[πϋηΓ έπεΧθεΙν \\ 
13 έπειδη Μ || χαϊ προς Ι^Τ || 14 περϊ οπι. Μ || 15 εύπορωτέρους 
I^Μ ενπορώτερον Τ ενπορωτάτους Ο || 16 πρώτην ταντην ΙιΜ Τ 
ταντην ννν Ο || ένστησώμεθα Τ || 17 νβΛίΐ άρτι ίιαττί. Π8ς[ΐιβ 
»(! χρημάτων βχοβΓρΒ. ΟήΙ). XXI 3, 1 || 18 χυουσών Ιι Οτί\). 
τιχτουσών ΜΟΤ || νγρότητός τε χαϊ θερμότητας ^χει Ι^ νγρότα- 
τόν τε χαϊ θερμότατον έΰτι Ι* || ιτ' οπι. Ο || 19 αντων Μ ανταν 
ΟπΙ). II 20 χρημάτων] όντων Τ || 21 πρώτα ΙιΜ πρώτον ΟΤ || 
22 χιτώνες πηγννμένης της ουσίας άποτεΧοννται χαϊ σπλάγχνα 
χ. ά. Μ II τεΧευταΐαν Τ || χαϊ χ. χ. ό'ν. Ι Μ κ. ό'. χ. χ. Ο 



44 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [Π 579] 



ίγχωρει γενέΰ^αί. χιτώνες μίν οίν καΐ '^μίνες άρτηρίαί τε 
καΐ φλέβες^ και νενρα τεινομενης αΰτ^^, 6ΰτα δε καΐ χόν- 
δροι %(ά 'όννχες και όπλαι και πλήκτρα πηγνυμενης απο- 
τελούνται τελειω^έντων δ' οϋτως ίν τ§ κνονΰτι τίκτεται μεν 
εφεξής, ξτι δ' νγρον ίΰχάτως ίΰτιν ωΰπερ βρύον, ονκ άγ- 5 
γείοις μόνον καΐ ΰπλάγχνοις καΐ βαρξίν, άλλα καΐ τοις 
οβτοΐς α^τοις,^ δ δ^^ ξηρότατα των ίν ^μιν υπάρχει μορίων, 
οάλ όμως και ταντα και ολα ΰνν αντοΐς τα κώλα διαπλάτ- 
τονΰιν αί τροφοί των βρεφών &απερ κηρινα. τοβαντη τις 
νγρίηης ^στίν ίν απαντι τω ΰώματι τών βρεφών, ίο 

579 ^ Άλλα καΐ νέον ίερεΐον \ εϊτ ονν ^α^ίειν ί^έλοις ίΓτ' 
ανατεμών ΰκοπεΐβ^αι, μνξώδη μίν καΐ πλαδαρών ε{)ρήαεις 
τήν βάρκα, το δ' όοτώδες γένος ίίπαν &ρτι πηγννμένω τυοώ 
έμφερές, &6τε μηδέ φαγεΐν '^δέα δι ^περβάλλονΰαν {)γρό- 
τψα τών νεογενών ξωων είναι τα αώματα καΐ μάλιατά γε ΐ5 
τοντο πέπον^ε τα ϋεια καί τα προβάτεια, διότι καΐ μάλιατ 
εστίν νγρότατα' τά ί' αΐ:γεια, διότι ξηρότερα, βελτίω τ' έατί 
και ηδιω φαγεΐν, 'εμπαλιν δε τοις νέοις ίερείοις τα γεγηρα- 
κοτα ξηρά μ'εν ίκανώς και άνικμα καΐ άχνμα τά τ όατα 
ΰύμπαντα και τους ϋννδέΰμονς αυτών έχει, νευρώδη δε και 20 
ΰκληράν τήι; αάρκα καΐ τάς αρτηρίας καΐ τάς φλέβας και 
τα νεϋρα δίκην ιμάντων άηδη τε και άχυμα, τά δ' έν τω 
μέΰω τούτων και τών άρτι γεγενημένων, οβα μεν ηδη πρό- 



.ΑΑ τϊ/ί/ ^ γ^ΜΤ χ. ν. κ. φΧ. Ο II 3 όηλαϊ οιη. Ι,^ΜΤ 
8.(1(1. 1. ά^λ^ίο βπλαγχνα νοο&1)υ1ο || ηΐηκτ^α Τ ΰπλάγχνα ΜΟ 
άηοτεΧοννται Ι.»0 αποτελείται Ι,'ΜΤ || 4 νβΛα τελειω^έντων - 



τ „ ^ - " " (οπι. αντοΐς τοις) II 7 \ηοό- 

Ύ" ^ II τ °Λ,ζ?*'^»".''Λ*1'^.''"'*''»' ο « " "«* Μ χαΓν Ι,ΟΤ 11 
εΙτ ονν Ι-ΜΤ ην Ο || ί*Λ«5 Μ || 12 άνατίμνων Μ άνατ,μ,ΐί 

Τ .Α ίι !:''"'?'"""*' ίίϊί »«»/»"».. Ο II 17 ύγρότατα Ι'ΜΤ υγρότερα 
ί υ II |ηροτ«α ΜΤ || 18 νβΛα τά γιγτ,ίοι^ότα - Ιμάντων βι- 




οιη. ο II νβΓ^Ε τα ί ^ν τω μέσω πβ^υβ αά η€^ηατη&έντ8ς βχ- 
οβΓρβ. ΟηΙ). XXI 3, 4 || 23 τούτων τε καϊ Μ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [Π 580. 581] 45 

βέβηκε ταΐς ηλικίαις, οΰον απολείπεται του γηρως, τοΰοϋτον 
καΐ της έβχάτης ξηρότητος' οΰα δε νεώτερα και ετ αυξανό- 
μενα, τοαοϋτον και ταϋτα της τών εμβρύων ύγρότητος άπο- 
κεχώρηκΕν, οΰον και \ ταΐς ηλικίαις προελήλυ^εν. η δ' άκμη 580 
5 μάλιΰτα πάντων τών ξωων εν τω μέΰω καϋ-έΰτηκε τών άκρο- 
τητων ουτ εις εβχατον ηκουΰα ξηρότητος, ως το γήρας, 
οΐίτ' έν ύγρότητι και πλάδω πολλω κα^εβτώΰα, κα^άπερ η 
τών βρεφών ηλικία. 

Τι δη ουν ενιοι τών ελλογίμων ιατρών ύγρον άποφαί- 

10 νονται τό^ γήρας; η δηλονότι τω πλήξει τών περιττωμάτων 
εξατνατηϋ-έντες; οι τε γάρ 6φϋ•αλμοι δακρύουΰιν αύτοΐς αϊ 
τε ρίνες άναπίμπλανται κορύξης εν τε τω βτόματι ΰιέλων 
πλήθος ά&ροίξεται, άλλα και βηττουύι' και άναπτύουΰι 
φλέγμα, δηλούντες άρα και τον πνεύμονα μεΰτον είναι του 

15 τοιούτου χυμοϋ' και η γαΰτηρ δ' αύτοΐς πεπληρωται φλέγμα- 
τος εκαβτόν τε τών άρθρων ύπόμυξον, άλλ' ούδεν τούτων 
έναντιοϋται τω ξηρά τών γερόντων είναι τά βώματα. τά 
μεν γάρ νεϋρα και τάς ά^ίτι^ρ/α^ κί^Ι τάς φλέβας και τους 
υμένας και τους χιτώνας απάντων τών οργάνων ξηρότερα 

20 μεν εύρήΰεις τών πρόβ&εν πολύ, περιπεπλαΰμένον δ' αύτοΐς 
ενδοΜν τε και εξωϋ-εν ήτοι φλεγματώδη τινά χυμον η 
Ι ύγρότητα μυξώδη. άλλα τοΰούτου δει τά τοιαύτα σύμπαντα 581 
γνωρίσματα το γήρας ύγρον άποφαίνειν, ώστε και μαρτυρεΐν 
μοι δοκεΐ τ^ ξηρότητι. δι' αύτο γάρ τοι τοϋτο ξηρότερον 

25 εκαστον^ γίγνεται τών μορίων, οτι μηκέ^' ομοίως τρέφεται 
νυν υπ αρρώστιας του θερμού, πλήθος μεν γάρ εξωΰ•εν 
αύτο περιττωμάτων υγρών επικλύξει, το βάϋ•ος δ' αύτο του 
σώματος εκάστου ξηρόν εστί μή&' ελκειν εΐσω την τροφην 

1 τοαοντω Τ || 2 τί καΐ ϊτ' Μ || άποκεχώρητιεν I^ΜΤ άπεχώ- 
ρηαεν Ο || 5 ακροτητών I^« ακρότατων Ι-^Μ || 9 τί ά' ονν Τ Π 
αποφαίνονται Ι^ΜΤ άπεφηναντο Ο || 11 έξαπατη&έντες Ι^ΜΤ 
απατ. Ο || 12 ΰιέλων Ι. αιάλου Μ σιέλου ΟΤ || 14 αυτόν τον πν 
1> II του αάά. Ι^ οιη. ΜΟ || 16 τοντων οηι. Τ || 17 γερόντων Ι,Μ 
γηρώντων Ο \\ τ. γ. εΐ. τά α. Ι, τά τ. γ. εΐ (?. ΜΟΤ || 19 ξτιρο- 
τερονς Μ υγρότερους I^ || 22 ίίΓται Ι. τοσουτω δέδεικται Μ ί| 
24 νβΓΐ)3, δι* αύτ6~&ερμον βχοβΓρβ. ΟηΙ). XXI 3, 6 || τον^^' 
ίκ. τών ξ. γίνεται Ο \\ 26 ρο8* νϋν Άάά. άλλ' Μ Τ, ίη Ι^ νοο3,- 
οηΐυηι βΓΕδτιηι ββί || 27 αυτά Τ αΰτα Ι Μ αΰτοΰ Ο 



46 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 682] 



! • 



δυναμένου μ.ψ άτίαΧαΰζΐν ίχανώς. νγρος ουν 6 γέρων έστίν^ 
ου τοίς οιχείοις μορίοις, άλλα τοις περίττώμαβι, καΐ ξηρός^ 
ου τοις περιττώμαβίν^ άλλα τοίς μορίοίς αυτοίς, ωϋτ αλλω 
μ€ν υγρός, αλλω δε ξηρός, άλλ' ουχ υπέρ των περιττωμά- 
των αυτοϋ νυν δ λόγος αλλά των οικείων μορίων έΰτίν, 5 
ων αι κατά φύΰιν ενέργειαι ϋυμπληροϋβι την ξωήν. τού- 
τοις ουν ξηρός εατιν 6 γέρων, οϊς 6 παις ην υγρός, αυτοΐς 
τοις ΰτερεοΐς μέρεαι του οώματος, οΰτοΓς χαΐ βυνδέΰμοις και 
ύμέβι και άρτηρίαις %αϊ ςρλεψΐ γ,αϊ νεύροις και χιτώΰι και 
ΰαρξί, και καλώς ^Αριβτοτέλης εικάζει το γήρας αύαινομένω ίο 
582 φυτω, και γαρ ουν και τα | φυτά, νέα μεν οντά, μαλακά 
τ εΰτι και υγρά, γηρώντα δ' άει και μάλλον φαίνεται ξη- 
ραινόμενα και τελευτώντα τελέως αποξηραίνεται και τοϋτ 
εΰτιν αύτοϊς 6 θάνατος. 

Οτι μεν δη ξηρότατον ως έν ηλικίαις το γήρας, έκ των ΐ5 
ειρημένων εϋδηλον' οτι δε και ι\)υχρότατόν έβτιν, ετ έναρ- 
γέβτερον, ώστ' ουδ^ ημφισβητηαεν ουδείς υπέρ γε τούτου, 
και γαρ απτομένοις οι γέροντες 'ψυχροϊ φαίνονται και ρα- 
δίως αποψύχονται και μελαίνονται και πελιδνοϋνται και τοις 
ψυχροΐς ετοίμως άλίοκονται νοΰήμαβιν, άποπληξίαις, πάρα- 20 
λύσεΰι, νάρκαις, τρόμοι;, απαΰμοΐς, κορύξαις, βράγχοις. άπό- 
λωλε δ αυτών ολίγου δεΐν άπαν το αίμα και δια τοϋτο 
αυναπόλωλεν η της χρόας έρυ^ρότης. άλλα και πέψις αύ- 
τοΐς και άνάδοΰις εξαιμάτωΰίς τε και πρόβ^εΰις και ϋ-ρέψις 
Όρεξίς τε και κίνηΰις και αΐβ&ησις αμυδρά τΐάντα και κακώς 25 
διακείμενα, και τι γαρ άλλ' η 6δ6ς έπΙ θάνατον έΰτι το γη- 



1 νβΓΐ)3; ύγρος ονν — ξωην βχοβΓρβ. ΟηΙ). 1. 1. 7 || 3 τοΐς 
οικείοις μορίοις 1> \\ άλλο μ^ν νγρός άλλο ίέ ξηρός Ε αλλω μ. ξ. 
ά. δϊ ύ. Ο II 4 ονχ νηϊρ Μ ΟπΙ). ονχϊ ηερϊ ΙλΎ ον περϊ Ο Ί| 5 αν- 
τον ΙΜΟηΙ). αντω Ο* αντον Ο* || 8 μορίοις Ι^ || νμέοι κ. αννδ. 
Ο II 10 καλώς Ι. Μ Τ (ίικαίω? Ο || μαραινομένω 1.Τ || 13 καϊ τελειη. 
ΙΜΤ τελ. δϊ Ο \\ τελείως Μ || 14 ροβΐ θάνατος αάά. η ξηρότης 
Ιι II 15 νβΛίΐ ότι μίν — τοΐς Ιατροΐς θχοβΓρβ. Οήΐϊ. XXI 3, 8 || 
δη Ι.ΜΤ ονν Ο II έκ των είρ. οιη. I^ || 21 βράγχοις I^ΜΟ* βρόγ- 
χοις Ο ϊ II 22 αύτοΐς Ι, || 23 η] καΐ ή Ο || χροιάς Μ ΟηΙ). || 
24 ^ρέ'ψις καΐ πρόαϋ: Τ καΐ ηρόβϋ". οιη. ΟπΙ). || 2δ αισ^ησις 
κ. κίνηοις Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 583. 584] 47 

ρας; βστ'^ εΥπερ 6 θάνατος σβέΰις έατί της έμφυτου ^ερ- 
μαΰΐας, εϊη άν και το γήρας οϊον μαραΰμός τις αύτης. 
^ Ου μ^ν περί γε της των | παίδων ηλικίας καϊ της τών 583 
αχμαξοντων οΐίθ' ά^μολόγψαί τι τοΐς ίατροΐς ο^ε κρΐναι 
ί,την διαφωνίαν αυτών εύπετές. πιθανοί γαρ έκατέρων οι 
λόγοι τών τε τους παΐδας άποφαινόντων θερμότερους είναι 
τών ακμαζόντων καϊ τών έ'μπαλιν τούτοις τους ακμάζοντας 
τών παίδων, οι μεν γάρ 'ότι θερμότατος απάντων έατϊ τών 
έν τψ ζωω κατά φύΰιν υπαρχόντων 6 του αίματος χυμός, 
10 είθ οτι τά κυούμενα το μεν πρώτον ολίγου δεΐν αϊμα μό- 
νον έατίν, ϋατερον δ'ε διαπλαττομένων ί^δη τών μορίων το 
μεν οατοϋν γίγνεται, τό δ' αρτηρία, το δ'ε φλέψ, τό δ' άλλο 
τι, πάντα μ^ν ερυθρά καϊ πλείστον αίματος ειλικρινέστατου 
τε και θερμότατου μετέχοντα, συλλογίζονται θερμότατον είναι 
15 το κυούμενον ει δε τοϋτο, καϊ τους παΐδας 'όσωπερ έγγυ- 
τερω τοΐς κυουμένοις, θερμότερους είναι τών ακμαζόντων, 
οι δ , οτι πολύ μίν κάν τοΐς άκμάζουσι τό αϊμα καϊ πλέον 
η έν τοις παισίν, ώστε διά τοϋτο συνεχώς αίμορραγεΐν, άλλα 
ΊΙΜΙ δ της ξανθής χολής χυμός | αίματος πολύ θερμότερος 584 
20 υπάρχων πλείστος αύτοΐς έστι, διά τοϋτο θερμότερους άπο- 
φαινουσι τών παίδων τους ακμάζοντας. 

^ Αίθις δ' άπ6 τών ενεργειών οι μΙν Ζτι καϊ αυξάνονται 
και πλειόνων ^ κατά τ^ν άναλογίαν τοϋ σώματος ορέγονται 
τε και κρατοϋσιν εδεσμάτων, ίσχυράν έν τοΐς παισϊν εΙναί 
ίδφασί την θερμασίαν' οί δΐ τό μίν αύξάνεσθαι διά τήν 
ύγροτψα μάλλον ^ τήν τοϋ θερμοϋ §ώμην ύπάρχειν αύτοΐς 
φασι, ταΐς μέντοι πέψεσιν ούχ ΰπως πλεονεκτεΐν άλλα καϊ 
πολύ τών ακμαζόντων άπολείπ^σθαι. έμέτους τε γάρ άπέ- 
πτων αύτοΐς γίγνεσθαι σιτίων καϊ διαχωρίσεις υγρών καϊ 

1 θερμότητος Τ || 2 αιδτη?] αύτοΖς Σ \\ 3 της ρο8* καί οιη. ' 
" οηι Ο II 6 άποφαινόντων Ι. Μ Τ άτιοφηνάντων Ο || 7 τού- 

καϊ Τό^ΐη^^' ^^^ 8 ^.,ί^ότατο, Ι.ΜΤ θερμότατον Ο || 10 ότι 
ίΤΐ Τ ΐΠ'βΙ'''^*'' '''^%''*ίτ Κ\^ ^^91^ότερον Ε' || 15 οοωπερ 
είβϊν Τ II 16 θερμότεροι εΐαι Μ είαϊ θερμότερους Ι.^ εΐαϊ θερμ,ό- 
τεροι Ι, θερμότερους φασϊ (είνα* οηι.) Τ || 17 πλέον γε Ι.Ύ \ 
18 συνεχώς δια τοϋθ Ο || 19 θερμότατος Ι.^ θερμότερος Ι.» |Ι 
20 καΐ δ,ά τ^ Ο δώ Μ || 27 ούχ 5πως] ούδ' ^όλως Λχ^ντως Τ 
ουχ απλώς Μ || 29 αύτοίς Ε* αυτών Μ || τών σιτίων Ο 



48 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 585. 686] 



•: 



τραχέων και άχυμώτων. εΐ δ' ορέγονται πλειόνων, ονδεν 
είναι τοντό φαΰι προς την ρώμ,ην τον ϋ'ερμ,οϋ, πρώτον μεν 
γαρ ονδε πλεονεξία ϋ-ερμότητος ορεγεΰ^αι τα ξωα, τουναν- 
τίον [ί'] άπαν άπο'ψνχο μένων των ορεκτικών μορίων ' έπειτα 
δε διότι μη μόνον εις ^ρεψιν άλλα καΐ εις α^ξηαιν αύτοις 5 
η τροφή διοικείται, δια τοντο πλειόνων εδεΰμάτων προβδεΐ- 

585 ΰ^αι, κατά μέντοι τάς άλλας άπάΰας ενεργείας \ και πάνυ 
Οαφώς άπολείπεβϋ'αι τους παΐδας τών ακμαζόντων, οϋτε 
γάρ βαδίζειν ούτε ϋ'εΐν οντε βαατάζειν οιί'9•' όλως ουδέν 
των πρακτικών ενεργειών ομοίως ίπιτελεΐν, άλλα και τάς ίο 
αίΰ^ήβεις και τάς νοήΰεις εν τοις άκμάξουαί φαΰιν εΙς 
άκρον ηκειν άρετης. όλως δε το μεν ατελές ετι, το δ' ηδη 
τέλειον είναι ξωον. ίν δε τοις τελείοις εύλογόν φαΰι το 
πρακτικώτατόν τε καΐ άρχικώτατον τών ατοιχείων έπικρατειν, 
αλλά και τους ϋπνονς πλείΰτους μεν εν τοις παιΰΐν Ιδεΐν ΐ5 
ϋττ* γιγνομενονς, ελαχίΰτους ί' έν τοις άκμάξονΰι. καίτοι 
τούτους γε, φαΰίν, ονδε μανεις αν τις ετέρως ηγήΰαιτο 
γίγνεΰ&αι η του ^ερμοϋ νικηϋ•έντος πως και βαρυν^εντος 
Ίπο πλήθους υγρότητος, ώς Ι'κ τε τών οίνω^εντων ε'ατιν 
ιδεΐν ετι τε τών πλείω λονΰαμενων. ο^Γω <ϊέ και μήκων 20 
υπνοποιός εΰτι και μανδραγόρας και ϋ'ριδακίνη καΐ ττάνθ-' 
ο6α την κραΟιν υγρότερα καΐ 'ψυχρότερα. 

Τοιαϋται μεν τίνες αι εκατέρωθεν άμφιαβητήϋεις είβι 

586 περί τών προκειμένων ηλικιών της κρά\6εως. άπάΰας γάρ 
αύτάς επεξέρχεΰϋ'αι περιττον εΙναί μοι δοκεΐ του τύπον τών 25 
επιχειρημάτων ηδη ΰαφώς καξ ων είρηκαμεν εγνωΰμένου. 
πόρρωθεν γάρ εκάτεροι και ΰχεδον άπο τών δευτέρων τά 
πρότερα ΰυλλογίξονται και ωαπερ είδότων ηδη τών ακροατών, 

1 ρθ3ί; άχνμώτων Β,άά. αντών ΜΟΎ \\ ει όέ γε Μ. || 4 αηίβ 
μορίων Β,άά. τον ζωον Ι, || 7 κατά Ι. Μ παϊ Ο || ταΐς άλλαις ένερ- 
γείαις άπάααις Ο || έν. άπάΰας Μ || 9 ονδϊν ΕΜΤ οιη. 0^ τι 
αάά. Ο* II 10 ένεργειών'\ ^ργων Μ || 11 φασιν οιη. Μ || 12 ^τι] ϊατι 
ΙιΟ^Τ II 13 ψααϊν ροβί ατοιχείων οοΐΐοο. Ο || 14 φαοϊν έπιχρατεΐν 
το πρ. τ. κ. άρχ. Ι^ Ι| 16 δ* έν Ι.Μ ίέ ΟΤ || 17 γε τοντονς 1< || 
ίτέρως Άάά. Ι.* || 18 βαρηθέντος Ι^ || 20 ίί] δη Τ || 23 αϊ οιη. 
1.0 Τ II 24 της κρ. τ. πρ. ήλ. 1> \\ 25 έξέρχεΰθαι Ι, έπέρχεαθαι Τ || 
26 ααφώς ηδη Ο || 28 τα πρώτα Ι Τ || καΐ οπι. ΙΟ^Τ ωαπερ δε 
Μ ωα. γάρ Τ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 587] 



4^ 



όπως μεν αϋ'ξηβις, όπως δε πέ'ψις, όπως δε θρέψις γίγνεται, 
ποιούνται τον λόγον, ώβαύτως δ' ύπερ αιβϋ'ήαεως καΐ νοή- 
αεως και πρακτικών και φυΰικών ενεργειών διέρχονται και 
γενέσεως ϋπνου μνημονεύουσι και ΰιτίων φύΰεως, ων ούδεν 
δ απλώς εΰτι και ραδίως γνωστόν, αλλά παμπόλλης μεν της 
ζητήσεως δεόμενον, ίσως δ' ούδ' εύρεΌ^ναι δυνάμενον, ει 
μη πρότερόν τις είδείη γνωρίζειν ύγράν και ξηράν καΐ 
'ψυχράν και ϋ'ερμην κρ&σιν. ο τι γάρ αν εκείνων ώς γιγνώ- 
σκοντες ηδη λέγωσιν, ει άναγκάσειέ τις αυτούς άποδεικνύναι, 

10 πάντως δεήσονται τοϋ περί κράσεων λόγου τοϋ νυν ημίν 
ενεστώτος. ^ ώστε δι' αλλήλων και έξ αλλήλων αύτοις γίγνε- 
σθαι τάς αποδείξεις, έκ μεν τών νυν ζητουμένων, ώς ηδη 
γιγνωσκο\μένων , έπειδάν ύπερ τών ενεργειών διαλέγωνται 587 
και την τών εδεσμάτων τε καΐ φαρμάκων εξευρίσκωσι δύ- 

16 ναμιν ϋπνων τε πέρι καΐ τών άλλων τών τοιούτων έπίτ- 
σκέπτωνται, πάλιν δ' αυ τά νυν ενεστώτα δι εκείνων ώς 
ηδη προεγνωσμένων άποδεικνύουσιν. έγώ δ' ουκ επαινώ 
τάς τοιαύτας αποδείξεις, άλλ\ ει χρή τάληθες ειπείν, ούδ' 
αποδείξεις είναι νομίζω, καθάπερ έπϊ πλέον δι ετέρων έδή- 

20 λωσα, και βέλτιον εϊναί φημι κατά πασαν διδασκαλίαν ορί- 
σασθαι την τάξιν τών νοημάτων. 

Ειπερ ουν αρχή μεν άπάσης έστΙ ττ^ς περί τών κράσεων 
πραγματείας ή περί τών στοιχείων επίσκεψις, εϊτ ατταθ^ 
και αμετάβλητα τελέως έστϊν εϊτ άλλοιοϋσθαί τε και μετα- 

25 βάλλεσθαι δυνάμενα, μετά δε την εκείνων έπιστήμην εφεξής 
εστί δεύτερος 6 ννν ήμΐν ένεστηκώς λόγος, ου χρή λαμβά- 

1 θρέ^ις όπως δε πέτρις Μ || 2 ποιούνται I^» 8ηρβΓ80Γ. ποι- 
ουντες Ι« || 2 νοήαεως Ι.Μ:ΤΟθΓη. κινήαεως Ο || 5 γνωατόν Ε Μ Τ 
γνωριμον Ο || 8 -9•£ρμ. κ. ψ. Ι. Ο Τ -9•. κ. ^. κ. ξ. Μ, νβΛοπιπι 

2^ ^ίίν^η ί^'^'^ί- " ^ '^ ^°'• ^'^^ ^^^• ^' II άναγ7^άζει {-ζη Ο) 
όε 1 1,υ άι/α/κα^ίΐν (τις οηι.) Μ άναγχάαειε Ο* ίη πι&γ^. || 10 ττίς 
^ρααεωςΜ \\ 11 καΐ] τε καϊ Μ || 13 υπέρ τε Μ || 15 ι^πνων Ι. Μ 
νπνον Ο Τ II περϊ ροβ* τε &άά. Ι. Τ ροβ* καΐ Μ οπι. Ο || 17 άπο- 
δεικννωαιν ΙΤ || 19 καθότι καΐ δι' έτερων έπϊ πλείον έδ. Μ 
κα«•απίρ καΐ δι έ. έπϊ ηλ. έδ. Τ || 20 διορίζεα&αι Ι. όρίαθαι Μ|} 
21 νοημάτων Ο Τ ονομάτων ΕΜ || 22 έατιν άπάαης Ο || περί 
τας τιρααεις Ι, εΙς τάς χράαεις Τ π. τάς κρίαεις Μ π. κράαεων 
^ II 25 έπιατημην] έπίακεψιν Ιί 

Οαιϊιπιβ, άβ (βιηρθΓ&ιηθηϋβ βά. ΗθΙπιγθϊοΙι. 4 









Μί! 



Ι' II 






ι 

( 



50 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 588. 589] 

νειν αντών τάς πίΰτείς εκ των μηδεπω γιγνωακομενων, άλλ' 
ωΰπερ ορ&όν τ έΰη χαΐ δίκαιον , η τυ των εναργών είναι 
προΰήκει το ληφϋ'ηΰόμενον εΙς την άπόδει^ιν η τι των 

588 προαηοδεδειγμ,ενων. οντ ονν ϋπνον γενέβεως μ,η\μονεντεον 
οντε πέ'ψεως οϋτ' ανξήΰεως οϋτ' άλλον των τοιούτων ονδενός, 5 
άλλ' άπο μόνης και ψιλής της ονΰίας των υποκείμενων 
πραγμάτων η ξητηοις γιγνεΰ^ω^ κα^άπερ και δια τον πρώ- 
τον λόγον πεποιημε^α, 

^ιελόμενοι γαρ, ως έτερον μεν ίΰτι το κατ ενεργέ ιαν, 
έτερον δε το κατά δνναμιν, 'ύπερ τον κατ ^νεργειαν οντος ίο 
ηδη ^ερμον και ψνχρον και ξηρον και '^γρον τον λόγον 
εφαμεν χρηναι ποιήΰαβ^αι πρότερον, επει^' οϋτως επϊ τα 
κατά δνναμιν άφικεσ^αι. πρόχειρος δ' εβτι πάΰι και γνώ- 
ριμος η των κατ ίνεργειαν ηδη θερμών και ψυχρών και 
ξηρών και υγρών διάγνωΰις' άψη γάρ τά γε τοιαύτα δια- ΐ5 
κρίνειν πεφνκεν η καΐ το πνρ αντό ^ερμον είναι διδάξαΰα 
καΐ τον κρνΰταλλον ψνχρόν. ει δ' αλλο&εν πο^εν εχονΰιν 
εννοιάν τε και διάγνωΰιν ϋ-ερμον και ψυχρού, λεγέτωΰαν 
ημΐν. ^ άμηχανον γάρ τίνα ΰοφίαν απαγγέλλονται, μάλλον δ\ 
εΐ χρη τάλη&ες ειπείν, εμπληξίαν, ει πραγμάτων αιΰ^ητών 20 
ετερόν τι πρεαβύτερον αίΰ^ήαεως εχουαι κριτήριον. και μην 

589 ει μηδέν άλλο τών ενεργεία θερμών εγχωρεΐ κριτήριον | υπ- 
άρχειν, απτέΰ^ωΰαν ηδη πολλών αφεξης ανδρών και γερόν- 
των και μειρακίων και παίδων και βρεφών, οϋτω γάρ 
αξευρήβουβι τους μαλλόν τε και ήττον θερμούς, ει δ' αίαϋ•η- 25 
των πραγμάτων αποδείξεις λογικάς ξητοϋαιν, ωρα τι και 
περί της χιόνος αύτης ηδη ύκοπειν, είτε λευκήν, ως απαΰιν 
άν^ρώποις φαίνεται, νομιΰτέον αύτην είτε και μη λευκην, 
ως "Αναξαγόρ ας άπεφήνατο. και μεν δη και περί πίττης 

^1 αντών] έχείνων Ε» αντών Ι'ΙΙ μηδέπω Ι,ΜΤ μήπω Ο || 
Α όντως ονν οϋ&' Ι, || νπνων Μ Ι) 5 ο{5τ' (αηίβ άλλον) Τ Μ ονδ* 
1^0 II 5 ο'ΰδενός Ι. Μ Τ μηδενός Ο || 6 τ^? οπι. ΜΤ || 7 τον οιη. 
Ι. II 11 τον λογον Β,ηίβ πρότερον οοΐΐοο. Ι^ || 13 πάαιν ροβί γνώ- 
ριμος ΟοΠοο. Μ II 15 νγρών τε καϊ ξηρών Ο Τ || γάρ δη Μ || 
17 πο»εν οιη. ΙΤ || 18 τε οιη. Μ || 19 άλλ' άμηχανον τινά Τ || 
24 Λαιίίων {παίδων Τ) τε χαΐ Ι.Τ || 26 λογικ. άποδ. Ο || τ^ Ι» 

29 μίν δη Ε Μ Τ μ^ντο^ ϋ » ψ Η 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 590] 



51 



ωααύτως άναακοπειν καϊ κόρακος απάντων τε τών ίίλλων 
ου γαρ ίή τό μ^ν λευκόν άπιΰτεΐβ^αι χρ^ τους όφ^αλμο\}ς 
ί>ρώντας, άνευ δ αποδείξεως Μ τών μελάνων πιατεύεα^αι 
απαντ ^ ονν ηδη τά τών αισθήσεων άπιστα φάμενοι μ'ήτε 
5 τον κυκνον λευκόν είναι λεγόντων, ίάν μ^ πρότερον Ιπι- 
ακεψωνται λόγω, μήτε τήν τίτανον ^ τήν ^ιμίραν ^ αυτόν 
τον ηλιον. οϋτω δ'ε καϊ περί τών φωνών άπιβτηβάτωσαν 
ακοτί και περί τών οσμών ταις §ισΙ καΐ περί πάντων τών 
απτών αφτ^. είτα ταντ' ού Πυρρώνειος απορία καϊ ληρος 
10 απέραντος; ου μήν δίκαιον / ^ν το\^ς τήν άρίσζην αΐρεσιν 
ελομενους των ίν φιλοσοφία, \ τήν τό ^ερμόν καϊ τό ψυχρόν 590 
και το ξηρόν καϊ τό {,γρόν αρχάς καϊ στοιχεία τι^εμένην, 
εις τοσούτον άποπλανη&ηναι τών ταύτα δεμένων άνδοών 
ως μη γιγνώσκειν, οτι τε πάσης αποδείξεως άρχαϊ τά προς 
15 αισ^ησίν τε και νόησίν είσιν Ιναργη καϊ Ζστις περϊ τούτων 
απορεί μάτην ύπ^ερ τών άλλων ζητεί, μηδ' οπόθεν άρξηται 
καταλελοιπως εαυτώ. 

Πό^εν οίν εις μακράν οΰτως άλην αξετράποντο καϊ λόγω 
ζητειν επεχείρησαν αισθητών πραγμάτων διάγνωσιν, ίγά> μίν 

20 ουδ^ ίπινοησαι δύναμαι, καϊ διά τονθ' άφη μ^ν κρίνω τό 
Χ«ΐζ ένεργειαν ^ερμόν εΐ' τι δ' οϋπω μίν ί'στι ^ερμόν, έπι- 
τηδειον δε γενέσθαι τοιούτον, δ' δ^ι καϊ δυνάμει ^ερμόν 
ονομάζεται, τουτ 'εξευρίσκειν λόγω πειρώμαι. τοις δ' ούκ 
οίό οπως^ αντεστραπται πάντα καϊ Ρητορεία αακρά περϊ τών 

δδ επιχειρημάτων ^σκηται. τούτους μΙν οίν ίάσωμεν, άναμνή- 
(5αντες δ ημάς αυτούς καϊ νυν τό γε τοσούτον, ώς άρχ^ 

^^ 1 άναακοηείν Κ άν ακοηεΐν Ο ^ν ακοποΐντο Ι. Άν ακοπεΐτο 

ϊααΙωΓΜ χΤ^".^"^^,^ ^ {ώααύτ^ς οηι.) || βπρΓα απάντων αάά. 
<α6αντωςδϊ Ι,β ^ϋαντως καϊ πάντων τ. ά. Τ || 4 άπανταΛ οΐ 

Α II ί> τ ηλ. αυτόν Ι, 7 τών οπι. Ι.Τ || 9 πνρώνιος Ι^*Μ II 10 όοηΙ 
μην^άά χαΙ ΜΟ || 11 τό ίΐη^β ψνχρόν ο^. ςΤι2 τό Ι κ. Γέ 



1\\»ιμένην Τ II 13 β,ηΐβ των αάά. ίπό Ι,Ο'Τ άχό Ο' οω Μ 11 

17 ωί χ«τ«λαο«ώί ΟΤ || 18 <Λτω^ ωίβ ί/ί οοΠοο. £ αη4β ίίίτ,Ι 
ΪΙα τ .Λ] Ι^^Γ"»"^» Ι-ΜΤ ίχ^άπ. Ο II 22 το.οδτο^ οω.Τ 
Μ(.Τ " τ ^"/"^ί""»™» Ι-ΜΤ άνατέτςαπται. Ο || 26 β' 3Αί 
Μυι οω. 1, II το γε τοα. ««ί ννν Ο τό γι καΐ ννν τοβ. Τ 



|{ 



ι 



Ι|ί 



52 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕ5ίΝ [Π 591. 592] 

δογμάτωι^ μοχθηρών ε'σΓ* μία το μηδέν ^τΖΕρ αποδείξεως 
591 εαχεφ^αι, τιρότερον, άλλ' &μα τά τε πράγματα ξφεΐν καΐ 
ω? ειδοτας, δ' τι ποτ' ίβτίν άηόδειξις, επιχειρείν αποδεικνύε 
ειν, επανελ^όντες αί^ις Μ το προχείμενον άφή κρίνωμεν 
πρωτως καΐ μάλίΟτα τό κατά τάς ηλικίας ^ερμόν. ξαται ί' 5 
η κρι,α,ς [^μιν] άρίατη κα^' ^έν τίαΐ ταύτον σώμα βρέφους 
ενος.^ οΰ γάρ αδύνατον όττο/α τέ τις ή ^ερμαϋία διετει τ^ν 
7)λικιαν νπαρχοντι προνπηρχεν αύτώ μεμνησ&αι καί όποια 
νννέατι δνοΓν |} τριών ετών, ει τύχοι, μεταξ^> γενομένων. 
Η γαρ Ολως φαινοιτο μεταβολή τις έπΙ τό ^ερμόν ^ ψνχρόν ίο 
γεγονεναιτω βρέφει, χαλεπόν ούδ'εν ϊτι ϋνλλογίξεβ^αι τ^ν 
εως της ακμής έβομένην ύπεροχήν, ει δΐ καΐ πλείω παιδία 
πολλοίς ακμαξουΰιν έ&έλοις παραβάλλειν, Ιΰχνά μ^ν ίαχνοΐς 
εϋύαρκα δ εύαάρκοις καΐ παχέα παχέύι παράβαλλε ' οϋτω δΐ 
και χροας ωσαύτως ξχοντα καΐ των &λλων απάντων ώς οϊόν ΐ5 
τε. την γαρ έν ταΐς '^λικίαις διαφοράν έξευρειν ξητών ίπΐ 
των ομοίων ώς ξνι μάλιστα φύσεων άσφαλέστερον 'άν έπι- 
σκεπτοιο. τό δ έπΙ των εναντίων έξετάξειν ού σμικρόν ϊ-^ει 
692 τον παραλο\γισμόν, ού διά τήν '^λικίαν ενίοτε της των 
δοκιμαζόμενων σωμάτων διαφοράς άλλα διά τ^ν φνσ ικ^ν 20 
ύπαρχονσης κρασιν. ωσαύτως δ'ε καΐ διαίττ] πάση καΐ τοις 
καιροΐς, έν οϊς εξετάζεται, παραπλησίως ξχοντα προαιρεισ^αι 
τα σώματα, μη γεγνμνασμένον ^ργηκοτι παραβάλλοντας ^ 
λελονμενον αλούτω μηδ' Ιίσιτον έδηδοκότι καΐ διψώντα με- 
με^νσμενω μηδ'ε τόν έν ^λίω ^αλφ&έντα τω §ιγώσαντι δια 25 
τίρυος η τον αγρυπνήσαντα τω κεκοιμημένω μηδ' 3λως τοις 
έξ ει/αι/τ^ας φύσεως ^ διαίτης ί} περιστάσεως πραγμάτων 
ηστινοσονν,^ αλλ ώς οϊόν τε πάν^' ώααύτως νπαρχέτω τ^λλα 
τίλ'ήν της ηλικίας αύτης. οϋτω δ'ε δηλονότι καΐ αυτόν τόν 

έηανελ^οντες Ι.» ροβΐ; έπανελ&όντες &άά. οίν Ο" οηι Ι.ΜΤ II 
5 πρώτον Μ πρότερο*. Ι. || 6 ημών ή κρ. Ο ή χρ/ή^,^ Ι, Μ Τ 
7 διετει Ι.» ^ρ. διετή ].« ό,ετονς Τ || 8 'ΰηάονοντι Γι βαηβτβΟΓ 

μένων Μ γινομ. Τ 14 παράβαλε Τ || 18 μικρόν Τ 11 21 ύπάαΙΖ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 593. 594] 



53 



ενα παιδα παραβάλλων Ιαυτώ τάς ξξω^εν άπάσας αύτον 
περιστάσεις ακριβώς όμοιας φυλάξεις, ίνα μ^ τό διά τίνα 
τούτων εν ^^άλψει τε καΐ ψύξει διάφορον εις τ^ν της ^λι- 
^ι^ς αναφερηται μεταβολην. μακράν ϊσως σοι δόξω λέγειν 
5 την έξετασιν αλλ άλη^η γε παντός μάλλον έξ αύτης τε του 
ζψονμενου της ουσίας λαμβανομένην, ώς έν τοις ύπ'ερ Ι άπο- 593 
δειξεως έλεγετο. σύ δ ϊσως αίρηστι ^ήν έπίτομον ούδΐν 
φροντιζων, ει ψευδείς «'^. Γ<ίθ. τοίνυν ού μόνον ψευδή 
βαδίσων αλλά καΐ μακράν, ού γαρ ϊτεσι τρισίν ^ τέτταοσιν 
10 έξευρησεις το ζητούμενον, άλλ' έν παντί τω βίω φυλάξεις 
την αγνοιαν. ΰσον γάρ έπΙ ταΐς άντιλογίαις τών ανδρών, 
ουδέν αποδειχ^ηναι δύναται σαφώς ' ούδ'ε γάρ εύλογον 'όλως 
εκ τών υστέρων πιστοϋσϋ-αι τα πρότερα. 

Κρίνωμεν οίν αίσ^ήσει τό ^ερμόν καΐ ψυχρόν σώμα τό 
15 7ί κ«τ ενεργειαν ^^δη τοιούτον καΐ μηκέτι δυνάμει, παρέντες 
την γε πρώτην τά άλλα σύμπαντα γνωρίσματα, καί δ^ σε 
μεν ως^ [ευ] κρινοϋντα προς την πειραν απολύω, την δ' 
έμην αυτός κρίσιν ερμηνεύσω, πολλών γάρ έφεξης απτό- 
μ^νος σωμάτων επιμελώς ού παίδων μόνον ^ βρεφών άλλα 
20 και μειρακίων καΐ ακμαζόντων εϋρισκον ουδέτερους αληθεύ- 
οντας ούτε τους θερμότερον απλώς οϋτε τους ψυχρότερον 
ειποντας είναι τόν ακμάζοντα του παιδός, ει \ γάρ τάς δΜ 
αλλάς απασας τας Ι'ξωθεν αφελών αλλοιώσεις τάς έκ της 
ηλικίας μόνης έπισκέπτοιο διαφοράς, ουδέτερος σοι φανεΐται 
^^ θερμότερος απλώς. ποιότητι γάρ τοι διαφέρουσιν αυτών 
αι θερμότητες έπ άνίσω τη διαπνοη, δι' ^ν καί σοφιζό- 
μενοι τίνες ^^ τους πέλας ^ σφάς α^τοί;^ οί μίν τ^ν του 
παιόος, οι δε τ^ν του νεανίσκου θερμασίαν ίσχυροτέραν 
είναι νομίζουσιν. Ι'στι γάρ ή μΙν τών παίδων άτμωδεστέοα 
30 τ ^και πολλή καί ^δεια τοις άπτομένοις, 'ή δ'ε τών άκμα- 

7 ίΐΐ ""^τν^• ΙΊ Ι' ^ λ' ^^• ^^ ί' '^^Χ'" "^ II διάφεραν Ο 11 

οιη. Ο II 16 γε ΟΤ τε ΙΜ |Ι ίρώτηνΣΜΎ κρίΙ^ΛΙ* 11 
οιν ηρ.Ο II τά άλλα Τ τά τ! ά ΟΒίΙ \] 17 ε^ οιπ £μΤ Π 18 Ζΐ 
αν^όςϋδη ^Μ. Ι.Τ II ,άρ ο^ Μ II Ιψ^ί,,.ο, Μ ,| 19 Ι^Χΐ 



ι 



ι IV 



Ι 



54 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίϊΝ [II 595. 596] 



, ι 



ζόντων νπόδρψν τι καΐ ονχ ηδυ ηέκτψαι, τοντ* ονν τό 
δίάφορον της ττροΰβολης άνατΐείϋ'ει τους πλείονς άποφαίνε- 
6ϋ•αί ^ερμότερον είναι τό των άκμαξόντων οώμα. το ί' 
ονχ οϋτως έχει. τω γαρ άΰτιήΰαντι την άφην έν διαφόροις 
ϋλαις διαγνωΰτικην είναι ^ερμότητος ίΰχυροτέρας τε και 5 
άβ^ενεατερας ααΐ ϊΰης εν οϊδ^ οτι καΐ η των ηαίδων ι6η γε 
φανεΐται κατά τήν ίβχυν τ^ των ακμαζόντων η πλείων. 
^Η ί' αβκηΰις ηδε' χρη γαρ άπο των εναργεΰτάτων αρξα- 

595 6^αι. των βαλανείων \ ενίοτε θερμός οϋτως ίΰτιν 6 αήρ, 
ως μηδενα φέρειν αντον άλλα καίεβ^αι δοκεΐν, ίνίοτε δ' ίο 
ούτω ψυχρός, ως ιδροϋν μη δύναΰ^αι. καΐ μην καΐ οτι 
τρίτη τις άλλη παρά τάύδε κατάΰταΰίς εύτιν, ης (ϋάλ^στα 
χρτ^ζομεν, η εύκρατος, ονδεν δέομαι λέγειν, αι δ' ανται 
τρεις καταβτάύεις έν τω της κολυμβή^ρας ϋδατι φαίνονται, 
και γαρ ^ερμον οϋτως, ως καίεα^αι τΐρος αύτοϋ, και ψυχρόν, 15 
ώς μηδέ ^ερμαίνεβ^αι , και ευκρατον, ώς ΰυμμέτρως ϋ•ερ- 
μαίνεΰ^αι, πολλάκις ε'ύρίΰκεται. ει τοίνυν έροίμην σε, πό- 
τερόν έβτι ^ερμότερον, αρά γε το ^δωρ το ενκρατον η 6 
άηρ δ εύκρατος, ουκ αν εχοις ειπείν ονδέτερον. άμφοΐν γαρ 
όντων ομοίως ηδέων τε και βυμμέτρων τω ΰώματι το μεν 20 
^ερμότερον είναι λέγειν αντών, το δε ι^υχρότερον ονδένα 
νουν εχειν ηγούμαι, και μην ει νοήβαις το της δεξαμενής 
νδωρ εις άκρον ^ερμότητος άφικνονμενον, ώς ξεΐν, η τον 
αέρα τελέως εκφλογούμενον, οτι προς άμφοΐν ώΰαύτως καυ- 
^ήβΎΐ, πρόδηλον. ει δε δη και νοήΰαις αυϋΊς ί) το ϋδωρ 25 
ούτω 'ψυχρόν, ώς έγγυς ηδη πήξεως ηκειν, η τον αέρα 

596 τελέως έ'ψνγμένον, ώς έν τοις \ νιφετοΐς γίγνεται, δήλον, 
ώς και προς τούτων εκατέρων ομοίως 'ψυχ^ήΰη τε και 

2 πλείστους Μ || άναφαίνεαΟ-αι Ε || 3 των αχ. το α. Ο \\ δ τε 
άμα καΐ I^ || 6 ί'αη γε I^^ αντώ (αντοΐς Μ) ήτοι γ' ϊΰη ΜΟΤ 
αντω ήτοι γε 3.άά. Ι.* βυρκι παίδων || 7 κατά ΙίΜ οπι. Ο Τ Γ 
8 γαρ] ά^ Ι^ || έναργεύτέρων I^ || αρχίσ^α* Μ || 11 μην] δη I^ 
12 έατιν ΟΏϊ. Ια \\ 13 ανταϊ] αν Ι, \\ 14 ραβί τρεις ο,άά. οαδε I^Τ 
17 ΰνμβήαεται Ε* ενρίακεται Ιι* || ΐροιτό τε τις Ι» ήρόμην 6ε Μ 
20 δντοιν Τ II ήδέοιν Τ || ανμμέτροιν Τ || 21 είναι I^Μ οπι. Ο Τ 
22 νοήαειας Μ νοήααιε 1»^ νοήσεις Ι* Τ || 25 νοήσαις Μ Ο νοή 
σαιε Ι* νοήσεις Ι.*Τ || 26 πήξεως ηκειν Μ Τ ήκειν π. Ι. π. είναι 
Ο II 28 ομοίως οιη. Ιι || ψυχ^ήστ^ I^Τ ψυγήσ-η οβϋ. 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν (ΤΙ 597] 



55 



ριγώαεις. ούκοϋν και θερμότητα και ψϋξιν άκραν ώΰαύτως 
μεν αέρι νοήσεις έγγιγνομένην, ώς δ' αντω; υδατι, και των 
άκρων εκατέρων το μέΰον ομοίως άμφοΐν έγγιγνόμενον. ωΰτε 
και το μεταξύ πάντων των άκρων τε και του μεΰου κατά 
5 τί το ύδωρ και τον αέρα τάς αύτάς ύπεροχάς τε και δια- 
βτάΰεις εξει, και τοΰούτω ποτέ φήαεις είναι του μετρίου 
^ερμότερον ^άτερον, οβω ^άτερον. ούτω δε καΐ ψυχρότερον 
του μετρίου τοΰούτω φήΰεις εΐναί ποτέ το ύδωρ, οΰω και 
τον αέρα, καίτοι τό γε της προΰβολής ίδιον ου ταντον 

10 έκατέροις ην. ου γάρ ώΰαύτως ύδωρ ενκρατον, ώς άηρ 
εύκρατος προΰπίπτει. καΐ τί δει λέγειν έπΙ των ούτως ανό- 
μοιων^ αύτοϋ γάρ του αέρος ομοίως οντος ^ερμοϋ διαφέ- 
ρουΰαι γίγνονται προΰβολαι παρά το ποτέ μεν οϊον άχλυώδη 
τε και άτμώδη, ποτέ δ' οϊον λιγνυώδη τε και καπνώδη, 

15 ττοτέ ίί κα^αρον ακριβώς ύπάρχειν. εν πολλαΐς ουν και 
διαφερούΰαις ονΰίαις ίΰότης γί\γνεται ^ερμότητος έξαπατώΰαδ97 
τους άΰκέπτους ώς άνιΰος, οτι γε μη κατά παν ομοία φαί- 
νεται, λελογιΰμένου μην έΰτιν άνδρος τους λογίΰμούς ους 
ειρηκα και γεγυμναΰμένου την αϊΰ^ηΰιν εν πολλή τη των 

20 κατά μέρος εμπειρία την ίΰότητα της ^ερμότητος έξευρεΐν 
εν τε τοΐς παιΰϊ και τοΐς άκμάξουΰι και μη τω την μεν 
εφ* ύγρας ούΰίας φαίνεΰ^αι την δ' έπϊ ξηράς έξαπαταΰ^αι. 
και γάρ λί^ος ϋδατι δύναται ποτέ την ιΰην δέξαΰϋ•αι ^ερ- 
μαΰίαν, ούδεν διαφέρον, ει ξηρός μεν 6 λί&ος έΰτίν, ύγρον 

25 ^6 τό ύδωρ. 

Ούτως ουν εμοιγε μυριάκις επιΰκεψαμένω και παΐδας 
και νεανίΰκους πολλούς και μειράκια καΐ τον αύτον παΐδα 
και βρέφος και μειράκιον γενόμενον, ούδεν μάλλον έφάνη 
θερμότερος ούτε παιδος άκμάξων ούτ ακμάζοντος παις. άλλ', 

2 μ^ν ΚΜΤ οπι. Ο II αηίβ αέρι 3,ά(1. ίν I^* |Ι ώ^ δ' α^τως 
I^0 ώσαντως Μ Τ καΐ &ηΐ;β ίΐίαη &άά. I^ΟΤ οπι. Μ || 5 καϊ κατά 
τόν Μ II 7 ^έ 1.1 γρ. άη Ία^Ύ \\ 14 καΐ καπνώδη ροθί άτμώδη 
οοΠοο. Ο II 16 διαφόροις Μ || ούσίαις Ι^ΜΤ οπι. Ο || 18 ανδρός 
έστι Μ || 19 τγί των Ι Τ των Μ τ^ Ο || 20 ροβ* μέρος ο,άά. πραγ- 
ματων Μ || 22 άπατάσ&αι Ι, || 23 ν^ατ^ ροβ* ττοτί οοΠοο. Ιι || 
24 ^ιαφ^ρων Ο ^ιαφ^ρει Ι^^ || μ^ν οπι. Ι. Τ || 27 πολλούς ρθ8* 
παΐδας οοΠοο. Μ || 28 γιγνόμενον Μ Τ γίν. Ι, γέν. Ο || 29 ό ακ- 
μάζων Μ II ό παις Μ 



ν 

1ί 



δβ ΓΔΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 598. 599] 

ώς εΐρηται, μόνον ίν μίν τοις παΐΰΐν άτμωδεΰτέρα τε χαΐ 
ηολληχα,φια, ίν δ'ε τοις άκμάξονσιν όλίγη καΐ ξηρά 
^ΐ' ονχ ομοίως ^δεία της ^ερμαΰίας ^ προαβολή. πολί; 

.ηο'*^ ^^^.^^^ "'^'" ''^^'^'' ^"^^^^ ^^"^ ^'^'^^ί '^^^'^ζ «^ορρ£Γ, 
698 βραχν δε της των \ ακμαζόντων ξηράς ^αρχούϋης. ο^^δέ- 5 

τερος ονν αυτών απλώς φαίνεται θερμότερος, άλλ' 6 μ'εν 
τω πλήθε, της διαπνοης, 6 δ'ε τ§ δρψντψί' τό γάρ 'εμφν- 
τον θερμον^ 6 παϊς ξχει πλέον, εϊ / έξ αίματος τε καΐ απέο- 
ματος η γενεΰ,ς α^τω, χαΐ ί^δωνί, ίν δΐ τοις άκμάξονβ,ν 
ολίγη κα, ξηρά καί ο^χ Ομοίως ^δεία της θερμααίας ^ ίο 
προΰβολη]. ' 

Ο&ρ. ΠΙ. Θερμον μ}ν δ^ χαΐ ψυχρον ΰώματος άφ^ 
μονή γνωμών Ιϋτίν, ^γρον δ'ε καΐ ξηρον α^,ν τ^ άφή καΐ 
λογίϋμος. ει μ}ν γάρ ξηρόν, πάντως καΐ ΰκληρόν. ' ^άλά 
τοντο μεν αφη αίβθητόν' ού |ΐιήν εΐ' τι, ακληρόν, ε^ιθ^ς ^δη ΐ5 
χα* ξηρον. αχώριΰτος μ'εν γάρ έατί ξηροϋ αώματος 7^ ακληρό- 
ΐης, ον μην ίδια γε τούτον μόνον, χαΐ γάρ τό πεπηγός 
νπο 'ψνξεως ϋκληρόν ώαπερ 6 τίρνΰταλλος. δ'^εν ονδ' εύθ^ίς 
Ιπιχειρεΐν δει τ^ τον ύγροϋ τε χαΐ ξηροϋ διαγνώαεί πρΙν 
4πιακε^α6&α,, πώς ϊχει 'ψνχρότητος ^ θερμότητος, οϋτε γάρ, 20 
κοα'ΐ 51"" :^η9οτψος Ιίχρας ατ,ληρόν, ^δη τοντο καί ξηρόν, 
,' ?, . " ^'^'" ^'9ί^ψος ΰφοδράς μαλακόν, ευθέως 'ύγρόν. 
αλλ όταν μετρίως θερμόν ^, ακοπεΐν έφεξης, ει ,^αλακόν 
έΰτ,ν 71 αχληρον. ε, μεν γάρ μαλακόν, {,γρόν, ει δΐ βχληρόν, 
ξηρον, αλλ ειπερ τανθ ο^τως ϊχει, των Ιν άνθρώπον αώ- 35 
μάτι μορίων ϋκληρ^ν ούδ'εν ^ν εϊη \{}γρόν\ ον γάρ έγ- 

2 '^ίων ΤαΎ II 5 νβΓΐ)& ουδέτερος υβςιΐθ Λά ηοοαβοΧ-Λ βχ- 
οβΓρβ. ΟηΙ). XXI 3, 12 II 8 τί ν.ίΑ Τ. Μ Τ «.νί π ιι / '^«^""Ρ"*'/ «* 
Μ II (» ^α; φ τ ' ^^^ " ° %^ ^^^^ α^μι ΊΐαΙ υ γέννηαις αυτών 
Μ||ί) ηδ^ων ΤΙ. βηρΓΕβΟΓ. ή π^οσβολ^^ Ι.» |Ι ίο χί,Ι ούχ όαοίως 
ηδεία οιη. Ι. || 13 χαϊ λογ. Ι. λογ ΜΟΎ { 14 εΐ ΕΜΤ τΓο Π 

^αλος Ι.Τ II σθεν περ Τ || 19 έη^χε,^ρείν 8νθ^^5 Μ || ύΐο^ τ Ι 
Ι Ι. ξηρον τ χ. ^. ΜΟΤ II 20 ./,.'' ^ V Ι,ΜΤ^ ^ 7 0\\1θ8ί 

Γ^Ρ Ι.Τ Γί ΓοΤ25Χ;ι'^^ Ι!^^^^^^^ ^"'ί^'^ ^ ^^ ^ ί 

/?ν3ΐ«λ« «ΛΛί ^ "ί/ ^ί* Λ .^^^ ^ ^^ μορίων των υγρών 
αηληρον ουδ^ν αν εϊη Μ, ροθ* μορίων Εάά. α^Χηρ&ν 1*0 ίχ%- 
ρον Τ II υγρον, (ΐυοά οηι. Μ, άβίβηάαιη || ο^δ^ γάρ Μ 



Ι^ΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [Π 600] 57 

χωρεί τοΰαντην έν αύτω γενέαθαι ψϋξιν, &ς ϋχληρννθηναί 
τι όια πηξιν. εις μΙν γάρ ϋύαταΰίν τίνα τό τέως όντον 
αφίξεται^ ποτέ, καθάπερ 4^ πιμελή, τό γάρ ελαιώδες έν αϊ- 
ματι τ,αι λιπαρόν, §ντόν 6ν, Ζταν Ιν ^νχρω γένηται νωο/ω, 
5 πηγννται, ΰκλιγρόν μ^}ν ονδ' οϋτω γίγνεται. 

δεόντως οίν εϊρηται τοις παλαιοΐς, ύγρότατον μ'εν ώ 
ηιμελη, δεύτερον δ' Ιπ' αύτη τό ααρχώδες γένος, εϊδη δ' 
αντον πλείω' πρώτον μΙν ^ κυρίως ονομαζόμενη αάρξ, ^ν 
ονκ αν ενροις χαθ' ^αντ^ιν ούδαμόθι τον αώματος, άλλ' 
10 εβτιν αει μοριον μνός. έφεξης δ' ίχάβτον τών βπλάγχνων 
η Ιδιος οναια, χαλοϋαι δ' αύτ^ν οι περί τόν Έρααίστρατον 
ηαρεγχνμα | και ώς περί μικρόν καΐ φαύλον διανοοννται 600 
πράγματος ούκ είδότες, ώς 7^ καθ' ϊκαΰτον ΰπλάγχνον ενέρ- 
γεια της ααρκός ταύτης έβτίν. άλλα τούτων μ'εν οϋπω νϋν 
15 Ο καιρός. 

"Ότι δ' αντό τό ίδιον έγκεφάλον ΰώμα και πνεύ μονός 
έφεξης έστι τη πιμελη καθ' ύγρότητα, τη μαλακότητι πάρ- 
ΕΟτι τεκμηρααθαι. ού γάρ ίή ύπό ψνχροϋ γε πέπηγεν, ίτι 
μηόε θερμω χειται. πλησίον δ'ε τούτων έΰτΐ καϊ 6 μνελός 

20 την φναιν, ού μ^ν ομογενές 6 καθ' ϊκαατον 6ατονν μνελός 
έγγ,εφαλω τε καϊ νωτιαίω. άλλ' εγκέφαλος μΙν καϊ νωτιαίος 
έκ ταντον γενονς, οι δ' άλλοι σύμπαντες μνελοί φύσεως 
ηερας^ εισίν υγρότερος μέν ίστι καϊ θερμότερος εγκέφαλος 
νωτιαιον και διά τοντο καϊ μαλακώτερος' καϊ μέντοι καϊ 

25 αντο-υ τον εγκεφάλον τά πρόσθεν υγρότερα τοσούτον, 'όσονπερ 

^τλ! ί^^ΜΤ^ 1^:^^''\ Ι^ΜΙ 3 ή οπι. Ι II αΐματι χαΐ λνηαρόν, 
^τον ον ΜΤ αΐ ξντόν Ιν χ. Χνπ. Ο αΐ χ. λνπ. Ι. ξντόν Εάά 
4 ^Τ'^ "'ί'^ II ^ 7?ί^^ νγρότατον - γένος βχοβηρβ. ΟπΙ). XXI 
4 2 II νγρότατον Ι Μ Τ ύγροτάτη Ο |} ή οιη. Μ || 8 πρώτον Τ 
γωτη οβ**. || 9 ίαντηνΙ,ΜΎ α^η^^ν Ο || ούδαμόθεν ίο | 10 νβΛα 
εφεξής — παρέγχυμα βχοβΓρβ. ΟηΙ). 1. 1. || 14 τούτου Μ | 16 νβΛ» 
τό Ιδιον - την φυαιν βχοβΓρδ. ΟπΙ,. 1. ]. 3 {| 18 τεκμαίρεβθαι Μ 

ν!ΐ' Π '" ^^ "'ί^Υ'/^^ '^Ι ^^^^^ Μ ομογενής έατιν Ι. ομοιο- 
γενής Ο ομοιογενές έατιν Τ | 22 γένους είαίν Ε || ξύμηαντες Ο || 

υπό. XXI 4, 4—8 II οαωηερ Ε Τ οαον ΟηΙ). 



ι 



58 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 601. 602] 

κ«ί μαλακώτερα. πάντα μην ταϋτα δέρματος ονχ υγρότερα 
μόνον, άλλα χαΐ ψυχρότερα χαΐ όλως αναιμον ηαν εναίμου 
ψυχρότερον. ίγγυτάτω δ' έατί δέρματος η των μαλακών 
νεύρων φυβις' η δε των ΰχληρών, οΐόνπερ αύτο το δέρμα, 
601 κα-^' | 'ύγρότητα δηλονότι καΐ ξηρότητα' ^ερμότητί γαρ άπο- 5 
λείπεται τοβοϋτον, όσον ε^κό^ άπολείπεΰ^αι το παντελώς 
αναιμον ίναίμου ΰώματος. 

Η δε του ΰπληνος καΐ των νεφρών καί του ήπατος 
ΰ€(ρξ υγρότερα μεν τοΰούτω δέρματος, οβω χαΐ μαλαν,ωτέρα' 
θερμότερα δ οΰω καΐ πολυαιμοτέρα. καΐ μην %αϊ η της ίο 
καρδίας ϋαρξ απάντων μεν τούτων ξηρότερα τοβοϋτον, οΰον- 
περ χαΐ σκληρότερα• θερμότερα δ' ου τούτων μόνων, άλλα 
και πάντων απλώς τών του σώματος μορίων, και σοι και 
τοϋτο σαφώς ενεστιν αίσ^ησει μα^εΐν εν ταις τών ζώων 
άνατομαις ταις κατά το στέρνον γιγνομέναις εις την άρι- η 
στεράν^ κοιλίαν της καρδίας κα&έντι τους δακτύλους- εύρη- 
σεις γαρ ουκ όλίγω τινι το χωρίον τοϋτο τών άλλων απάν- 
των ^ερμότερον. άλλ' η μεν του ηπατός τε και του σπληνος 
και τών νεφρών και του πνεύμονος σαρξ άπλη την φύσιν 
έστι ταις κα^' εκαστον σπλάγχνον άρτηρίαις και φλεψι και 20 
νεύροις περιπεφυκυϊα. της καρδίας δ' ούχ απλούν το της 
σαρκός εϊδος, άλλ' οϊαίπερ αϊ εν τοις μυσίν ΐνές είσιν, αίς 
602 η σαρξ περιπέπηγε, τοιαϋται \ καν τζ καρδία, πλην ου 
ταυτόν γένος τών ινών, άλλ' αϊ μεν εν τοις μυσίν νεύρων 
εισΐ καϊ συνδέσμων μόρια, της καρδίας δε το τών ινών 25 
γένος ίδιον ωσπερ και του της αρτηρίας τε και της φλεβός 
χιτώνος εντέρων τε και γαστρος και μήτρας και τών κύστεων 
εκατέρων. εστί γαρ ουν δη καν τούτοις άπασι τοις όργά- 

3 καϊ ροβί δέρματος αάά. Ο οιη. Ι.ΜΤ || 5 ^ερμότητος Ι. 
6 εΙα6ς οιη. Ι || απολείπεται Ι. || 8 ή 3.(1(1. αηΐβ τών Ο οιη. Ι.ΜΤ 
\\^ΤΆ Εηίβ του ίττ. [| 11 πάντων ΜΟηΙ). || οαονπερ Ι^ ΟηΙ). τοαον- 
τω οσωπερ Μ ηερ οιη. Ο οσωπερ Τ (καΐ οιη.) || 12 μόνων Μ Τ ΟηΙ). 
μόνον Ο 0Π1. I^ II 13 τιαϊ ροβί σοι οπι. Ο || 14 τοϋτο μα^εΐν ϊν- 
εατιν αίΰ^ηβει βαψώς Ι. || 16 έξενρησεις Μ \\ 18 ^ερμότατονΙ,ΟΎΙΙ 
τον ΙΤ οπι. ΜΟ II 19 τών Ι οπι. ΜΟΤ || τοϋ Ε οπι. ΜΟΤ || 
20 τε καϊ φλ. Μ || 21 πεφνχνία Ια περί βηρβΓΒΟΓ. Ι.* || 22 είαιν 
ροβΐ; οΙαιπερ οοΐΐοο. Ο || 26 τε οπι. Ο || τον της φλ. Ι. Τ της οπι Ο !Ι 
28 γαρ Ε» γρ. μ^ν Ι«Τ || οίν] αν Σ || δη οπι. Τ || χάν] καϋΟΤ 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 603] 



59 



νοις την οίκείαν σάρκα περιπεπηγυιαν Ιδεΐν ταις ίδίαις αυ- 
τών Ισίν. 

^ Αΐται μίνοίν αΐ σάρκες ^ερμότεραι τοϋ δέρματος ύπ- 
αρχουσιν,^ αί δ Ινες, αί μίν όλίγω τινί μάλλον, αί δ' ^ττον, 
δ βραχύ δέρματος ψυχρότεραί τ' είσΐ καϊ ξηρότεραι, τιν'ες δ' 
ομοιαι κατά παν είσι τ^ τοϋ δέρματος ουσία, πάντες δ' 
υμένες ηδη ξηρότεροι δέρματος, &σπερ γε καϊ αί περί τόν 
εγκέφαλο ν τε καϊ τόν νωτιαιον μήνιγγες- υμένες γάρ δ^ι 
και αιδε. καϊ μ'εν δή καϊ σύνδεσμοι πάντες, εις 'όσον σκληρό- 
10 τεροι δέρματος, εις τοσούτον καϊ ξηρότεροι, καϊ οι τένοντες 
δε, καν ει τών συνδέσμων είσΙ μαλακότεροι, δέρματος γοϋν 
εναργως^ ηδη σκληρότεροι, χόνδροι δε μετά το^^ς συνδέσμους 
εισι και γι μέσον \ άμφοΐν σώμα' καλοϋσι δ' αύτο νεύρο- 603 
χονδρωδη σύνδεσμον ενιοι τών ανατομικών, 'εβτι δε τοϋτο 
15 σύνδεσμος σκληρός καϊ χονδρώδης. όστοϋν δΐ τ6 πάντων 
σκληρότατον, ών καλύπτει το δέρμα, καϊ τών εξεχόντων αυ- 
τού ξηρότατον^ μ^ν ^ ^ρίξ^ έφεξης δ'ε κέρας, εΐτ' 'όνυχές τε 
και οπλαϊ καϊ πλήκτρα καϊ ξάμφη καϊ οσα τοιαϋτα κα^' 
εκαστον τών αλόγων ζωών εστϊ μόρια. 
20 ^ Τών δε χυμών 6 ' μΙν χρηστότατος τε καϊ οίκειότατός 
εστί το αίμα. τούτου δ' οίον ύπόστασίς τις καϊ ιλύς ή 
μέλαινα χολή • ταϋτ' άρα καϊ ψυχρότερα τ' έσύ καϊ παχύτερα 
του αίματος- ή δέ γε ξαν^ή θερμότερα μακρώ, ψυχρότατον 
δε^ και ύγρότατον απάντων τών εν τω ξώω τ6 φλέγμα, κρι- 
25 τηριον δε καϊ της τούτου διαγνώσεως ή άφή, κα^άπερ καϊ 
Ιπποκράτης έν τω Περϊ φύσεως άνθρωπου πεποίηται. άλλ' 
οτι μεν ψυχρόν, ή άφή μόνη διαγιγνώσκει' το δ' 3τι καϊ 

4 νβτ\)Ά αί ά' ίνες — σννάεσμον βχοβΓρβ. ΟηΙ). XXI 4, θβα.ΙΙ 
?/^;Τμ " η :Τ,7Λ^ '^^'^' ^^'^^^'. Ι^ II 9 0^ σύνδεσμοι Μ | 

1ΓΤ ; / " <^^ληροτατον Ιι ξηρότατον οβί^;." || ών I^ΜΤ δ Ο Ι| 
Π ξηρότατον Ήί ξηρότερον Ε ξηρότατη ΟΎ \\ ή αηίθ ι&ρΐ^ οπι 
Λ Λ !«.*/?/' δεχνμών — τό φλέγμα βχοβΓρβ. ΟηΚ XXI 

ητ\Κ\ !ί! ^^. V ^>" ^^ Ρ°'* ί'^^"^^" ^^^• χολή Ι.Μ οπι. 
ΟΤΟηΚ II 23 ροβΐ; ξαν&ή ^άά. χολή Μ ΟήΙ). οπι Ι. Ο Τ || αη*β 

ηρμοτέρα&άά. λεπτότερα τε καϊ Ι. ρο8* μακρώ αάά. χαϊ λεπτό- 

τίρα Μ | 25 τοντωι; Ι. || 26 πεποίηται ΜΤ πεποίηται λόγω Ι^Ο 

λόγω (1β1. Ι.» II 27 άιαγινώσχει Ι.ΜΤ γιγνώσχει Ο 



60 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕϋΝ [Π 604. 60ό] 



γψ>ν, αφη 9 ΰμα «αϊ βψις «αΐ λογ^μός, άφ^ μίν χ„ί 
οψίί, οτι τοίοντον ίχατέρα φαίνιται, Κογ,αμ(>ς ίέ ίιοοιαά- 
604 μένος, ως ον πλη»» 9ιρ\μότητος, άλϋ' ^γρόχψ^ ανμφντω 
τοίοι,τον Ιγ,ν,το η,ρΐ μίν οίν των ηατά τό Οωμα «ορίων 
τί χ«1 χυμών ώί' ί'χίΐ. (*" (* (ι• 

, ^/Ρ• ^^• Ρ^' *^ ^ών ίπομένων ταϊς χράβιαιν ίφιίνς 
Χ^ ό^,Ι&ην. ιπιτα, μίν οΖν χαί τά προε^ημέν^, μ&ΧΧον 
δ αχωρί«α τελιως ίαχί, |ηρώ μίν ακληρόζης, ύ^ρύ ίέ μα- 
λ«^<ηης, όταν γ, μ^τ^^ χΧ^^^ | &ιρμ6χψος. ώΙΑά χαί 
«οτχ«τ^τ£ί φως «α. λίπτίίτ,,τίί ί"ποντ«ί χρά«Λν, ού τ«ΐς ,ο 
βνμφντοίί μόνον, άλλα .δν II £>ο«ί μαχροί τ,ς ίπίχτητοί 
γινψαι „ολλοί,5 ^άρ χαί των φνβ« λίπτών £'θ£αβ£έ„„ν 
παχυν&ιντας χ«, των παχί'ων λίΛτα,νθί'ντος τον? αίν ώ«;& 
τ£ χ«, τω «^ροί.α.'τω τήν ολ^ν χρασ^ν ίπαλλ<ί|αντ«Π'τ'ί 
το ,,^ροτίρον, το^ί δ ίν ταλα,πωρία,ς πΧιίοα χα2 φροντί'βί .5 
χα» ίία/τ5 λιπτ^ χαταξηραν»έντας. ίίρ^Μταί ίέ χαί τούτων 
τα ^ γνωρίσματα, χάλλ,ον ^,αρ -{,μ&ς αυτούς £χ τίνων σ«- 
ί«ίων ορμωμ£νοι;5, πρΙν παρ' Ιτί'ροι, πι,θίσθαί, δύι>αα9αι 
^-νωρίίίίν £ί φύ«ί τοίοίτοί ίν ό £νθρω«ο? ^ || ίφοι-ί 
605 ίγ,ν,χο. δ,δΜος ίέ χαί τοντων τών ;;νωρί αμάχων, &απίο ,ο 
ο,,ν χ„ί των άλλων άπάνχων, 6 ^ανμάσ^ς 'ίππο^ράχης. ^ 
ΟίΟί μεν ονν ενρντέρας ϊχονα τί^ς φλί',ία;, θίρμότίροί 
φν«ί, οβοί (ί£ στίνοτίραί, ψνχρότ£ροί. τον θίρμοί νάρ 
ί«Όν ανίνρίναί « χαί δ,αφνβΤιβα, χανχας- ώστ' β^λόνωο 
«? ταντον ωί το πολύ ΟννχρέχΗ αχε.όχης μ^ν φΧ,β&ν ί5 
φί ^ίμίλωί» „ χαί «αχντί'ρα, λί^ττ,ίτ^ϊ ί' Ιξίως εύρνχψ^ 
φλεβών. « ί „μ„ „^ ^^^ πίμίλώί,ί τ£ χαί παχύς χ„ί τί^ 

εγενεχο ωσ^ίρ £ί χ„2 ^τίνά; μίν £>« ,ά^ φλί'^ας, »", δ' 
"^^•"'^' °^'^ "^^«5 *^ ^-άγ^ν9 Ψύοε. τοίοντοί. x^ν τοΓοί ,ο 

Λα.τ3 Μφοδία,ττ, Ο 16 ίί] ίή Μ || 17 τά οώ Μ || 20 ώ>ώ 
ΟΟΓΓ. Ι.» II χα, οί. Ηιρρ. Εριά. 1, 8 (νοί. V, 80 Ι,) 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 606. 607] 61 

τΪ.ΤΓ'^'' ''^'''"''' '"' '*'^Ρ«''^'?-«ί ^^0 τούτων σχεπτ&ν, 
τ^5 των α;,^«ων ενρνχψος δφνόχ. χ„2 «τ^νοτ^το^, ού τί. 
αλλ,ί φως όλον τον αώμαχος. οΐ μ^ν ^άρ στίνάς Ι^οντ^ 

5 σίν. οσοίί ί ίνρίίαί χαί ^τλήθος αΓματος, τούτοίς ^νίστί 

μ£ν Ι ί,λαί, χ«ν εγί. μή λ^',ω, τοΓ, ^£ προ«>ν'ί τάν νοΓβΟβ 
£^ί ί ον η^,νxες προαέχονα^ν, άναγ^ίόν ί^δν χαί δ,' έ^εΐ- 
νον, «'.«ν, ώς δ-αον ίν αΓ,ατί .Γό; τ' ίστί'χΐί ^^, ^. 
.0 λ£^τον, εν μεν τοις &ερμοχέρο.ς αώμαα^ τροφή «ί γΙννΖ 

φλεβών εξω δ,η9ουμενον, ί„ε,δάν μίν ψνχροίς ηεο,ηέα^, 
μορ^ί, οΓο/.£ρ οΐύμίνες εΜν, ί^είνΙς^'^ρ,^ΖαΙ 
^α δε τα φναε^ θερμότερα - τοίαντα δ' έατί δτ,λονότΐ 

το τ,5 ίία/τ,ϊ αταλα/^ωρον £'«ί*ρ£'ψ£ί^ „ ;„{ „4- ^„- 
2^ί£σί μορ&ίς „ίμ£λί,. οί,,„ ,,, ^. ^, ^,^^^^ ^ 2 
«ολλαχίς £νρίσχ£τ«ί ηψελωδέοχερα χαί ^,ννα&ίς άνίρων, δ'τί 

Όσαί μίν οΖν ϊ•|«5 σωμ,ίτων β&ρατοί τ' «'σί φν<Τ« χαί 
«.νουσί τα μετρία, ταντας άνα,,χαΓον ίίσάρχονς Ζ^Ισθαί 607 
τον«στί ;τάντ^ σνμμ^'τρονς• οσοί, ίί τό μίν ύγΙ^Ι ^αΖ'ΐ 
η .ηολε.ηεχα^ δ' ού „ολλω τ^, έ'χρα? 4ΐ^τρϋ, τό Ζϋν' 
οντοί ^τολνσαρχοί γίγνονχα,. :τολνσαρχο" ίΙ χαί δ',τοί Γσ« 
^ν ενχρατοί, ^α«-νμω, ίί χαί άπόνως β^ονα.ν. εϊρηχΓΤρ 
02^^^^_χοντο χ<ίλλίθτα ;τρό, των παλαίων, ώς Ζι^^^!, 

η / /'μ^η'Χοίβ' Μ να^;5ονιχοί<;ί Ι,ΟΤ || φ^σ/ αάί Γί „„ 
., „" ^„Ρ°^' ίχονχες 3Αά. Ολοι Τ || 6 άίιτϋβο•! Τ ΟΤ ν - 

Τ II τροφ, „5 Ι,Τ «5 οω. ΜΟ || 11 „<ηγο οπι. Τ τ" χαί Τ » 



62 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [II 608] 



φύαις ίίαΐ τά ξ»η, καΐ ούδιν ΪΟως διηβη τοϋθ' Ζπαξ (Ιοη- 
χότας ννν μηκέη 6ιορίξεβ9αι. κα9' ϊχαατον «(φάλαιον, ιΐη 
φύαη ψυχρότιροξ ιΐτ' ίξ ί9ονς 8δι ης, άλίά τοντο μ^ν 
απολιπιίν τοις άναγιγνώΰχοναιν, αντον δ( βραχνλογίας ίνικα 
τας οικείας ιχάαττι τών κράσεων ε^εις τον σώματος ίπελ9εΐν. 5 
«σί δή τ,νες ίβχνοί θ' &>α καί φλέβας ξχοντες μ,κρύς, 
αλλ ^ ί( τεμοις έξ αντών ψτινονν, προπίπτει πιμελή, δηλον 
ως νποπεφνχυΐα τω δέρματι κατά τον ξνδον {,μένα. βπάνιον 
μεν ονν Ιπ άνδρων το τοιοντον, ΙπΙ δε γνναικών και πάνυ 
πολλάκις εύριβκόμενον. ίβτι γαρ καΐ φύαεως ψνχρο«ραί ίο 
και αργότερου βίου το τοιούτον γνώρισμα, πιμελη μεν γαρ 
608 αει δια ψϋξιν εξεως γίγνεται' πολυσαρκία δε πλήθους Ι αί- 
ματος εκγονος,^ ενααρκία δε φύαεως ευκράτου γνώρισμα, 
πάντως μΐν ονν ο[ πολνσαρκοι και την πιμελψ εύ9ίως 
εχουσι πλείονα τών εύαάρκων ου (ΐήν άνάλογον άιΐ ταΐς η 
σαφν Τ) πιμελη ανναύξεται, Ιβ« γί,ρ Ιδείν τών παχιών 
τοί,ς μίν τ^ν σάρκα πλείονα, τους δε ιήν πιμελην έχοντας, 
ενίοις δ δμοίως ϋμφω αννηυξημίνα. οϊς μίν ονν δμοίως 
αμφω συνηύξψαι, τοσούτω πλέον ύγρόν ίστιν ύπερ την 
ευκρατον φύσιν, οσω καϊ ψυχρόν. οίς δ' 4, πιμελί) πλείων. !ο 
τό ψυχρόν £711 τούτων πλέον ίστιν ^περ το ύγρόν, &σπερ 
οίς 1) σάρΙ πλείων, ύγρότης μέν ίση τον δέοντος πλείων, 
ον μην καΐ ψνξις. 5ταν γαρ έν τοις οίκείοις 8ροις |ΐΐ£νοντο? 
τοϋ »ερμοϋ προαγένηταί τις αίματος χρηστού περιουσία, 
πολυσαρκίαν άναγχαίον άκολον^ησαι. το δ' οβω χρί, πλέον »5 
(Ιναι τον συμμέτρου τό αίμα, μέτρω μίν ούχ οΙόν τε μηνΰσαι 
και στα9μώ, λόγω δ' έγ^ωρεϊ διελ»εΐν. ώς έπειδαν μήπω 

οβΓρβ. ,ΟπΙ,. XXI 6, 7 II 7 πςοσηί^τει ί (,βά « άβΙ.)π^ίπίπτει Μ 
«ρο»»,πτ« ΟΤ Β 9 ού^ οιη. Τ || ροβί τοιοντον Λάά. γνώαιβμα Ι.|| 
11 7'«γ'βμα ΟΜ Ι.• »<1ά. Ι' γνώριομα τό τοίοίτο». ΟΗΙ) || ^ & ! 
/ονοί Ι.ΜΟ ί,-^ονοί Τ ρθ8ί ίχ}.ονθ5 »(1<1. έβτΐ ίΤ οΐοα Μ 
14 ονν 0Π1. Μ 1δ ί<β«Ρ''ων Ι.ΜΤ ευκράτων Ο ^ ανάλογος Ο 
16 ίβτι ναρ Ι,Μ άΧλ" Ιβτιν ΟΤ || 18 βνντ,νξημναίΜ βίνίνίν- 
Γ ύηΗή" ?*." ^^^ *<^»<»ί "ί" Ο"- «ίί Ο II 20 05» Γτ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕβΝ [Π 609. 610] 63 

νοσώδες μηδ'εν γένηται τω τοϋ ξφου σώματι σύμπτωμα 
παχυνομενω, το πλήθος της ύγ^ότητος τ^νΙΓαίτα τώντΖ 

άλλων, ως_ αναγκαιον ίστιν ού σμικρόν ύπο»έσ9αι πλάτος 
^τγ υγιεινής καταστάσεως- άλλ& καΐ νϋν φαίνεται σχεδόν 
^ν ολω τω λόγω την μίν εϋκρατόν τε καϊ μέσ^ν φύσιν οίον 
κανόνα τίνα τών ϋλλων άεΐ τιθεμένων ζών, Ζαι δ'ίφ' 
^^^τερα τησδε δνσκράτους άποφαινόντων όπερ οώ^ &ν ζ, 
η μη το μάλλον τε καί ^ττον ή ύγιεινί, κατάστασις ίδέχετο 

ίΓ5'/' V,'^,^'''<^^, --οκεχωρηκυ•^ τής εύκ'ράτον, 
γ^γν^ δ ηεπ ολ.>ν. δρίσαι δ' ούδ' ίνταν&α μέτρω καΐ 
στα»μω το «όσον ίγχωρεΐ, άλλ' [κανδν γνώρισμα, τής'ύγιει- 
νης δυακρασίας τό μηδέπω μηδεμίαν ίνέ^εΖ τ!ί ξώον 
ηβεβλαφ&αι σαφώς, όσον δ' οίν μεταξΙ το^τ' ^κρως ίΖ 
την και τονβεβλάφ^αι σαφώς ίνέργειαν ύπάρχει,'τοΙίΌν 
2^ν5 ^^«^«ί το πλάτος ίστί καϊ της κατ' Ιί,ν δυσκΖ 
σ.αί. τοντω δ ίφεξης ίστιν ^ νοσώδης δυσκρασία, όταν γε 
δια δνσκρασιαν νοσ» τό ξωον ού γάρ δί, Μ ταύτνν νε 6ίη 
>ο μονην άλλα καϊ κατ' ϋΧΧας- δια&έσει^ Ό^,^λίγαςΤ^ζ ών 

^Χ^ΙίρΙΙαΤ ''"' •'"'"^^'"' """^'^'^ ^Ο^-"-" ^-' 
Νυνϊ δε πάλιν άναληπτέον τόν ίξ άρχης λόγον. ώς γάα 
τον σν^^ντον ^ερμοντίΐν άρίστην εύκρασίαν^φυλάττΙνΖΙ 
^>ανξη9εν τουγρδν^ ζροις ^«νοΓί ού πιμελώδη τόν ά'ν- 
»ρωηον, άλλα πολυσαρκον άποδείκνυσι σννανξανομένης μίν 
ίπ δΧΙγονκαι της πιμελής, άλλα πολλώ πλείονι μτρω της 
ο^ος οΰτωςαί πάλιν, ει καϊ το 'ύγρόν τε Ζ^'ξηρΖ 
"^Ψβ^ψ^πρδς ϋλληλα φυλόττοι συμμετρίαν, ^ττον Ρεΐη 

1 γίνηται Τ || 2 τ«5 πλήξει Ι || 7 τινά ΙΜΤ ομ Ο II ,,Λ. 
τυν (,ωον οηι. ι, 16 τίνα Β>άά. αηίβ 6<xωώ^ Ο Τ ηηρ^ λ-^ 



64 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 611. 612] 

θ£(»μο? 6 αν^ρωηος, ανάγκη πιμελωδες μάλλον ^ πολνσαρχον 
γενέα^αι τούτω το ϋώμα. εί δ' αυ ηάλιν ανξη^είη το Χέρ- 
μαν, ίν συμμετρία μενονσης της ετέρας άντί^εΰεως, πλέον 
άπολείτνεταί τοντω το σώμα πιμελής η ΰαρκός' ωΰπερ ει %αϊ 
κρατήδαι ποτέ το ξηρόν, ίν συμμετρία μενούσης της ετέρας 5 
αντιθέσεως, ίσχνότερόν -Ο-' α|ΐ4α καΐ σχληρότερον ϊ'σται το 
σώμα. ταντ' είρηταί μοί τίαΐ ηδη δηλον, ώς ον λόγω μόνον 

611 έδείχθησαν αί άπλαΐ δυσκρασίαι τοις των ξωων 'ύπάρ\χουσαί 
σώμασιν, άλλα καΙ τα γνωρίσματα σαφή πασών έστιν ονχ 
έν θερμότητι καΙ 'ψυχρότητί γ,αϊ μαλαχότητι %αί σκληρότητι ίο 
μόνον, άλλα καν ταις αλλαις άπάσαις της ε^εως όλον του 
σώματος διαφοραΐς, ων 'δπερ μεν της κατά λεπτότητα τε 
χαΐ πάχος ε'ίρηται νυν, '{}περ δε των άλλων ηδη λεγέσθω, 

Οαρ. V. /ίασεια μεν η θέρμη και ξηρά κρασίς έστιν, 
άλλ' αϋτη μεν έσχάτως' μετρίως δ' η θερμί^ μέν, σύμμετρος 15 
ίί κατά την έτέραν αντίθεσιν, ωσπερ γε και η ξηρά μέν, 
εϋκρατος δέ κατά το θερμόν τε και ψυχρόν' εστί γάρ και 
ηδε μετρίως δασεία, ι^ιλαϊ δε τριχών αί ψνχ^αΐ πασαι κρά- 
σεις, εϊτ ονν άμέτρως εχοιεν νγρότητος εϊτε μετρίως, άλλ' 
εσχάτως μεν άτριχος η ψυχρά και υγρά κράσις [εστίν], 20 
ελαττον δε ταύτης η ψυχρά θ' άμα και κατά την ετέραν 
αντίθεσιν ε^ρατος, ετι ί' ελαττον η ψυχρά θ' άμα και 
ξηρά. καίτοι δόξει τις, ώς έν γη ξηρά ταις πόαις αδύνατον 
έστι καΐ φϋναι και τραφηναι και ανξηθηναι, κατά τ6ν αύ- 

612 τον λόγον \ καν τω δέρματι ταΐς θριξίν. έχει δ' ούχ οϋτως' 25 
γη μεν γάρ ώς γη ξηρά λέγεται, δέρμα δ' ώς δέρμα ' και 

2 τούτω Ι,^ τοϋτο Ι*Τ τούτον Ο || αν πάλιν] ^μτταλιν Μ || 
3 ηλεΐον Τ || 4 τούτω το σώμα ΒΟΓίρΒί Οοπι&πιιιη ββοη^ηβ : τού- 
τω τω ζφω ΕΜΤ τούτον το ζώον Ο \\ 5 κρατιίσαι Ι, χρατηααι 
Ι*Μ κρατήααν Ε*Τ || 6 ροβΙ; αντιθέσεως &άά. δισσως πλέον απο- 
λείπεται τούτω Μ |Ι σκληρότερον Ο ξη^ότερον Ι.Μ || 7 δΊ]λον ηάη 
Ο II μόνον Ι.Μ μόνω ΟΤ || 9 ονχ Ι.ΜΤ ούχονν Ο || 11 χάν ΙΤ 
χαΐ ΜΟ Ι Ολου τ. σ. ΕΜΤ τον ολ. σ. Ο || 12 τε Ι.ΜΤ οπι. Ο | 
13 παχύτητα Μ || 14 #. χρ&σίς έστι χαϊ ξηρά Ι ξ. χ. θ. χρ. έ. Τ || 
17 τε οπι. I^Τ τ« χαϊ ψνχρόν οιη. Μ || 20 εστίν οιη. I^Τ || 22 θ 
αμα Ι^Μ οιη. Ο τί χαϊ Τ (οιη. αμα) \\ 23 όόξειεν 1>^ δόξειεν άν 
Ι^* II 24 φϋναι Μ φν^ναι Ι^ΟΤ || αΰΐη^τ^ναι χαϊ τραφηναι I^Μ !' 
χατά ΙίΜΤ οιη. Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 613] 65 

τοίνυν τ6 μ'εν έν γτ] ξηρ6ν άνικμον εσχάτως εστί, τό δ' έν 
άνθρωπου σώματι καΐ τών ομοίων άνθρώπω ζώων οϋτ' 
ανικμον έπιτ^ιδειόν τε καϊ μάλιστα πάντων εις γένεσιν τοι^ 
χων, εκ μεν γάρ τών οστρακόδερμων τε καϊ μαλακοστράκων, 
δ οίον οστρεων και καράβων καϊ καρκίνων, Ζσα τε φολιδωτά 
των ξωων έστ^ν,ώσπερ οί 'όφεις, ^ λεπιδωτά, καθάπερ οί 
^χθνες, ουκ αν δνναιτο φύεσθαι θρίξ. 6ντως γάρ έστι τά 
τούτων ίί^^^ατα τελέως ξηρά δίκην οστράκου τιν'ος ή πέτρας 
εκ μεντοι τών μαλακοδέρμων , οϊόνπερ καϊ 6 άνθρωπος 
10 έστιν, οσωπερ αν ξηρότερόν τε καϊ θερμότερον ή τό δέρμα, 
τοσοντω μάλλον έγχωρεΐ φύεσθαι τρίχας, ίνα γάρ, ώς εκεί- 
νοι προκαλούνται, τω της γης έπώμεθα παραδείγματι, τάς 
ηοας οντ εν ξηρά πάνυ καϊ αύχμώδει φύεσθαι δυνατόν 
οϋτ έν νγρα και τελματώδει, άλλ' έπειδάν μίν άρχηται δα- 
15 πανασθαι τό περιττόν της ύγρότητος, έκφύονται \ της γης' 613 
αυξάνονται δ^ έπι πλέον, 3ταν καϊ ί^δε ξηραίνηται, μετρίως 
μενέν τω ηρι, τάχιστα δϊ καϊ μέχρι πλείστον κατά τ^ν 
αρχήν του θέρους, αποξηραίνονται δ'ε τελέως αύανθείσης 
της γης εν μέσω τω θέρει. καί σοι πάρεστιν, ει βούλει, 
20 και νυν, ωσπερ που κάν τω πρό τούτου λόγω δέδεικται, τό 
μεν εαρ, οτι των ωρών εύκρατότατόν έστιν, είκάξειν ευκρά- 
του δέρματος φύσει καϊ μάλιστα γε τά μ4σα της ώρας τησδε, 
τηνικαϋτα γάρ ονν καϊ ^ γη μέση πως ύγρότητός τε καϊ 
^ν9οτητος έστιν. ΰσα δ'ε τω θέρει σννάπτει της ^ρ,νης 
^Β ώρας, ταυτ ηδη ξηροτέραν έ'χει του συμμέτρου τήν γην, ϊτι 
οε μάλλον αρχομένου θέρους, 

"Ο τοίνυν λέγω δέρμα θερμόν καϊ ξηρόν, είκάξοις άν ' 
μάλιστα τη της γης διαθέσει τ§ γιγνομέντι τελευτώντος Ιρος 
η αρχομένου θέρους, μεσοϋντος γάρ θέρους άκρως ξηρά 

2 ομοίως Ι, || ο^τ* Ο ούχ αβϋ. \\ 4 μαλαχοστοάχων Α ααλακο- 

τοσονίί Ο τοσωδε Τ 13 πάνυ ροβ* α'ΰχμ. οοΐΐ Ο || ν« αάά 3,η*Ρ 

^ασωι; ωρ ΜΤ || έστϊν ε^χρατον Ι. ε^χρατόν έστιν Ο έ εύχοατώ- 
τατο. Μ έστιν εϋχ,ατόν ^στιν (βίο) Τ || 23 γάρ οίν] γοΤΙ 
25 ηδη ταντα Ι.ΜΤ || 29 μ^ν γάρ Ι^Τ μ,έν Ο 

Οαι,εκγβ, άθ ίθΐηρθΓΛίηθηίίβ βά. ΗβΙπίΓβίοΙι. ρ, 



66 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 614. 615] 



γΐγνεταί τοις των 6ΰτραχοδίρμων δμοίως, ον μην ανθρώ- 
πων γ ^ Ύΐ ΰνων η όνων ι) ϊηπων η άλλον του των τριχω- 
τών ξωων. &ατ\ εϊτνερ ττ] γτ] βονλονται παραβάλλε ιν το 

βηδέρμα,Ι ^^^ ^««τά τοντο τ6ν λόγον δμολογονντα τοις προς 
ήμων Ι'μπροΰθεν ειρηαένοις ε'ύρήαοναίν. αντοί δε ΰφας αν- 5 
τους 'ύπό της 6μωννμίας σοφίβϋ-έντες παραλογίξονταί. εν 
γαρ τω θερμω καΐ ^ηρω δερματι Λολλάς κα2 μεγάλας ίλέ- 
γομεν φνεύ^αι τρίχας, ως -ύπερ άνθρώπον δηλονότι η ξωον 
τριχωτοϋ τον λόγον, ονχ νπερ οΰτρεων τε καΐ χαρχίνων 
ποιούμενοι, διαπνεΐται μεν γαρ αεί τι καθ' εχαΰτον δέρμα ίο 
[-ύττό] τον θερμον σνναπάγοντος εαντω της ενδοθεν νγρό- 
τητος ονχ ολίγον, άλλ' εν οϊς μεν νγρόν έστι το δέρμα χαΐ 
ακριβώς μαλαχόν, οίος 6 νεωΰτΐ πηγννμενος τνρός, ονχ 
'()πομενοναιν αι τών διεχπεΰόντων 6δοί, τών τέως διεΰτηχό- 
των αντον μορίων αν&ις άλληλοις ενονμένων' έν οϊς δ' ηδη ΐ5 
ΰχληρον^ υπάρχει πεπηγότι παραπλήσιον τνρω, χατατιτραται 
μ^ν -ΟΛΟ της ρύμης τών έ^ιόντων, ενω&ηναι δ' ύπο ξηρό- 
τητος ον δννάμενον υπομένοντας ϊβχει τονς πόρονς άεΐ χαι 
μάλλον ΰνριγγονμένους ταις ΰννεχέβι πληγαΐς τών διαρρεόν- 
των, έάν ^ ί*€ν ονν το διαρρέον η άτμος η νγρον ειλικρινές 20 

615 ψ τω μ^ν άτμω ταχεϊά τ έβτι και ακώλυτος η \ φορά• 
το δ {}γρ6ν ιΰχεται πολλάκις έν τοις μικροτέροις πόροις 
και τι και παλινδρομειν ανθις προς το βάθος αναγκάζεται, 
ει δ' οϊον αί&αλώδης τε και παχεϊα χαι γεώδης η άναθν- 
μίαβις είη, χίνδννος αντί} πολλάκις ίν ταΐς στεναις τών 25 
διεξόδων ΰφηνωθείβτ] μητ εϊΰω ξαδίως νπονοΰτειν ετι μήτε 
"χενονΰθαι δνναΰθαι. ταντην ονν ετέρα τοιαύτη πάλιν έκ 

^^ ^ Ρ08^ οστραχο^^ρμων &ά(1. ξφων ΜΟΤ οιη. Ι. 11 ροβ* αην 
Λάά. χαΐ Ϊ.Μ 0Π1. υ II 2 7' οιη. Ο || τον Ι. Μ Τ τινός Ο Μ ηοός 
ίΤτ ΐ ω'^'^ι ! τ 'ψ^^^'^^'^ ^ II 6 <^οφια&έντας Ι. || 7 ξηρω κ. ^. 

λ 1 "^^ΓΓ*"^ ^^ " ^ "^^^"^^^ ^^^ ^• ^ II ^<^^9^^^ν ΙΜ II 10 ω 
τό όερμα Τ (οιη. καθ ?καβτον) \\ δέρμα ροβί θερμού οοΐΐοο. Ο 11 
11 1)^0 0Π1. Μ II 13 οίον Ι,^Τ οϊος Ι* || 14 α<ηών αί Μ || 15 αύ- 

ία*^ν τ?ίΐ?* νΛ ^^ """^^^^^Ψ^^ζ Ι^Τ II κατατίχραται 1.0 11 
18 ο^ Ι.ΜΤ μη Ο II 20 ονν Οίη. Ε || 22 μικροτάχοις Ι || 23 καί 

^' ^'^^τ ΑΓτ^^,^',ί"^^ ^ '^'^'^'"- """^^ ^ II «^"^^^ ^ «^'<ίω ΜΟΤ 11 
π^οςΙ,ΟΎεΙς Μ || 25 ίΓη Μ ^ ΕΟ || 27 8ύναται Μ 1| ταυτ' 
ονν έτερα Ο " 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 616. 617] 67 

τον βάθους αναφερομένη πλήττει τε χαΐ ώθει πρόΰω καΐ 
ταντην ανθις ετέρα κάκείνην &λλη χαΐ πολλάς αίθαλώδεις 
οϋτω μοι νοεί αφηνουμένας Ιπ' άλλήλαις αναθυμιάσεις έν 
τω χρονω περιπλέκεαθαί τε χαϊ αννάπτεσθαι και τι ποιεΐν 
5^1/ ΰωμα τοιοντον, οϊον έχτός ή λιγνύς έστι, πλην 'όβω 
πεπνκνωται, τοσούτω καΐ ακριβώς εβφιγκται τη της διε^ό- 
δον στενοτητι πιληθέν. ίπειδάν δ'ε τόν πόρόν απόφραξη 
πάντα το τοιούτον σώμα, τούντενθεν ήδη βιαίως πληττό- 
μενον νπο^ τών ομοίων εαντω περιττωμάτων ούκ εχόντων 
ι^όιεξοδον ωθείται πρόΰω σύμπαν έν τώδε, ώστε χαϊ προ- 
κυπτειν αναγκάζεται του δέρματος ΐμαντώδες ήδη γεγονός. 
Ι εοικε δ αυτοϋ το μεν ίν τω πόρω σφηνωθΐν οϊον 6ίξη 616 
τινι πόας η φντον, τό ί' εξέχον ήδη τον δέρματος οϊόν- 
περ αντο το φντόν. 

15 Ή θρίξ δ' έστϊ μέλαινα μέν, 'όταν ύπ6 ^μης το{ί Θέρ- 
μου συγχαυθείσης της άναθυμιάσεως ακριβής λιγνές γένη- 
ται το περίττωμα, ξανθή δ\ Ζταν ήττον κατοπτηθή. ξανθής 
γ(^9 χολής τηνιχαϋτ' εστίν ίλυώδες περίττωμα το σφηνωθέν 
ου μέλαινης, ή δϊ λευκή θρΙξ έκγονος φλέγματος, ή πυρρά 
20 0, ωσπερ τη χρόα μεταξά, ξανθής Ιστι χαΐ λευκής, οϋτω 
και τη γενέσει μεταξύ φλεγματώδους τε καϊ χολώδους Ιλύος 
ουλαι δε τρίχες ή διά τήν ξηρότητα της χράσεως ή διά τόν 
πορον, Ιν^ ω χατερρίξωνται, γίγνονται, διά μίν τήν ξηρότητα 
παραπλησιως ίμασι τοις έπϊ πλέον ύπό πυρός ξηρανθείσι 
25 καίτοι τι δει τών ιμάντων μνημονεύειν αύτάς τάς τρίχας 
ορώντας, εΐ πλησιάσειαν πυρί, παραχρήμα διαστρεφομένας; 
οί,τω μεν ουν Αιθίοπες Άπαντες οίλοι. τή δϊ τών πόρων 
έν^ οίς έρριξωνται φύσει κατά τάδε. πολλάκις μίν ή άναθυ- 
Ιμιασις εύθυπορεΐν ύπ' αρρώστιας αδυνατούσα, καθ' 'όν 'άν 617 
3θαι;τή τρόπον έλίττηται, χαϊ τόν πόρον οϋτως Ιτύπωσεν. 
ίνωτε ί η μεν άναθυμίασις εϋρωστός ίστιν, ύπό δϊ της 
του δέρματος φύσεως σκληροτέρας του προσήκοντος ούσης 

% ΙΛΎΤ^''''&'^ Ι^ II 3 μολ νόει οϋτω Ο || 5 8σω Ι.« 5πεο Ι» 
οσα ΜΤ || 6 τοαούτω γ τοντφ Ι^Μ ταντα Τ || 7 ήιληθένταΊ\\ 
^ηαντα άποφρ Σ \] ή^τ^ οιη. Ι. || 18 γάρ] δ^ Ι. || 26 όρώντες Ε 
ηβαιασαιεν Μ 1} 28 έν οηι. ΟΤ || ένερρίξωνται ΜΤ || 30 α /4 Μ 
(ίντη οβίί., τρόπον αυτή Ι, " ^ 

5* 



68 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕ5>Ν [II 618] 



είργομενη φερεΰ^αι κα-^' ε^θί; τΐρος το πλάγων επίΰτρεφεταί, 
κα^άηερ^ γε^ κάχτός Ιδειν ^'ΰην ον μόνον άψον ^ χαπνον 
άλλα καΐ τάς φλόγας αντάς, όταν άποχλείΰϋ-ώβι της ανω 
φοράς, λοξάς ίφ' Ιχάτερα μέρη ΰχιξομενας. οϋτως οίν χαϊ 
η εχ τον ΰώματος άνα^υμίαΰις, 3ταν είρχ&τί χατά τι χαΐ 5 
χωλν^τί φέρεα^αι πρόαω, λο^^ν {,πο τό δέρμα όιέξοδον 
οδοποιειται, μέχρι περ 'άν άϋ^ροιβ^ειΰα χρόνω πλείονι βιάβη- 
ταί τε χαΐ άναπνενΰτ) προς το'ύχτός. ενίοτε δ' &μ' άμφοΐν 
ϋυνδραμόντων , άρρώβτου τε της πρώτης άνα^νμιάΰεως, ^ 
τον πόρον εδημιονργηαε, χαΐ ξηροϋ τον δέρματος, '^ λοξότης ίο 
γιγνεται ταΐς §1ξαις των τριχών, οίαι δ' 'άν ίν ττ} ξιξώσει 
διαπλάττωνται,^ τοιαύτας είχός {,τνάρχειν α'ύτάς '^ως παντός, 
ονδε γάρ ούδ' ίίλλο τι των ΰχληρών χαϊ ξηρών Οωμάτων 
618 εν&ϋναι^ δννατ6ν | &νεν τον μαλάξαι πρότερον. αϋτη μ'εν 
ονν η γενεά ις των τριχών. ^^ 

"Εφεξής δ' αν ειη λέγειν τας αιτίας απάντων τών Ονμ- 
βεβηκοτων ταΐς χράσεΰιν έν ταΐς τών τριχών διαφοοαΐς 
καθ ηλιχίαν χαϊ χώραν χαϊ φύοιν σώματος. Αιγύπτιοι 'μ^ν 
ονν χαι Αραβες χαϊ %δοΙ χαϊ παν το ξηρ^ν χαϊ ^ερμ^ν 
χωράν ^ Ιποιχονν ε&νος μέλαινας τε χαϊ δναανξεΐς χαϊ ξηράς 20 
χαι ονλας χαϊ χρανρας εχονβι τάς τρίχας, 'όβοι δ' Ι'μπαλιν 
τοντοις νγράν χαϊ ψυχράν χώραν έποιχονΟιν, Ιλλυριοί τε 
χαι Γερμανοί χαϊ ^αλμάται χαϊ Σανρομάται χαϊ βνμπαν το 
Σχν&ιχόν εύανξεΐς μετρίως χαϊ λεπτάς χαϊ ευθείας χαϊ 
πνρρας- 'όσοι δ' έν τω μεταξύ τούτων εύχρατον νέμονται 25 
γην, ενανξεβτάτας τε χαϊ ίύχνροτάτας χαϊ μέλαινας μετρίως 
χα^ 7Γαχ£/α^ βνμμέτρως χαϊ οϋτ' άχριβώς ούλας οϋτ' άχρι- 

Α ^ ^' ^' ? ΑΓΓ^^ !' ^^"^ ^'^Ρ^ ^ II ^^^^^^ ^^''^ Ι^Τ II 3 άνω] ξξω Ι. |Ι 

των Ι. II η 1.Ύ γ,ς Μ Ο || 10 α^ληροϋ Μ || 13 ούδ' οηι. Ι. || ξηη&ν 
χαϊ αχΧηρώνΙ. || 15 οίν οηι. Μ || 19 0^3,; "οιη. Ι μ^ν γάρ μΤΖ 
ραν χ^ θ χα^ραν 1. ^. χ. |. ^ Μ &. χ. |. (οιηίβ^ο χώ,αΐ νοοαΚ) 

Ι; η; λΙ ' ^^^ ^«λματα, οιη. Ο Τ || χαΐ Σανρομάτα, οιη. Ι. 

26 ρθ8* γην βχ1ιιΙ)βί Ι. οϋτε άχρφω, ε^^εία, οώ %ρν§ώζ οϋ 
λας άλλ ενανξεατατας χτλ. ν ί' ^ 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 619. 620] 



69 



βως ένδειας οντω δΐ χάν ταΐς ^λιχίαις βρέφεαι μέν, οίαί- 
περαι των Γερμανών, άχμάξοναι δ'ε [οΙαι] τοις Αί^ίοΦιν, 
έφηβοις δε χαϊ παιαϊ τοις εϋχρατον έποιχονϋι γην ϊ^νεοιΐ 
αναλογον αι τρίχες εχοναιν ισχύος τε χαϊ πάχονς χαϊ μενέ- 
5 9ονς χαι χροας. ^ ' 

^ Οϋτω δι χ«ί χατ' αύτάς των βωμάτων τάξ ψύβης 
Ι «ν«λο;/ον τ,Ι,Μα,ς τ, ««ί χώρο,ς α[ τρίχις δ^ά^^ντα^ π„ΐ.β19 
δις μενο, ^νν σμ^^ροϊ ψαοί τρ,χων, 8τ, μήπω μψε πόρος 
"ΐ^^Οίί ίατ^ μφίς ^ατά τό δέρμα μψ, Χ^ννώδη ηερηϊΐ 

10 μ«τα. προσάγοντας δ'ε τω ^,βάα^,ν ύηοφνονσο Ομ,^ρ!^ ^Ι 
αα&ενΗς ακμάζοντες ί' Ιαχνροτέρας χαϊ ποΚλάς χαί μενάΐας 
χ«ί μέλαινας ^^βχονσ^ν, ό'η τε πλή9ος {^δη πόρων έν Ίύτοίς 
έγενετο χ«. οτί μεατοί των αΐ9αλωδ&ν εΐα, περητωμάζων 
νπο ξηρότητας τε χ«ί 9ερμότψος• αϊ ί' έν τη ^φαΐη τε 

^^γ,τα,ς οφρνα^ χαϊ ^τ^^ τά βλέφαρα ^Ι ;„,βίν ο^^ν 
νμ^ν νπαρχουβιν ηδη. γένεΟνς γάρ δη τανταις ούχ οία ταΐς 
ηοαις, αΧΧ οια τοις φντοΐς χατά πρώτον λόγον ΐπό τίίς 
φναεωςαπειργαβμένα,ς, ούχ έξ άνάγχης επομέναις ταΐς χοά- 
αεα,ν, ως χαν τοις ψρΐ ^ρ,ίας μορίων δείχνντα,. άΧΧά το, 
η χαν τα^οδε το μεν εϊνα. δώ τί,ν της φύσεως τέχνην, τό δ' 
Τ/τΟί μελα,να,^ η πνρραίς ^ τιν' &ΧΧην έχονβα,ς δ/αφοράν 
εξαναγχηςεπ,τα, τζ χράαε, της ί,Χ,χίας. ύπόπνρροι «έν 
γαρ εΐα, τονπνπαν ο'η χαϊ τδ σφηνονμενον έν τοΙς πόρο,ς 

55 ίοί ραδία χαν η σνγχαυβνς άα»ενής- εύανξεΐς δ'ε χαΐ πα- 
χει,α^ ανμμετρως τη των τρεφόντων αύτάς περιττωμάτων 
αφθονία, το μεν γαρ μόρ,ον αυτό τον σώματος, έν ώ 
γνγνονταν ξηρον 'όΧον γάρ τό χρανίον δστέϊνόν /στΓ τό 
ίβ περνχείμενον αύτω δέρμα ξηρότερον τοσοντο, τον χατά 

30 το Αο,πον βω μα δέρματος Βπαντος, 'όσωπερ χαΐ αχΧηρότερον. 

^ II 9 μιΐί«5 ίοτιν αύτοίς ί Χ^γ^νώβες περίττωμα ί || 10 «ο^- 

νΆ' «^Γχ,^ΙΑ' 'ΤξίΤί\^>''^ ^ ιΊβοΖΎοτ\?ι 

ονχ Μ II ΖΟ χάν Ι,Ύ χαΐ ΜΟ 24 ρο8Ϊ έβτίν αάά. 5ΐον Ο || 
29 «έτα,ί 1. 1| «.τοϋτο Ι. τοαοντω |. Ο || 30 οβωπερ] οαονί " 



70 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [Π 621] 



αναφέρεται μέντοι πλη&ος οιδκ ολίγον ξχ, τε των κατά τ'ον 
εγκέφαΐον, ^^όη ^βε κάξ όλον του σώματος αί&αλωδών περιττω- 
(ΐάιων, ωα^' οίον τοις άχμάξοναιν όλον γίγνεται το αωμα, 
τοιούτον ^ίδη τό δέρμα της κεφαλής έστι τοις βρέφεαιν. 

Ευλόγως ονν Ι'νιοι φαλακροννται τοϋ χρόνου προϊόντος, 5 
οίς έξ αρχής ην ξηρότερον το δέρμα, δέδειχται γαρ 'εμ- 
προαϋ'εν, ώς των γηραΰκόντων άπαντα ξηραίνεται τα μόρια 
γίγνεται δε πολλοίς όΰτραχώδες το δέρμα πλέον ^ δει ξη- 
ραν^έν. έν τοιούτω (5' ο^δεν φύεα&αι δύναται, καθότι χαΐ 
δια των εμπροΰ^εν ώμολόγηται, χαΐ γάρ δη καΐ των χει- ίο 
621 ρων τά 'ενδον &σπερ γε χαί τά χάτω των ποδών \ ϋτριχα 
χαι ψιλά ξηρότητί τε καΐ πυχνότητι τοϋ χατ αυτά τένοντος, 
ο? ύποτέταχται τω δέρματι. Ζαοις δ' εις τέλος ξηρότητος 
ονχ αφιχνειται το δέρμα τής χεφαλής, &ρρωΰτοι τούτοις 
γίγνονται χαΐ λενχαΐ πάντως αί τρίχες, 'άς όνομάξουΰιν οί ΐ5 
αν^ρωηοι πολιάς, άρρωστοι μίν ένδεια τής οίχείας τροφής, 
λευχαι δε, διότι χαϊ το τρέφον αύτάς τοιούτον οϊον ενρώς 
τ^ς φλέγματος έν χρόνω διαβαπέντος. 'όταν γάρ 6 μεν πόρος 
ετι μεντ], τό περίττωμα δ' ολίγον γ χαϊ γλίΰχρον, άρρώΰτως 
δ υπο τής ^ερμαΰίας ώ^ήται πρόΰω, πάσχει τι παραπλήσιον 20 
εν τωδε σηπεδόνι χαί ίή φαλακροννται μ^ν μάλλον το βρέγμα 
γηρώντες οι άνθρωποι, πολιοϋνται δε τους κροτάφους μάλ- 
λον, ότι το μ}ν ξηρότατόν έστι των μορίων απάντων τής 
'^ξψ^λής- έπί γάρ όστω τό δέρμα ταύτη ψιλω' οί κρόταφοι 
ό υγρότεροι- μύες γάρ ένταϋ^' είσΐν ύπό τω δέρματι μεγά- 25 
λοι, σαρκώδης δ'ε πάς μϋς, ^ δε σαρξ όστοϋ καΐ δέρματος 
υγρότερα. 



3 οϊον έν ]:Τ^\\ολονθ7ηΙ.^ ^άά. Ι» || 6 ξη96τ8ρον ΜΟοτη. 
Τ ΟτΤ^Μ Γ*ν" ^^Γ^1??^/ί^« Μ II 7 ξηραίνονται Ι || 8 ί^ 

11 το ίνδονΜ \\γε ψ δ^^ Τ οιη. Ο || ρο8* ηοδων 2.άά. άεϊ ΟΤ 
άτριχα η καϊ Ι.ΜΟ αζριχα καϊοιη. Τ || 12 ξηρότητί τε κ. ηνκνΐ 
τηχι Ι. |. χ. η. χαϊ ιίρνχροτηχι ΜΤ ξηρότατου κ. πνχνοτάτον Ο Ι| 
Ρ08* τί1.01^Γ0, Εάά οντο5 ΟΤ II 14 το^. -^ί^ν. άρρ. Ι || 15 ηάν- 

λον Ι^^Μ ψυχροΐ' Τ II 26 ύγρότατο. ί. || ύοϊΐ ένταν^α\.ΉίΙτ^ 
δέρμα Ία ϋ 27 υγρότερα ροβ* αάρξ οοΠοο. Ι. Μ Τ 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 622. 623] 71 

^ Οαρ. VI. "Ακριβώς δ'ε χρ^ προσέχειν τω λεγομένω τόν 622 
νουν, όπως μη λά&ωμεν '^μας αύτο^}ς παρακούσαντές τι 
και σφαλεντες, οια δή πολλοί των πάνυ δοκούντων άριστων 
ιατρών είναι σφάλλονται, εϊ τις έστι φαλακρός, ε'ύϋ'^^ς τοϋ- 
δ τον οιομενοι ξηράν ϊχειν "άπαντος τοϋ σώματος τήν κράσιν 
ου γαρ δη απλώς οϋτως είχάξειν έχρήν, άλλα διορίξεσ&αι 
προτερον αμεινον ην, ά>ς τών ανθρώπων τό σώμα τών μ^ν 
ομαλώς χέκραται σύμπαν, ένίων δ'ε χαί ούχ ολίγων τούτων 
ανωμαλως διάχειται. τά μ'εν γάρ τίνα τών μορίων αύτοΐς 
10 υγρότερα τοϋ συμμέτρου τε χαί προσήκοντος έστι, τά δε 
ψυχρότερα, τά δ'ε ξηρότερα, τά δ'ε θερμότερα, τά δ'ε χαϊ 
παντελώς εύκρατα τε χαί σύμμετρα, δει δ'ε προσέχειν μά- 
λιστα τούτω τόν νουν, έπειδάν έπισκέπττι δώματος χρασιν. 
ει μεν γαρ όμαλώς εϋρυ^μον ΰλον έσύν άπάσας τε τών 
15 μορίων αποσώξον τάς προς άλληλα συμμετρίας έν μήκει χαϊ 
πλατει χαι βά^ει, δύναιτ' 'άν 'όλον ομοίως χεκρασ^αι τό 
τοιοϋτον. ει δέ τι σώμα ι^ώρακα μ'εν έ'χει καί τράχηλον χαϊ 
ωμούς μέγιστους. Ισχνά δ'ε χαί σμικρά τά κατ' όσφύν Ι κα2 623 
σκέλη λεπτά, πώς 'άν ομοίως εϊη τοϋτο διακείμενον Ζπασι 
20 τοις^ μορίοις; ού μ^ί^ν ούδ' ει τά μ'εν σκέλη παχέα χαί τά 
κατ οσφ\)ν ευρέα, τόν θώρακα δ' έ'χει στενόν, ούδ'ε τοϋτ' 
«ν ειη κεκραμένον όμαλώς τοις μορίοις. 'έτερα δ'ε σώματα 
μεγίστην έχει τήν κεφαλήν, 'ε'τερα δ'ε σμικράν, οίανπερ οί 
στρουγοί, καί τοις σκέλεσι τά μ'εν βλαισά, τά δ'ε δαιβά, 
25 κα* ακροις τοις κώλοις τά μίν Ισχνά, τά δΐ τταχε'α, καί 
^ωραξ^τοις μεν, ώς εί'ρηται πρόσ&εν, ευρύς, ένίοις δ'ε στε- 
νός ούτως ως σανίς, ο'ύς δή χαί σανιδώδεις όνομάξουσιν 
όταν δε χαί τά κατ' ώμοπλάτας αύτοΐς άσαρκα τελέως ^ 

;& δ^ι οιη. Μ II οί^τω^ άηλως Ο || νβΛα άλλα διορίζεα&αι υβατιβ 
Εά απασ. τοιςμοριοις βχοβΓρβ. ΟήΙ). XXI 6, 36 || διορίαααΐαι 
Μ II 7 των φ] το μ^ν Ι,^Τ || 8 χαϊ οιη. Μ, ροθί; ολίγων ^Μ. γε 
1- τα Ι.* ί6 Μ || 9 γα^ τ.ι^α Ε γάρ οβϋ || 11 τά ^^ ^,^». 4 
^ί ξηρ. Ι. τα δ^ ξ. τ. δ. %: οηι. Μ || 12 τελ τϊ Μ 11 14 χΤλΙα 
Ρ08* ε^ρν^μονί. Ι άηάαας τε Μ ΟηΙ). άηάαας ί χαί ^^αα, ΟΤ || 

^αϊ ξηρά Ι.«ΟΤ οηι. Ι.»Μ || 21 τό,; ίέ ^. Μ || ξ^οι Ι 11 22^ΓνΡ 
Μ II 23 οίανπερ ΙΤ περ οΐ. ΜΟ || 28 ί] ώσ.Ε " ^' 



ι 

ι 



72 ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 624. 625] 

%αΙ γυμνά καί προπετη δίκην τΐτερνγων, ονομάζονται, μεν 
αί τοίανταί φύΰεις ΰπό των Ιατρών πτερυγώδεις, είς οαον 
ό ηκονσί κακίας άπολωλεχότος τοϋ θώρακος ολίγου δείν 
απαοαν τ^ν ίντ'ος εύρυχωρίαν, ίν γ πνεύμων τε καΐ καρδία 
τετακται, ηρόδηλον παντί. μυρίαι δ' αλλαι των τοϋ βώμα- 5 
τος είΰι μορίων προδήλως αί διαθέσεις, Ζταν Ικτραηόμενον 
τψ φυΰικης αναλογίας εις άνώμαλόν τίνα δυΰκραΰίαν ευ'&^ς 
62 4 ίν τω κυΐΰκεα^α, μετα\πέστι, οϋκουν ίπΐ των τοιούτων έ^ 
ενός χρη μορίου τεκμαίρεβϋ'αι περί τοϋ παντός. 

Ονδε γαρ οί ψυβιογνωμονεΐν ίπιχειροϋντες απλώς άπο- ίο 
φαίνονται περί πάντων, άλλ' ίκ της πείρας καΐ οΐδε διδα- 
χ^εντες. ει μέν τις ίκανώς εϊη δαα\)ς τά οτίρνα, &υαικ6ν 
αποφαίνονται, μηρο^^ς δ' εϊπερ εϊη τοιούτος, άφροδιβιαατικόν' 
ου μ^ν την γ' αίτίαν προΟτιΜαΰιν. ούδε γάρ ΰτι λέοντι 
μεν έμφερής τά ΰτέρνα, τράγω όε τά κατά μηρούς ίπειδάν ι^ 
φωαι, την πρώτην αιτίαν φυρήκαΰι. διά τι γάρ 6 μεν 
λέων θυμικός, 6 δε τράγος άφροδιβιαΰτικός, 6 λόγος ίξευ- 
ρειν ίπιζητει. μέχρι γάρ τοϋδε το μεν γιγνόμενον είρήκαΰι, 
την δ αιτίαν α^οϋ παραλελοίπααιν. άλλ' 6 φυΰικος άνήρ 
ωΰπερ τών άλλων απάντων οϋτω καϊ τάς τούτων αιτίας 2^ 
έξευρίβκειν επιχειρεί, διότι γάρ άνοψάλως διάκεινται κατά 
τας τών μορίων κράΰεις ού λέων μόνον καϊ τράγος άλλα 
καΐ τών άλλων ξωων πάμπολλα, διά τοϋτ άλλα πρ6ς άλλας 
ενεργείας^ ετοίμως ξχει. περί μίν δή τούτων Άριατοτέλει 
625 καλώς επι \ πλείστον εϊρηται. τό δ' οΖν είς τά παρόντα 25 
χρηΰιμον ηδη φαίνεται, διότι χρή ΰκοπΕία^αι τών άν^ρώ- 
ηων τας κράΰεις, ?κα6τον τών μορίων εξετάζοντα καθ' εαυτό, 
^^ μν νομίζειν, εϊ τω δαβ^ς 6 &ώραξ, 'όλον έξ ανάγκης 
τούτω το αώαα ξηρότερόν τε καϊ ^ερμότερον ύπάρχειν, άλλ' 

(μφερης 



Ι.«Μ 



* 1 τ ί'""""^* Ι-ΟΤ 22 οί μόνον λέων άηά\αΙ τρά- 
διότι I^« II 28 βαβύς μόνον Τ || 29 »ιρμ. τ. κ, ξηρ. Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 626] 73 

Ιν ττίχαρδί^ ή &ιρμ6^ £?„„, πληατον, άώ ^αΐ &νμικόν 
δννα09αι δ ίνοτΒ δι α%χ}> τοΟτο ^ή Ι,μοίωξ &ηαν αύτοΓ^ 
το αωμα^Β^μον χαί ^ηρΐ,ν ύπάρχπν, 8τι πλίΓστον άνέ- 
πνεναεν ,ντ..ν9α κώ προς τ6 πιριέχον έξε«ενώ»η τέ »ι„. 

εν9νς ανη^, τοντοις αυτός τ. ^ύμη^., & ^^Κ ευρύτατος 
«ί τε φλέβες ευρειαι χαί αί άρτηρίαι μί^-,^λα, θ' &αα χαΐ 
μεγιατον κ« αφοδρότατον αφνξονβαι «αΐ τρίχες πολλαΐ χα»' 
Ολον το αωμα χαΐ αί της χεφαλής εύανξέβταται μίν «αΙ 
10 μείαιναι ^αι ονίαι χ„τά τί,ν πρώτην ^λι^Ιαν, ίπΐ δ'ε προ- 
ηχοντι τω χρονω φαΧάκρωβις άκολοκθ^βίί. καΐ μίν δί, ΙαΙ 
Ονντονον ^αι διηρ&ρωμένον χαί μν&δες, έπεΜν όμαλως 
*^ωσ._ της «ρααεως ϋΧον ί'οται τοις τοιούτοις άν9ράποις\26 
το αωμα ^ι το δέρμα ακΚηρότερόν τε χαί μελάντερον &0περ 
η «αι δααντερον. οΰτω ίΙ Λ ει τ&ναντία περϊ τ!ν θώοακ! 
ανμπεβοι, της ^ράαεως δμαλης ύπαρχονβης ίν δ'λω τώ βώ- 
ματι τοντεατιν νγροτέρων τε καΐ ψυχρότερων απάντων τών 
μορίων γενομένων 6 μίν »ώραξ αύτοϊς ατεν6ς χαΐ άτριχος 
εαται, ^α9απερ ονν ^\ σύμπαν τό αωμα ψιΐόν τριχών άπα- 

^λιατ^ εν νεοτηη και ού φαλακροννται γηρωντες, εύ9ύς 
δε χ„» δειλοί και άτολμοι καϊ δκνηροί καΐ Ομικράς καΐ άδΐ 
λονς £,;ο.Τί5 τας φλέβας καΐ πιμελώδεις καΐ νεύροις καϊ 
μναιν άρρωστοι και άδιύρ&ρωτοι τά κωλα χαϊ βλαιαοί γίννον- 

γ<^α»είαης ούκέτ || Ινός αυτών οϊόν τε περί τον αύμπαντΤς 
αποφαίνεο&αι σώματος άλλ' ϋμεινον ίφ^ ίκαστον ιίαι Λ 
βχοπεισ»αι, π ώς μεν η γαβτ^ρ ϊχει κρύσεως, ίπως δ' δ πνεν- 

1 έν μίν (3Λά.) 1Τ II 2 βύναα»αι Γ• γρ. βύναται V II 5 3ΐ« 

Ι- Μ Τ Ι 6 είρντεροι Ι. Μ Τ || 7 αϊ τε φΙ οί ΟΗΒ ΧχΓβ 17 
είρε1.ι] ενρύτεραιΜ || „ί αηΐ άρτηρΙαΐο^αοοΜ» ί^ί^'/οΐ" 
Τ II 10 οΐΑ«] πολίαΐ ΟπΙ). || 13 ίν τίο «-, τ, ' \/ηΐΓ,Ψ^» 

ί ονμπέσ^ οβΜ. || 18 γβΛ» 6 μίν »άραξ αβαηβ Β,ά Μα,Ζΐ 



4 



74 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίϊΝ [Π 627. 628] 

μων, οηως ί' ό εγκέφαλος εκαΰτόν τε των άλλων ίδια καΐ 
καθ εαντό. ' 

627^ Ύαντι ^άν \ οίν ίχ των ίνεργείών γνω^ίξειν' οΰ γ^ο 
εΰτιν οαίθ άι^άμενον οϋτ' οφ^αλμοΐς &εααά(ΐενον ΙξενρεΓν 
την χραΰιν αντών. προΰεπιΰχέπτεΰ^αι δε καΐ τάς των ηεοι- 5 
εχόντων α^τά μορίων δια&έαεις, ών απάντων ε'ξωϋ'έν ίϋτι 
το δερμ,α, κατά μ'εν τ^ν '^μετέραν οΐκηβιν εϋκρατον οίααν 
ένδείκνυμενον των υποκείμενων μορίων την φνΰιν ουδ" ίν 
ταύτη πάντων απλώς, άλλ' δ'σα ταΐς κράΰεοιν ώβαντως ξχει 
τω δερματι, κατά δε τάς ιδττό ταις Ιίρκτοις τε καΐ τη μεΰ- ίο 
ημβρία χώρας, επειδή των μϊν εις τί> βά&ος άπελ'ήλαται, 
τό ^ερμον ύπό του περιέχοντος εξω&εν κρύους νικώμενον, 
των δ εις το δέρμα προελήλυ&εν ύπο τοϋ περιέχοντος θάλ- 
πους ελκόμενον, ούκ έκ της κατά τό δέρμα δια&έΰεως οϊόν 
τε γνωναι ΰαφώς ύπ'ερ της των έντος μορίων κράσεως. ΐ5 
ανώμαλος γαρ ^ι τοϋ ΰώματος κραϋις ίν ταΐς δυΰκράτοις 
χωραις ούχ ώΰαύτως εχόντων των τ' Ι'ξωθεν μοοίων καΐ 
των εντός. Κελτοΐς μεν γάρ καΐ Γερμανοΐς καΐ παντί τω 
Θρακίω τε και Σκυ^ικω γένει ψυχρόν καΐ ύγρόν το δέρμ^ 
628 Ι και δια τοϋτο μαλακόν τε καΐ λευκ6ν και ψιλόν τριχών 20 
όσον δ ξμφυτον ^ερμόν, εις τά σπλάγχνα καταπέφευγεν 
αμα τω αΐματι κάνταϋ^α κυκωμένου τε καί στενοχωρου- 
μενου και ζέοντος αύτοϋ θυμικοί καί βράσεις καΐ οξύρρο- 
ποι ταΐς γνώμαις αποτελούνται. Αί^ίοψι δε καΐ "Αραψι καϊ 
ολοις τοις κατά μεσημβρίαν ^ μΙν τοϋ δέρματος φύσις, ώς 25 
αν νποτε τοϋ περιέχοντος θάλπους καί της έμφυτου ^ερ- 
μασιας εξω φερομένης διακεκαυμένη, ακληρά καί ξηρά καί 
μέλαινα, τό ί' όλον σώμα της μ^ν έμφυτου '&ερμότψος 

.9. ^ Ρ^«* ^^^ί*^"»^ »<!/• άφ^ΜΟΎ οιη. Ι \\ 5 προσετηατιέπτε- 
ι > ^^^,- ^^οα^^^^^^^έΛραα^αι οβίί. || ροβΐ; ^έ &(1ά. δεΙ Ι.» 11 
? "^^^ Π 7 ^^ν Ι.Μ οιη Ο Τ II 9 ταντ^ι Ι^ΜΤ α^τ^ Ο || 10 τ^ 

ε^τωτος ΜΤ || 14 ο^κ] ού^έτ' Ι || 15 τώ. έντ%, μ. Ι. ^νδον Χ 
μ.. 0^ των μ. Μον ΜΤ || 16 κράσις] ε^ις Ί. \\ 17 τ* οιη. Ι. || 19 ακν- 

^ΟΎ οαοις Μ\\δ 1 δ^τ6 Μ || 2δ οΧως Ί. || 26 τ, οηι. Τ || 27 χαΐ 
πηίβ α^λτιρα αάά. Ι Μ Ο οηι. Τ || |. χ. σχ. Ε || 28 ^ερμααίας ϊα 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 629. 630] 75 

η^κιστα μετέχει, ^ερμ6ν δ' εστίν άλλοτρίω τε καί έπικτήτω 

^«1 >/«(» δ^ι καί τοϋτο κάλλιστα πρ6ς "Αριστοτέλους έπί 
πολλών διωρισται. καί χρ^ προσέχειν αύτω τόν νουν, εΐπερ τω 
Β και αλλω, και σκοπεΐσ^αι καθ' 'εκαατον σώμα, πότερον οί- 
^.είω ^ερμφ ^ερμόν έατιν ^ έπικτήτω. πάντα γοϋν τά ΰηπό^ 
μενα^^ερμ^ μεν έπικτήτω ^ερμω, ^υχρά δ' οίκείω κα\ τά 
των εποικουντων την μεσημβρινήν χώραν σώματα ώρμ^ μΙν 
επικτητω ^ερμω, ^υχρά δ' οίκείω, καί παρ' ήμΐν δϊ κατά 
10 μ^ν τον χειμώνα το φύσει ^ερμόν πλέον, \ τό δ' έπίκτητον 629 
ε}χ^ττον, εν δε τω ^έρει τό μΙν έπίκτητον πλέον, ϊλαττον 
Οε το συμφυτον. ϋπαντ' οΙν ταϋτα διορίξεσ^αι χρ^ τόν 
μέλλοντα καλώς διαγνώσεσ^αι κρασιν. ού γάρ \δή] απλώς, 
ε. το δέρμα μελάντερον, ^δη θερμότερος 6 άνθρωπος 8λος, 
15 αλλ ει των άλλων απάντων ωσαύτως εχόντων, ει γάο 6 
μ^ν έν ηλιω θερμω διέτριψεν έπί πλέον, 6 δ' έν σκιά, τω 
μεν εσται μελάντερον τό χρώμα τω δ'ε λευκότερον. ' άλλ' 
ουδέν τοϋτο προς τήν της όλης κράαεως ύπάλλαξιν. αυτό 
γαρ το όερμα ξηρότερον μϊν ήλιούμενον, ύγρότερον δ' 'εαται 
20 σκιατραφουμενον. ή φνοική δ' ούκ ευθύς ύπαλλαχθήαεται 
κρασις ουθ ήπατος ούτε καρδίας ούτε τών άλλων σπλάγχνων 
^ Αριατον ουν, ώς εϊρηται καί πρόσθεν, έκαστου τών μο- 
ρίων Ιδια πεπορίαθαι της κράαεως τά γνωρίσματα, οϊον της 
μεν γάστρας- ει πέττει καλώς, εύκρατος, ει δ' ού πέττει 
25 καλώς, δυσκρατος. αλλ ει μΙν κνισσώδεις τινάς ^ καπνώ- 
όεις εργαξοιτο τάς έρυγάς, άμετρον αύτη καί πυρώδες τό 
^ερμον, ει δ οξείας, | άρρωατόν τε καί ασθενές, ούτω δε 630 

άΧΧων^Γ^ :;!^κ''^'^^^,.^ ι ^""""^ '^Ψ ^ "*'• ^ΐ'^ί ΜΟ ει. ^αϊ τω 
^αΓ^ II 8 Ι' \^Μ^Γ'^ των -οίκείω οιη. Ι.^ αάά. Ι.* ώ 

Π αατζον Ί. ήττον Τ έαην ^ττον Ο || 12 νβΛα άπαντ' πβαυβ 
Ε^ γνωρίσματα βχοβιρβ. ΟηΙ). XXI 6, 41 || ο^ν Μ ΟηΙ) γοννΣΎΙΙ 

1. ΜΟ Ι 20 σ^ιατροφονμενον Ι. Μ 21 τών σπλάγχνων αυτών Ι. || 
25 χα^λω, οηι. Μ || 26 ρο8* πνρώδες αάά. υπάρξει Ο || 27 δϊ\ 



76 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 631] 

χ«ί Γά μίν βόεια ^ρέα χαί πύντα τα δνβχατίργαβτα τών 
χ«/α,ί π£ττο.των αμιτρον το »8ρμόν, άα9ενίς ίέ των ταντα 
μιν απ,ητονντων, ίχ&νς ίέ πετραίονς {] « το.οΰτον πεττόν- 
των. ^ ίπια:,επτεα&α^ δ ίνταν9α ηάλιν, εΐ μ^ διά τίνα ™- 
μον ετερω^εν επιρρεοντα τό σύμπτωμα γίγνετα, ττ; γαατοί. 5 

τοντο χ„, ολιγιατοις συμβαίνει. παμπόλΚοις δ' Ιχ τζ κεφα- 
λής ^τερχεται φλέγμα χ«ί μάλιατ' ίν 'Ρώμη « χ„ί τοΐ, 
.7(.ο.ϊ οντω χα>9/ο.?. ώλλά το. χαί τέ σ„ά«ον ^«,^Αί^,,' ,« 
Χη γ<ι μηδέν ίν παρίργφ τί»εα9αι μηδ' άμελείν οϊδα 
^«ρ έγω τισιν ι^ανως φλεγματώδεοιν άν9ρώποις ά9οοιξο- 
μενηνίν τίίγαστρί χολήν ηαμηόΙΧην ξαν9ήν, ί^ν ^^οντο 
ηρο των αίτιων ϋδωρ πολν ηιόντες ^ οΓνον ίΙεμ!εΙν. ει δ' 

τ^^ «εφαΧτ,ν ωδννωντο χαί τούτους £οντό τίνες είναι χολώ- 

Χ«' «ν«ψο. χ« „„το^,νο«ί ού Χίαν 9ερμοί. ϋΧΧους δί τινας 
οίδ» μηδεηωττοτε μ^ν ίμέοαντας χολήν ^αν^ήν. Ισχνούς δε «ο 
««. δασεις^,αϊ μυώδεις χ.ί μ<ίΑ„ναί χ«ί φλεβώδεις χ„ί 1,1 

'οΐ/^^ΐΓ,ν;. "' """'^' ""^"""•"'^' """^ ""' ' ^'^^- 

Ι^λλ'^νταίθα χοί ^ν«τομ,χ(ίν τ. θεώρ^,αα συνέηεοεν, Ι 
μη γιγνωα,^οντες ενιοι τών Ιατρ&ν άποροΰνται δεινώς Μ «5 
Τβΐ διαφωνι^ των συμπτωμάτων, άγνοονντες, &ς 6 πόρος, ' 
^_την^ν εις την γαστίρα τό ί^παρ έξερεΰγεται, τοις ]άν 

1^9ί,1 Γτ''/';^*'1η"„ ^^ ":■''' ^*^Τ οπι. Ο II 2 τύν οπι. ΟΤ || 

Ι., αί.,. Ι.. ,1 ^Λή Ι.ΜΤ Το* ΐ Ι τνϊ«7;«Τΐ" Γ,Ι 
1» χοΧην οη, Τ 14 «οΧ* Ι.ΜΤ οω. Ο || «./Ι« Μ 17..^Ι 

1- 1 II 24 ρο8ί (νταν»α »Αά. μίν Ο || Βννίνεοεν ί ανηηίίτω^^νΤΛΎ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [Π 632. 633] 



77 



δ,^^ους εστί, τοις δ απλούς, ώς χά. ^,^, ,^, τετραπόδων 
ξψων ανατομαι, ενεστι 9εάαασ&αι. τά ποΧΧα μεν οίν άπΧοΰς 
^στιν εις το μεταξύ πυλωρού τε χαί νήστεως ίμφυόμενος, 
οδη γαστρος ε'^φυσιν όνομάξουσιν, ^ διπΧ^, Ζγνόμενος 
5 «? μεν την ΐ,φυοιν ίμβάΧλει &ατίρω στόματι Ιώ' ^Τξΐν, 
»αηρω δε τω μι^ροτέρω χατά τ6ν 'πυ»μία μ^^!^ &!' 
του πυλωρού σπανιώτατα δέ ποτέ τό μ^ν ϋνω μέρος αύ- 
του μεϊξον ενρισ,ιεται, το ^τω δ' ΪΧαττον. \ &λΧ' [φ' Ι, ^, ^32 

10 χολής ουκ οΧιγης, ην ίμεΐν τε δέονται ηρ6 τ&ν σιτίων χ«ί 
βλάπτονται κατασχοντες. οίς δϊ παντελώς άπλοϋς ίστιν δ 
ποροϊ «5 την νηατιν ή χολί, τούτοις σύμπασα ^ταρρεί. 
^ως ουν χρη διαγιγνωσ^ιν αυτούς; ού γαρ ίή άνατεμεΐν 
γε ξω,τας τους ανθρώπους &ξιώ. πρώτον μεν Ιη τοϋσΤ 

15 ματος τη βράσει, κα&ότι κα\ μικράν ίμπροσ&εν ίλϊγετο, δεύ- 
τΤΐί :<"« ^""'^'^' "«-• ΧοΙώδη ί^ν γ^ρ ϋίρατ'α δι& 
Ί»οΖΤ^"1 '^^'^'^'^Ζ ^"'^'Χ^ί Εύδημω, διότι χ„1 πολλην 
ψροιίε χοΧην,ιαιούδεναύτης εις την ϋνω .οιΧίαν άφι- 

ίο ί£ χοΧην ηκιστα βιαχωρεϊται χολώδη- χαί ^άρ ολίγον \εν- 
ναται της ξαν»ης χολής α^τοΓ^ καϊ πλείστον εΙς τί,ν Ινω 
.οιλιαν αφικνεϊται. τρίτον επΙ τοϊς είρημένοις εΐδοςίνωρ^- 
σματων εν αύτοΐς τοις έμου^νοις έστΙν. οϊς μ^ν Ι^'Ι 
τη γαστρι θερμότερα τί,ν κρασιν ύπαρχούση το χολώδες γεν- 

ΖΓ ,?¥"Τ"' '^^Τ^'ί^ί <Ρ-ν««.• ^αν&Ι,ν δ' ά.ρι\βώς,33 
^οτινη ωχρον γε πάντως, οίς ^ ίίπατος ύπέρχεται, Ιΐΐ οίς 
μεν εν γαστρί τό πρασοειδίς τοϋτο γεννάταΙ, χρ^ πάντΖ, 
'^ντοις το ίδηδεσμένον σιτίον ούχ ίρτον οώ χρίί Ιναι 




ί:Γ:^ΰ οΧ:^Γ ^""^^"'^^' ^^^^τ ιχζτ^^. 



78 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 634] 






χοίρειον η τι τοιοντον παραπλήβιον , άλλα ^ερμότερόν τί 
τώνδ' εξ ανάγκης καΐ ονχ εϋχνμον. οϊς δ' ίξ ήπατος εις 
αντην άφικνεΐται^ ξανθό ν η ώχρον ίμεϊταί^ καν ενχνμώτα- 
τον 7^ το ληφϋ'εν ΰιτίον καν άκρως ττεφΌ^, χαΐ μάλλον γε 
τοις ακριβώς πειραΰιν ίμεΐται τα ξανθά καΐ πολλω |ϋαλλον 5 
ετί τοις έπΙ πλέον αυτών άΰιτήΰααι. τα δε πραΰοειδΐ) 
μόνοις τοις κακώς πεψααιν ίν τζ κοίλ/α ^'^ννατα*. και μεν 
δη και φροντίδες και ^νμοί και λνπαι και πόνοι και γνμνά- 
αια και άγρυπνίαι και άΰιτίαι και ενδειαι πλείονα τον της 
ξανθής χολής τούτοις ά^ροίξοναι χυμόν, οτι και πλείονα ίο 
γεννώσιν εν ηπατι. ταϋτα τ ονν ακριβή τα γνωρίβματα 
χαΐ προς τούτοις ίτί, τω μεν ανχμηρω και πνρώδει τον 
κατά την γαΰτέρα ^ερμοϋ της εις το χολώδες τροπής επο- 
634 μενης^ άρτοι και κρέα χοίρεια \ και βόεια κάλλιον πεφ^η- 
ΰονται τών πετραίων ίχ^υων. ει δ' έξ φιατος καταρρέοι, ΐ5 
παρά την τών εδεσμάτων νπάλλαξιν ουδεμία της πέψεως 
ϊΰται διαφορά, ίν τούτοις μ^ν ίή διώρισται το διά τι άλλο 
κ«ί μη διά την κραΰιν γιγνόμενον. 

Κατά δε τον αντον τρόπον^ ει κάκ της κεφαλής εις την 
γαΰτέρα φλέγμα καταρρέον οξνρεγμίας αίτιον γίγνοιτο^ χρη 20 
κάνταϋ^α κατά τάς όμοιας μεθόδους άποχωρίξειν αντο τον 
της γαΰτρος ίδιον πα^ματος, οϋτω δ^ και τάς της κεφα- 
λής οδννας^ ει διά τήν οίκείαν αύτης δνακραΰίαν η διά τά 
της γαατρος περιττώματα ζγίγνονται}. και μεν δη καΐ τον 
Ιγκέφαλον έπιΰκέπτεο^αι καθ' έαντόν^ 6ποίας έβτι κράΰεως, 25 
α^ιείναν, οΰκ «κ της τον παντός αώματος δια^έαεως. αντον 
δε καθ' εαυτόν οποίας έΰτί κράσεως έπίΰκεψις η τε πολίωαίς 
εατιν οι τε κκτάρροι καΐ βηχες και κόρνζαι και ΰιέλων 



1 τοιοντω^Ία'Μ || τι τώνδε καϊ οίχ έξ ανάγκης ε^χνμον 1» γε 




Ο Ι) 18 γενόμενον Ο || 19 ^ί ροΒΐ κατά οοΐΐοο. Ι ροβί αυτόν Μ Ο || 
ί^ Ι.Μ έηΐ Ο II 20 ^ρη γάρ κ. Ι/ΜΤ || 23 εΐ βοηρβί: η οοάά. \\ 
24 ζγίγνονται^ Άάάιάί \\ 25 αντόν Μ || 27 εαυτόν 1>Ύ αυτόν Μ || 
ή &η1« έηίΰκε'φις αάά. Ι* ή ίέ δάά. Μ || 28 οι τε] καϊ I^ || αέ- 
Χων I^ σιέλου Μ Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 63δ. 636] 79 

τνλη^ος. άπαντα γάρ ταντα ψνχρότερον α'δτόν εμφαίνει καΐ 
νγροτερον νπαρχειν, Ι'τι δ'ε μάλλον, ει έπΙ ταις τνχούσαις 
προφαοεσιν εις τοιαύτας Ι'ρχεται διαθέσεις, ή δέ γε φαλά- 
τ^ρωσις έπϊ ξηρότητι καΐ ^ τών μελαίνων τε καΐ πολλών 
5 γένεβις τριχών \ ευκρασίας εγκεφάλον γνώρισμα. 635 

Κατάτοντον οίν τόν τρόπον άεΐ χρ^ ΰκοπεΐβ^αι πεοϊ 
οράσεως, εκαΰτον ίδια μόριον εξετάζοντα, καΐ μ^ περϊ πάντων 
αποφαινεσ&αι τολμαν έξ ενός, &σπερ εποίησαν Ι'νιοι, το^ς μ^ν 
ΰιμονς^ υγρούς είναι φάμενοι, το^ς δ'ε γρυπούς ξηρούς καΐ οϊς 
10 μεν οι οφθαλμοί μικροί, ξηρούς, οϊς δ'ε μεγάλοι, υγρούς, 
τοντο μέν γε καΐ διαπεφώνψαι προς αυτών, οΐ μεν γάρ τίνες 
ύπο^εμενοι τών υγρών είναι μορίων τους οφθαλμούς, Ιν οϊς 
«ν μείξονς ενρίσκωσιν, ύγρότητα κράσεως έν τούτοις κρατειν 
υπολαμβανουσιν. 'ε'νιοι δ'ε τ§ μμτ^ χοϋ ^ερμον κατά τήν 
15 πρωτψ διαπλασιν αναπνεύσαντος ά&ροωτέρον τε καΐ πλείονος 
ουκ οφθαλμούς μόνον άλλα καί στόμα καΐ τους ϋλλονς 
απαντάς πόρους γενέσθαι φασί μείξονας, ίίθεν ούχ ύγρότητος, 
άλλα ^ερμοτητος είναι γνώρισμα, αμφότεροι δΐ διαμαρτάνουσι 
της αληθείας ενι μεν καί κοινω λόγω, διότι περί παντός 
20 τον σώματος έξ ίνός άποφαίνεσ^αι τολμώσν μορίου ' κατά 
δεύτερον δε τρόπον, Ζτι της διαπλαστικης έν τ^ φύσει δυνά- 
Ι^ως ου μεμνγται τεχνικής \ τ' ούσης καϊ τοις της ψυχής 636 
^^εσιν ακολούθως διαπλαττούσης τά μόρια, περϊ ταύτης 
γαρ τοι καϊ ο Αριστοτέλης ^ριόρησε, μή ποτ' Ιίρα Νεωτέρας 
ίΒ τινός αρχής ειη καί ού κατά τό ^ερμόν και ψυχρόν καί 
ξηρον καί ύγρόν. ούκουν 6ρ^ώς μοι δοκοϋσι ποιεϊν οί 
προπετώς ο0τω? ύπϊρ τών μεγίστων αποφαινόμενοι καί ταΐς 
ποιοτησι μοναις αναφερόντες τήν διαπλασιν. εϋλογον γάο 
οργανα^^^ιναι ταύτας, τό διαπλάττον δ' ϊτερον. άλλα καϊ 

8 τοιαύχην 1. 1( ίρχο,χο Ι Μ )| διά^,ανν 1 |Ι δ νένεΰΐς το Ι, 

τρ. γ. ΜΟ | 6 ο^ν οιη. Μ || 7 κράσεων Ι. |Ι 9 ΐ/οοτ/ρονί Ι. II 

Ο .γρο^, 8Ϊ οΙςμε^γάλοιΙ.\\ 11 ,^ ΙΜΤ οΐ ΟΓτ^νεΤΖΔ 

τ κ ν^"?ο1'ίθ'^ΓΓ''" \ " ^"^'^^^^^^^' Τ « Ϊδα4οωτ^ρο^' 
τ. κ. ^*^^ονοςι^Ο ά^ροωχερόν τ. κ. ηλείον ΜΤ || 16 τό 8,η*β 

ατόμα ^β. Ο Τ \\ 21 <Τ^ ροβ* κατά οοΠοο. Ο || 22 τΊ τε Ι η 

ΜΙ οιη. Ο II 23 περϊ] <>η^ρ Τ || 24 ό Ι. οιη. ΜΟ || καί ίΙΙ ϊηΖ 

^ποτέρας Ι II 25 τινό, οιη. Ι.^ ^<1<1. Ι.« « ροβ* ο'^ αάά 4 «β^ ' 



80 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 637. 638] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [Π 639] 



81 



χωρίς των τηλικούτων ζητημάτων ίνον εξενρίΰτιείν ^ ώς εμ- 
7ΐρο6ϋ•εν §δείξαμεν^ νγραν χαΐ ξηραν καΐ ψυχραν χαί ^ερ- 
μην χρααίν άμαρτάνονΰιν Οί των οίτίείων μεν άμεΧονντες 
γνωρισμάτων, έπί δε τα τζόρρω τε και ξητήΰεως ικανής τε- 
τνχηκότα και μέχρι τον δενρο καΐ παρ^ αυτοις τοις άρίΰτοις 5 
φιλοΰόφοις άπορούμενα μεταβαίνοντες, ονδε γαρ ονδ^ οτι 
τα μεν ηαιδία ΰιμότερα, γρνπότεροι ί' οι παρακμάζοντες, 
εϋλογον υγρούς μεν νομίζειν τους ΰιμους απαντάς, ξηρούς 
δε τους γρυπούς, αλλ' ενδέχεται μεν καΐ της διαπλαστικης 
δυνάμεως έργον εϊναι το τοιούτον μάλλον η της κράΰεως. ίο 

637 ει δ' άρα και \ της κράοεως εϊη γνώριΰμα, της έν τη §ινι 
μόνης αν εϊη, ου της έν ολω τω ΰώματι. μάτην ουν υ% 
αυτών κάκεΐνο λέγεται το ρινά τ δξεΐαν γίγνεβ&αι και 
οφ&αλμους κοίλους και κροτάφους ΰυμπεπτωκότας έν ταΐς 
ξηραΐς φύϋει κράβεϋιν, οτι καν τοις πά&εΰιν οϋτω ΰυμπί- ιό 
πτει τοις ϋυντήκουαί τε και κενοϋβι πέρα του μετρίου τα 
σώματα, πολλάκις μεν γαρ ούτω συμπίπτει, πολλάκις δ^ ούχ 
οϋτως. άλλ' εστίν ίδεΐν και μαλακην και πιμελώδη και λευ- 
κην και πολύσαρκον όλου του σώματος την εξιν έπι σμι- 
κροΐς οφ^αλμοΐς η οξεία ρινϊ και ξηράν και άσαρκον και 20 
μέλαιναν καΐ δασεΐαν έπι μεγάλοις οφ^αλμοΐς σιμή τε ρινί, 
βέλτιον ουν, εϊπερ άρα, της ρινός μόνης νγρότητα μεν τη 
σιμότητι, ξηρότητα δε τη γρυπότητι τεκμαίρεσ^αι και μη 
περί της άπαντος του ξωου κράσεως εντεύθεν άποφαίνεσ^αι. 

Κατά ταύτα δε και των οφθαλμών και παντός ούτινο- 2δ 
σοϋν ετέρου μορίου την ιδίαν κράσιν έκ των οικείων έπισκο- 
πεΐσ&αι γνωρισμάτων άμεινον, ού περί της όλου του σώματος 

638 κράσεως άφ' ενός μέρους \ ενδειξιν λαμβάνειν, εϊτε γαρ ύγρό- 



1 ενόν έξενρίακειν Ια ενδέχεται έξ. Μ Τ έξ. όεΐ Ο || 2 έπεδεί- 
ξαμεν ί, II -9•. κ. ιΐ,. οοάά.; ΙτΒ,ηΒροΒίιί || 3 ροβΐ; άμαρτάνοναιν 
&άά. δ^Ι,Μ ουν Ο Τ άβίβνί || 4 πόρρω Ι,^ πορρώτερα 1.* || 6 ονδ* 
οπι. Ι. II 8 μεν οηι. Μ || 12 αν εϊη Ιλ εϊη άν ΜΟ || 13 κάκείνα Ι| 
15 φνοει οιη. Μ || 16 νβΓΐ)8, τοις σνντήκουσί — συμπίπτει οπι. I^ | 
19 την οιη. Μ || 20 σκληράν Τ || 21 έπϊ Ι Μ έπι τε τοις Ο έπι 
τε Τ II μεγάλοις μ^ν Ε || τί Ο τί τ^ Ι^ΜΤ || 22 ροβί αρα Ε(1ά. το Ε 
ηερϊ Ο Τ II 25 καΐ των I^ καΐ περί των ΜΟΤ || 26 Ιδίαν] οίκείαν 
Τ II 27 ού] ονν Ο ο^ν μη Ι. || δλον Ι. οΧης ΜΟΤ || μή άφ'ΟΤ 



τητος εϊτε ^ερμότητος επικρατούσης εϊτε και αμφοτέρων 
οφθαλμούς γλαυκούς τί^εσ&αι γνώρισμα χρη, της οικείας 
άν εΐεν ούτω γε, ού της απάντων των του σώματος μορίων 
ενδεικτικοί κράσεως. ούδε γάρ, ει ξηρά και άσαρκα τα σκέλη, 
5 ξηρά πάντως και η κρασις όλου τοϋ σώματος, ενιοι γάρ 
ίκανώς εύσαρκοι και πιμελώδεις και παχεϊς και προγάστορες 
και μαλακοί και λευκοί γίγνονται μετά τοιούτων σκελών, 
αλλ ει μεν ομαλώς άπαν έχει τό σώμα της κράσεως, οϊς 
μεν ισχνά τα σκέλη, ξηροί πάντως είσίν, υγροί δ\ οϊς πα- 

10 χέα. καί οϊς μεν η ρις οξεΐα καί γρυπή, ξηροί, σιμής δ' 
ούσης υγροί• κατά ταύτα δε καί περί τών οφθαλμών τε καί 
των κροτάφων απάντων τε τών άλλων μορίων. οϊς ί' 
ανώμαλος η κράσις καί ούχ ή αύτη πάντων τών μερών, 
άτοπον έπί τούτων έξ ενός μορίου φύσεως ύπερ απάντων 

15 άποφαίνεσ^αι. τοιούτον δέ τι τους πλείστους αυτών ήπά- 
τησεν, ούχ υπέρ τών άνϋ•ρώπων μόνον, άλλα καί περί τών 

άλλων ξωων άποφήνασ^αι τολμήσαντας υπέρ όλης της 639 
κράσεως έκ μόνων τών κατά τό δέρμα γνωρισμάτων, ούτε 
γάρ, ει σκληρόν τό δέρμα, ξηρόν έξ ανάγκης τό ξωον, αλλ* 

20 έγχωρεϊ τό δέρμα μόνον, ούτ ει μέλαν ούτ ει δασύ. κατά 
δε τόν αυτόν τρόπον ούδ' ει μαλακόν η λευκόν η ψιλόν 
τριχών, ύγρόν έξ ανάγκης όλον τό ξωον. άλλ' ει μεν 6μα- 
λώς κέκραται σύμπαν, εύλογόν έστιν, οϊόνπερ τό δέρμα^ 
τοιούτον είναι καί τών άλλων εκαστον μορίων, ει ί' άνωμά- 

25 λως, ούκέτι. τών γοϋν όστρέων ύγρότατον μεν όλον τό σώμα, 
ξηρότατον δέ τό δέρμα' τό γάρ δη οστρακον αύτοϊς οϊόνπερ 
ημϊν τό δέρμα, καί ή προσηγορία δ' έντεϋϋ'εν, όστρακο- 
δερμων απάντων τών τοιούτων ξωων ονομασ&έντων έκ τοϋ 



1 η ρΓΟ εϊτε απίβ θερμότητας I^ || 2 γν. χρή Ι, χρη γν. ΜΟΤ|| 
3 ου I^ καί ον ΜΟΤ || απ. τ. τοϋ σώματος μ. ΙιΎ απ. τ. σ. των 
μ. Μ άη. τ. μ. τον σ. Ο || 4 ξηρά I^ΜΤ ΟοΓη. σκληρά Ο || 8 ί^χοι 
Ι II 10 καϊ γρ. Ι. Μ Τ η γρ. Ο || οντοι ο,ηίβ ξηροί ο,άά. Ο ρθ8<) 
ξηροί Άάά. Τ Ι 11 τε I^ΜΤ οηι. Ο || 13 μερών ΕΜ μορίων Ο 
απάντων τών άλλων μορίων Τ || 14 έπί τούτων Τ εστί τούτων 
I^Μ οηι. Ο II 16 τών Ι^ Μ οηι. Ο || μόνον ΙιΎ μονών Μ Ο || 18 ούτε 
Ι• ονδέ οβί*. II 21 <ϊέ οηι. Ε || οΰ^ I^ ούτ' ΜΟΤ || η λευκόν ο,άά. 
Ι^Τ οηι. Μ Ο II 25 όστρείων Μ || 28 ονομαζόμενων Ι, 

β▲I^XΝυ8, άβ Ιβιηρθτ&ιηθηϋβ βά. ΗβΙηΐΓθίοΙι. 6 



1 1 



82 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΙ^ΕβΝ [Π 640. 641] 

το δέρμα ηαραπληΰιον ϊχειν οβτράχω. καΐ τα μαλακόστρακα 
δέ^ κα^ύικρ άοταχοί τε %αΙ κάραβοι καΐ χαρκΐνοί, ξηρον μεν 
Η^ί τ^ο δέρμα, την δ' αίλην απαΟαν κράαιν 'υγράν. καΙ 
αντό γε τοϋτο πολλάκις αίτιον ύτΐάρχει τοις ξωοις της ίν 
640 ταΐς ΰαρΙΙν 'ύγρότητος, οτι παν αντοις \ το ξηρον και γε- δ 
ωδές η φνΰις άποτί&εται προς το δέρμα, μη τοίνυν μήϋ^' 
οτι^ ξηρον τοϋτο τοις όΰτρέοις, ευΜως και την ΰάρκα νομι- 
ϋτέον ύπύρχειν ξηράν μή^\ Ζτι πλαδαρά καί μν^ώδης ί^δε, 
• τοιούτον νποληπτέον είναι και το δέρμα, δίκαιον γαρ εκα- 
ύτον των μορίων έξ εαντοϋ γνωρίζεΰ^αι. ίο 

Ταντά τ ονν άμαρτάνουσιν οι τα περί κράΰεων ημιν 
'δπομνηματα καταλελοιπότες ετι τε προς τούτοις, οτι μηδέ 
μέμνηνται του προς Ιπποκράτους ορθότατα παργνημένου του 
δεΐν έπισκέπτεα^αι τάς μεταβολάς έξ οίων εις όϊα γίγνονται. 
πολλάκις γαρ τα παρόντα γνωρίβματα της εμπροΰ^εν κρά- 15 
Οεώς εστίν, ου της νϋν υπαρχούσης τω σώματι, φέρε γαρ 
ει τις ετη γεγονως εξήκοντα δασύς ίκανώς ειη, μη διότι 
νϋν ίστι θερμός και ^ηρός, άλλ' οτι πρόσ^εν μεν έγένετο 
τοιοϋτος,^ ύπομένουσι δ' αϊ τότε γενν ηγείσαι τρίχες, ωσπερ 
έν τω ^ ^έρει πολλάκις αι κατά το εαρ άναφυεισαι βοτάναι. 20 
τισΐ μεν γάρ εν τω χρόνω προϊόντι κατά βραχύ συνέβη της 
άγαν εκείνης άπαλλαγηναι δασύτητος έκπιπτουσών νπο ξηρό- 
641 τητος άκρας των τριχών, ίνίοις δ' \ άχρι πλείστου παρα- 
μένουσιν, οϊς^ αν μητ άποξηραν^ώσιν ικανώς έπϊ προηκοντι 
τω χρόνω καΐ την πρώτην εκφυσιν αϊ τρίχες αύτοΐς ίσχυράν 25 
ποιησωνται δ ίκην φυτών ακριβώς ενερριξωμένων τ§ γη. μη 

1 ϊχειν Ι^ΜΤ αυτοίς είναι τω Ο || μαλακόστρακα ΜΟΤ μα- 
λακοσαρκα Ι^ |Ι 2 τί Ι. οιη. ΜΟ || 3 ^χονβι Ι^ || 4 γε Ι Τ ίή ΜΟ 11 
^ ίί^'^ ] /^^^ ^ Ι) "^ ΡΟβ* τοντο αάά. το άέρμα Ι || δατρείοις Μ 11 
^ ηδε Ι.ΤΟ* ιη ιη&Γ^. Ι^δη ΜΟ || 11 κρασίω^ Ι. 11 12 τε Ι. ^έ 
ΜΟ II ονό^Ύ II 13 Ηίρρ. άβ ΙιυιηοΓ. 9 (V 4881.) || παρψημένον 
ορθότατα Ι. || 14 οίας I^ || γίνονται Ι. γίγνεται ΜΟΤ || 15 νβΛβ, 
ποΧλα%ις γάρ ιΐ8ς[Πβ &ά τρίχες θχοβΓρΒ. Οηΐ). XXI 6, 29 || ίξω^&εν 
ΡΓΟ ίμηροα^εν Ι> || 17 ίτη ΜΎ ετών 1.0 || 18 μ^ν οπι. Ο |ι 19 τοι- 
οϋτος έγένετο Ο || τότε οπι. Ο Τ προγεννη&εΐααι ρΓΟ τότε γ Ι, || 

21 γαρ οπι. Ι. || προϊόντι ΊΜ οπι. Ο Τ || κατά Ι.Μ καΐ κατά 0Τ|| 

22 νπό ξηρ ^κρα? Μ έχ της άχρας ξ. Ο έκ. τ. άγαν |. Τ ύπό 
της άγαν ξηρότητας έχπιπτονσών των τριχών Ι, \\ 24 ίχανώς 
ξηραν&ώαιν Ιι || 26 ποιψονται Ι Μ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 642] 



83 



τοίνυν, ει δασύς τις ίκανώς Ιστιν, εύ&υς τοϋτον οίώμε^α 
μελαγχολικού ύπάρχειν, αλλ' ει μεν ακμάζων, ούπω τοιοϋτον' 
ει δε παρακμάζων, ηδη μελαγχολικόν' ει δε γέρων, ούκέτι. 
γίγνονται μεν γάρ αϊ μελαγχολικαΐ κράσεις έκ συγκαύσεως 
5 αίματος, ου μην, επειδάν αρξηται τοϋτο πάσχειν, εύΟ'υς 
και κατώπτηται τελέως. αλλ* έν τάχει μεν ικανώς ε'σται δα- 
σύς 6 θερμός και ξηρός, ει τι μεμνήμεϋ-α τών έμπροσθεν 
λόγων, ουκ εύϋ-έως δε μελαγχολικός, η γάρ τοϋ δέρματος 
πύκνωσις ειργουσα τών παχύτερων περιττωμάτων την δι- 
10 έξοδον αναγκάζει συγκαίεσϋ•αι κατά τάς άκρως &ερμάς κρά- 
σεις, ώστε τοιοϋτον αύτοΐς ύπάρχειν ηδη το περίττωμα το 
φύον τάς τρίχας, οίον έν τοις άγγείοις εσεσ^αι μέλλει προ- 
ελ^όντος τοϋ χρόνου. 

Και ταϋτ ουν ημέληται τοις ¥μπροσϋ•εν ¥τι τε προς 
15 τούτοις, έπειδάν \ έκ της φύσεως τών περιττωμάτων άδιορί- 642 
στως ύπερ τών κράσεων άποφαίνωνται, νομίζουσι γάρ άνά- 
λογον εχειν τάς κράσεις τών μορίων τη φύσει τών περιττω- 
μάτων, το ί' ούχ όλως άλη^-ές εστίν, άλλ' εγχωρεί ποτέ 
περίττωμα μεν ά&ροίζεσϋ'αι φλεγμονώδες, νγρον ί' ουκ είναι 
20 το μόριον, αλλά ψυχρον μεν έξ ανάγκης, ου γάρ δη άλλη 
γέ τις η τοϋ φλέγματος γένεσις, ύγρον δ^ ουκ εξ ανάγκης ' 
έγχωρει γάρ και ξηρον είναι, το ί' απάτησαν αυτούς εύ- 
φώρατον. ου γάρ ένενόησαν, ως έκ τών σιτίων, ουκ έξ 
αυτοϋ τοϋ σώματος ημών γίγνεται το φλέγμα, ϋ-αυμαστον 
25 ουν ουδέν, ει μη κράτησαν ποτέ το σώμα τών προσενεχ^έν- 
των σιτίων, υγρών, ει τύχοι, την φύσιν υπαρχόντων, ομοιον 
αύτοΐς αποτελέσει και το περίττωμα, μη τοίνυν ύπολαμ- 
βανετωσαν ωσπερ το σώμα ξηρον οϋτω και το περίττωμα 



1 ίκανώς εΐη Ι» || 4 μ^ν γάρ ΙιΤ ^^άρ ΜΟ || 6 κατώ^ττ^τα^ Ι.Τ 
κατοΛτάτα^ Μ Ο || 7 τι Ι. τί Τ 7* Μ Ο || 9 πνχνστης Ι, || 14 τε] δ^ 1, || 
15 νβΓΐ)α έκ της φναεως κτλ. βχοβΓρθ. ΟηΙ>. XXI 6, 30 || 16 ύπερ 
ΜΤΟηΙ). περί ΙΟ || μέν γάρ Μ || 18 δλω^ Ι. όλον οβϋ. \\ μεν ροβί; 
ηοτε οοΐΐοο. Ι. || 19 περίττωμα Ι.Μ περιττώματα Ο || ψλεγματώδες 
Ι) Μ Τ φλεγματώδη Ο || 20 ον γάρ δη άλλη γέ τις η τον φλέγματος 
γένεαις £ΐάά. Ι<ΜΤ οπι. Ο || 23 ένενόηααν Ι» ένόηααν οβϋ. Ρ ονκ 
Τ Ο Οήΐ}. καΐ ουκ Μ καΐ 1ι (ονκ &1. πι. βιιρΓΕ αάάίύα άβίβία ββί) || 
27 νπολαμβανέτωβαν] οίέο&ωϋαν Ι< 

6* 



84 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [II 643. 644] 

δεΐν ξηρον εϊναι. ει γάρ τις εν^νς ^| άρχης ίγενετο τγ 
ηράβει ψυχρότερος τε χαΐ ξηρότερος^ ον μελαγχολικός 6 τοί- 
οντος, άλλα φλεγματικός ίΰτι τοις περιττώμαΰιν. ει δ' Ικ 
μεταπτώΰεως ίγενετο ψυχρός και ξηρός, έξ ανάγκης 6 τοι- 

643 οϋτος εν&νς ί^όη \ καΐ μελαγχολικός ίβτιν, οίον ει τις ξμ- 5 
ηροβ^εν {>πάρχων ϋ•ερμ6ς και ξηρός ίκ βυγκαυβεως του 
αίματος ηλείΰτην ίγεννηύε την μέλαιναν χολην. ούτος γαρ 
εΰτιν 6 προς τω ξηρός εϊναι καΐ ψυχρός εύΌ'υς και μελαγ- 
χολικός {,πάρχων. εΐ δ' ά% άρχης εΐη ψυχρός καΐ ξηρός, 
η μεν έξις τοϋ βώματος τούτω λευκή και μαλακή και ψιλή ίο 
τριχών, αφλ£/3ος (ϊε και αναρϋ'ρος χαΐ ισχνή και άπτομενοις 
ψυχρά και τό της ψυχής ^ϋ•ος ατολμον και δειλόν και 
δύ6ϋ•υμον, ου μην μελαγχολικά γε τα περιττώματα. 

Ταϋτ ουν άπαντα διαμαρτάνουΰιν οι πολλοί των ιατρών 
εκ τοϋ τών οικείων μεν άποχωρηΰαι γνωρισμάτων , ίπι δε ΐ5 
τα ϋυμβεβηκότα μ^ διά παντός, άλλ' ^ς ίπΐ τό πολ^} μετα- 
βηναι, ταυτγι τοι και τό ^ερμαΐνον ηγούνται πάντως ξη- 
ραίνειν. εγνωκα γαρ ετι τοϋτο προάγεις οίον κορωνίδα τε 
και κεφαλήν τίνα τω λόγω παντϊ καταπαύειν ηδη τό δεύ- 
τερον γράμμα, ^ερμόν γοϋν ^δωρ επαντλοϋντες εκάστοτε 20 
τοις φλεγμαίνουσι μορίοις, εϊ^' ορώντες αυτών ίκκενουμενην 
την ύγρότητα προφανώς οϊονται δείκνυσ^αι τό ξηραίνεσϋ-αι 

644 πάντα προς της ^ερμασίας, ούκ \ εί μετά ξηρότητος μόνον, 
αλλ ει καί^ με^' ύγρότητος εϊη, ϊστι δ' ού ταύτόν ^ κενώ- 
ύαί τίνος νγρότητα παρεσπαρμένην εν τισι χώραις ^ ξηρό- 25 
τεραν άπεργάσασ^αι την οίκείαν κρ&σιν. ανώμαλος γάρ τις 
ίν τοις φλεγμαίνουσι μορίοις γίγνεται δυσκρασία, τών μεν 

1 άείν οτη. Ί \\ ξηρόν είναι Μ ίΓτ/αι |. ΕΤ || 2 ψυχρότερος 
τε κ. ξ. Ι, υγρότερος τε κ. χρυχρότερος Μ ξ. τ. κ. ψ. 0Τ|| 3 έστι 
ροδ* μελαγχολικός οοΐΐοο. Ο \\ 4: ψ. τι. ξ. Ι,Ύ ξ. κ ψ ΜΟ 11 
6 ν^αρχων οιη. Ο \\ 7 ηλ. έγέννηαε Ε Τ έγ. πλ. ΜΟ 11 νάρ Ι.Μ 
γουν Ο II 8 Ι^ροτ^ρω Ι. || 9 |. κ. ψ. Μ || 10 τούτω τοϋ σώματος 
1 \\ τούτου 0Τ^ 11 άπτομένω Ι. || 12 δεινόν Ι || 13 γε ροδΓ αήί 
οοΐΐοο Ι. οιη Τ || ο^ν Τ τ' οίν Ι. τε οίν Ο || 15 άηίχωρείν Τ\\ 

^"^ Λ 4 II ."^«^ί^ο^,Ι^Μ %ερμαινόμενον Τ || 18 τε οιη. Ι. || 19 τ^^α 
οηι. ΟΤ II 23 πα^α ΙΜ ηάντη Ο || τ^^ οπι. Ο || εΐ καϊ Ι. || 
26 απεργαααΰ^αι Ι. Μ Τ άπεργάζεβί&αι Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [Π 646] 



85 



6μοιομερών σωμάτων ουπω της οικείας Ιξεστηκότων φύσεως, 
αλλ ετι μεταβαλλόμενων τε και άλλοιουμένων, ίμπεπλησμέ- 
νων δε τοϋ ρεύματος άπασών τών μεταξύ χωρών, ατταντ' 
ουν, οσα &ερμά και υγρά την κράσιν ίστί, προσαγόμενα 
δ τοις οΌτω διακειμένοις έκκενοΐ μεν τό περιττόν εκείνο τό 
τας μεταξύ χώρας τών ομοιομερών κατειληφός' αυτά δε τά 
σώματα τοσούτον άποδεΐ τοϋ ξηραίνειν, ώστε και προσδί- 
δωσιν αύτοΐς ύγρότητος. τό μεν ουν άλη^ες ωδ^ έχει. δει 
δε τοις είρημενοις αποδείξεως, ην μακροτέραν τ εϊναι νομί- 

10 ξων η ώστε προσγράφεσ^αι κατά τόνδε τόν λόγον ετι τ 
ακροατοϋ δεομενην επισταμένου περί φαρμάκων δυνάμεως, 
αναβάλλομαι τό γε νϋν \ διελϋ'εΐν. «λλ' επειδάν τόν τρίτον 645 
λόγον περί κράσεων άπαντα διέλθω και δείξω περί τών 
κατά δύναμιν υγρών καϊ ξηρών και ψυχρών καϊ θερμών 

15 άπασαν την μέϋ•οδον, εφεξής οϋτω βιβλίον υλον ύπερ ανω- 
μάλου δυσκρασίας εγνωκα γράψαι, τελειω^ησεται γάρ άπας 
ημιν 6 περί κράσεων λόγος εις τε την ^εραπευτικην μέ&ο- 
δον ου σμικράς άφορμάς παρέξει. 

3 άπασών ΙιΤ απάντων Ο || ατταντα γοϋν ΙιΤ || 8 νγρότητος 
ΙιΜ. νγρότητι Τ ύγρότητα Ο || 10 ώστε νϋν ^^ || προσγράψασ&αι 
Ι^* II τ ΒΟΓίρβί: ί' Ι^ ^ί οβ*ί. || 12 ροΒί αναβάλλομαι 8,(1(1. δη Τ 
ίέ Μ II ροβί τρίτον &ά(1. τούτον Ο, ροβ* λόγον Η,άά. τόν ΜΟΤ || 
13 υπ^ρ των κράσεων Μ || απάντων Ο || 14 ύ. κ. ξ. καϊ θερμών 
κ. ιρ. I^ΜΤ υ. κ. ψ. κ. 'Ο'. κ. ξ. Ο; βοΐίίηπι ΟΓάίηβπι Γβδίίΐταί || 
15 3,ηίβ όλον 2^άά. ξτερον Ο || υπ^ρ της ΜΟΤ || 16 γράι/ίί^σ-θ-οτι 
ΜΟΤ II τίλίωΌ•. Μ II γάρ ΟΠΙ. Μ II 17 ροΒ* περϊ ο,άά. τών Σ^Ύ \\ 
&ηϊβ εί'ς τε ο,άά. εί'ς τε τάς περϊ φαρμάκων βίβλους Οογπ. Ε^ο 
ΒυΒρίοοΓ Ο&ίβηηηι ΒΟπρΒΪβΒβ: εις τε την περϊ φαρμάκων ηραγμα- 
τείαν είς τε την Ό•, μ. ου σμ. άφ. ηαρέξων. Ιη 00(1. Ο βί ΒτιρΓ3, 
εις τε βί ΒυρΓθ, τταρ^Ι^ι ϊτίο. ρπηοΐ;» αρροβϋα βηηΐ;, ς[υίΙ)ΐΐ8 οογ- 
πιρίβία ίη Ηοο οοάίοβ βί^ηίβοΕη βοΐβί. 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΠΙ 648. 649] 



87 



ΓΑΑΗΙίΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΙί' 

ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ 

646 Οβ,ρ. Ι. Ότί μ£ν ονν εκαβτον των ίνεργεια θερμών καΐ 
'ψνχρών καΐ ^ηρων καΐ {,γρών ^ τω τήν ίίκραν όεδέχ^αι, 
τΰΟίότψα τοίοντον εΙναί φαμ,εν ^ ετΐίκρατήΰεί τίνος ^ξ αυτών 
η προς το αύμμετρον ομογενές παραβάλλοντες η προς οτίονν 
των επιτυχόντων, εμπροΰ&εν εϋρψαι. δεδείκταί δε και, &ς 5 
αν τις οΜλιΰτα δύναιτο διαγιγνώΰχειν ακριβώς αυτά, λοιπόν 

δ αν ειη περί τών δυνάμει τοιούτων διελ^ειν αντο πρό- 
τερον εξηγηβαμενους τοϋνομα τι ποτέ βημαίνει τό δυνάμει, 
βύντομος δε καϊ ^άστη καΙ ΰαφ^ς -ή εξηγηβις. 'ό γαρ 'άν 

647 Ι χίπάρχτί ί*«ν μήπω τοιούτον, οϊον λέγεται, πίφυκε δε γενέ- ίο 
ΰ^αι [τοιούτον], δυνάμει φαμεν νπάρχειν αυτό, λογικόν μ^ν 
τον άρτι γεγενημενον αν&ρωπον, πτηνον δε τον ορνιν, και 
^ηρατικον μεν τον κύνα, ταχον δε τον ΐππον, όπερ εΰεΟ'&αι 
πάντως εκαύτον αυτών μέλλει μηδενός τών Ιξωθεν ίμποδών 
αύτω γενομένου, τουθ' ώ? Ιν ^δη λέγοντες. Ζξ^εν οϊμαι ΐ5 
και δυνάμει ταντα πάντα φαμεν ύπάρχειν, ούκ ενεργεία, 
τελειον μίν γάρ τι καϊ ί^δη παρόν ή ^νέργεια^ τ6 δυνάμει 

δ ατελές τι και μέλλον ετι και οϊον έπιτήδειον μεν εΙς τά 
γενέα^αι, μ^ι πω δ' υπάρχον ο λέγεται, ούτε γάρ τ6 βρέφος 

τ ΐΛτ^^Ιί^νΡ,*^^• ^'^^?2''«^ ««Ρ^ κράσεων τρίτον Ι,Ύ |) 1 οίν οηι. 

ΤΜΤ^Ι ίίί- ''π^.''Ω^Γ• ^ Κ^^^ξ'β^^ οιη. Ι II 7 διελ^εΐν 
1.Μ1 έπελ^ειν Ο || 8 έξηγησαμένονς Ι. έξηγησαμένοις Ο Τ έξη- 

ΙΤ^'^Τ^^ΛΙ:" '^^^'^ δ Ι τ/ Ι.* II ,6 οιη. Μ || 10 μήηω Ι. μη- 
οεπω Μυΐ II 11 τοιούτον ροβ* γενέσθαι οιη. Ο |Ι φααϊν Ι || 12 ν*- 
γεννψένον Μ Ο || τόν δρνιν Ι. την δρνιν Μ τόν όρνιθα Ο Τ Ι| 
13 μ^ν οηι Ο II 15 τοντ' ίίάη λέγεται Ι» γρ. τον»^ ώς ^ν ϋδη 
λέγοντες ρ || 16 ταντα πάντα Ι. ηάντα ταντα Μ Τ ηάντα οηι 

1/ 'Ίίτν"• ^ Ι' ^^ ^' °^• ^ ^« Ρ'Ο « ΜΤ ϋ 19 μήηω ί 
μηοέπω Μ Ο <• γ- / 



ηδη λογικόν, άλλ εβεΰ^αι μέλλει, ο-ί^θ' δ γεγενημένος άρτι 
κύων ηδη ^ηρατικός, ος γε μηδέ βλέπει μηδέπω, τω δύνα- 
α^αι δ\ ει τελειωϋ-είη, ^ηραν οϋτως ονομάζεται, κυριώτατα 
μεν ουν εκείνα μόνα δυνάμει λέγομεν, έφ' ων η φύβις 
5 αύτ^ προς το τέλειον άφικνεΐται μηδενός τών Ιξωθεν έμ- 
ποδων αυττι γενομένου, ηδη δε καϊ οΰαι \ προβεχεΐς ^λαι 648 
τών γιγνομένων εΐβίν. ουδέν δε διοίβει προβεχη λέγειν η 
οικείαν η ιί/αν' έ^ απάντων γάρ αυτών δηλοϋται τό πλη- 
ΰίον και μ^ δια μέΰης άλλης μεταβολής, οϊον ει τό αϊμα 

10 δυνάμει βάρκα προΰαγορεύοις έλαχίβτης μεταβολής δεόμενον 
εις ΰαρκός γένεβιν. ου μην τό γ^ έν τγ γαβτρι πεπεμμένον 
βιτίον %λη προβεχης ΰαρκός άλλα δια μέαου τοϋ αΐματος' 
ετι δε μάλλον η μάζα και 6 άρτος έπι πλέον άποκεγωρηκε' 
τριών γάρ δεΐται μεταβολών εις βαρκός γένεβιν. άλλ' Ζμως 

15 γ,αϊ ταΰτα δυνάμει λέγεται βάρξ καϊ πρό τούτων άήρ καϊ 
πϋρ καϊ ϋδωρ και γη και η τούτων αυτών ϋλη κοινή, 
ταυτί μεν ουν άπαντα καταχρωμένων η μάλλον ι} ^ττον 
λέγεται, δ ίέ πρώτος τρόπος δ κυριώτατός εβτι τών δυνά- 
μει τόδε τι λεγομένων νπάρχειν, έφεσης ί' δ κατά την οΐ- 

20 'Λείαν ^λην, οϊον ει την άνα^μίαβιν τήν καπνώδη φλόγα 
λέγοις νπάρχειν η τόν άτμόν άερα δυνάμει, λέγεται δέ ποτέ 
δυνάμει και τό τω κατά \ βυμβεβηκός άντιδιαιρούμενον, οϊον 649 
ει την ψυχρολουβίαν Ιπ ενβάρκου νέου ^ερμαίνειν τις φαίη 
τό βώμα κατά βυμβεβηκός, ονκ οικεία δυνάμει. 

25 Κατά τοβούτους δη τρόπους καϊ τα δυνάμει %•ερμά καϊ 
ψνχρά καϊ ^ηρά καϊ υγρά λεχ'^ήβεται καϊ ζητηϋ'ήβεται δεόν- 
τως, τι δη ποτέ καβτόριον ^ εύφόρβιον η πύρε^ρον ^ 
βτρου^ίον ^ νίτρον η μίβυ ^ερμα λέγομεν ^ ^ριδακίνην ^ 
κώνειον ^ μανδραγόραν η (Γαλα/Μ,άνί()αν η μήκωνα '\\}νχρά' 

30 πότερον τοις είρημένοις τρόποις ύποπέπτωκεν ^ κατ άλλον 



1 λογικόν ηδη Ο Ι γεγεννημένος ΜΟ || 2 ηδη οηι. I^Τ || 5^ 
γε μηδ^ βλέπει Ι<Μ δ γε μη βλέπων ΟΤ || 4 ουν οηι, I^ || 6 μη- 
δενός ΙίΜ μηδέ τίνος Ο Τ || 15 δυνάμει καϊ ταντα λέγεται Γι 
ταντα πάντα Ο || 16 πυρ καϊ άηρ Ο || 17 ταντϊ ΙιΜΤ ταντα Ο |] 
19 λεγόμενον I^ || 21 λέγοις I^Τ λέγεις ΜΟ || 22 τό τω Ο τδ 
Ι( Μ Τ II 25 Ό", κ. ψ. κ. ξ. κ. ύ. 1ι καΐ &ερμά ροβΐ; υγρά οοΐΐοο. Ο 
ρΟδί 'ψνχρά Τ II 26 καΐ ζητηϋ'ήσεται οπι. Τ Ι 30 πότερα Μ 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΠΙ 648. 649] 



87 



ΓΑΛΗΝ^ΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΙί 

ΒΙΒΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ 

646 08.ρ. Ι. νη μεν οίν ^καΰτον των ενεργεία θερμών χαΐ 
ψυχρών καί ξηρών καΐ υγρών ^ τω τήν ίίκραν όεδέχ^αι, 
ηοωτψα τοίοντον εϊναί φαμεν ^ έττίκρατήαει, τινός Ιξ α^,τών 
η προς το σύμμετρον δμογεν'ες παραβάλλοντες ^ πρ6ς δτιονν 
των επιτυχόντων, Ι'μπροΰ&εν εϋρψαι. δέόεικται δ'ε κα/, ώς 6 
αν τί^ μάλίΰτα δύναιτο διαγιγνώακειν ακριβώς αυτά. λοιπόν 
Ο αν εϊϊΐ περί τών δυνάμει τοιούτων διελ'&εΐν α-ύτό πρό- 
τερον έξηγηααμένους τοϋνομα τΐ ποτέ Οημαίνει τό δυνάμει 
^^ντομος δε καΐ ^άατη καΐ Οαφ^ις ^ ίξήγηαις. 8 γ^^ρ ^άν 
647 Ι νπαρρ μεν μηπω τοιούτον, οίον λέγεται, πέφνχε δΐ γενέ- ίο 
ύ^αι^τοιοϋτον], δυνάμει φαμϊν 'ύπάρχειν αυτό, λογιχόν μ^ι; 
τον άρτι γεγενημένον Ιίν^ρωπον, πτηνόν δε τόν όρνιν, %αϊ 
^ηρατικόν μ^ν τόν κύνα, ταχ\3ν δ\ τόν ΐππον, 3περ ξσεσϋ'αι 
πάντως εκαβτον α^τών μέλλει μηδενός τών ξξω^εν έμποδ^ν 
αντω γενομένου, τοϋ^' ώς δν ^'ίι, λέγοντες, '^^εν οΐμαι ΐ5 
ΥΜΐ δυνάμει ταϋτα πάντα φαμϊν {,πάρχειν, ούκ ενεργεία. 
τελί^ον ^ν γαρ τι καΐ ^δη παρόν ^ ένέργεια' τό δυνάμει 
ό ατελές τι και μέλλον ϊτι %αϊ οίον έπιτήδειον μ'εν εις τό 
γενεβ&αι, μή πω δ' υπάρχον Β λέγεται, οϋτε γάρ τό βρέφος 

1.ΜΤ έπελ^,ν Ο || 8 έξηγησαμένονς Ι. έξηγησαμένοις ΟΤ έξη- 

δέπω ΜΟΤ| 11 τοιούτον ροθ* γενέαϋ^αι οπι. Ο 11 φασϊν Σ 11 12 νβ- 
γεννημ^ον Μ Ο || τόν δρνιν Ι. χ^ν δρνιν Μ τόν δονι&ί Ο Τ 11 

λΙοΖ^Ί'^ ? !/' -''"" ^""^ '/^^^^^ ^' ^^ -^^ ώ, δ. α4 

Ο ΙΐΤτ . ι ! τ'^Γΐο '^'^'^" ^, '^'^^" ^^^^^^ ^Τ ηάντα οπι 



ηίτ/ λο^'ίκόν, άλλ' ^βεΰϋ•αι μέλλει, οίίθ' δ γεγενημένος άρτι 
κύων ηδη ϋ'ηρατικός, δς γε μηδέ βλέπει μηδέπω, τω δύνα- 
ΰϋ'αι δ , ει τελειωϋ'είη, ϋ•ηραν οϋτως ονομάζεται, κυ^^ώτατα 
μεν ουν εκείνα μόνα δυνάμει λέγομεν, έφ^ ων η φύΰις 

5 αύτη προς τό τέλειον άφιχνεΐται μηδενός τών Ιξωθεν έμ- 
ποδων αντγ γενομένου, ηδη δε και δΰαι \ προβεχεΐς '^λαι 648 
τών γιγνομένων εΐΰίν. ούδεν δε διοίβει προαεχη λέγειν ^ 
οίκ^ίαν η ^ί/αν' έξ απάντων γαρ αυτών δηλοϋται τό πλη- 
αίον καΐ |[*ή δια μέΰης άλλης μεταβολής, οίον ει τό αίμα 

10 δυνάμει ΰάρκα προΰαγορεύοις έλαχίβτης μεταβολής δεόμενον 
εις ΰαρκός γένεΰιν. ού μην τό γ* Ιν τΨ^ γα(5τρ\ πεπεμμένον 
αιτίον νλη προβεχης ϋαρκός άλλα δια μέαου του αΐματος' 
ετι δε μάλλον η μάζα και δ άρτος έπϊ πλέον άποκεχώρηκε' 
τριών γαρ δεΐται μεταβολών εις ΰαρκός γένεΰιν. άΐλ' δμως 

15 και ταϋτα δυνάμει λέγεται ΰάρξ και πρό τούτων άηρ καϊ 
πυρ καϊ ύδωρ καϊ γη καϊ η τούτων αυτών ^λη κοινή, 
ταντι μεν ουν άπαντα καταχρωμένων η μάλλον η ήττον 
λέγεται, δ ίε πρώτος τρόπος 6 κυριώτατός έΰτι τών δυνά- 
μει τόδε τι λεγομένων νπάρχειν, έφεσης ί' δ κατά την οΐ- 

20 κείαν ^λην, οίον ει την άναϋ'υμίαΰιν την καπνώδη φλόγα 
λέγοις νπάρχειν η τόν ατμόν αέρα δυνάμει, λέγεται δέ ποτέ 
δυνάμει και τό τω κατά \ ΰνμβεβηκός άντιδιαιρούμενον, οίον 649 
ει την 'ψυχρολουΰίαν Ιττ' ενΰάρκου νέου ^ερμαίνειν τις φαίη 
τό ΰώμα κατά ΰυμβεβηκός, ουκ οικεία δυνάμει. 

25 Κατά τοΰούτους δη τρόπους καϊ τα δυνάμει &ερμά καϊ 
ψυχρά καϊ ξηρά και υγρά λεχϋ•ήΰεται και ζητηϋ'ήΰεται δεόν- 
τως, τι δη ποτέ καΰτόριον η εύφόρβιον η πύρε^ρον ^ 
ΰτρου^ίον η νίτρον η μίΰυ ϋ•ερμα λέγομεν η %'ριδακίνην ^ 
κώνειον τ) μανδραγόραν η (Ταλαμάν^ραι/ η μηκωνα ψυχρά' 

30 πότερου τοις ειρημένοις τρόποις ύποπέπτωκεν η κατ άλλον 



1 Ζο/^κόν ηδη Ο || γεγεννημένος ΜΟ || 2 η9η οπι. Ι^Τ || δς 
γε μηδ^ ^λ^ττί^ Ιιίί δ γε μη βλέπων ΟΤ || 4 ονν οπι. Ι^ || 5 μη- 
δενός Ι<Μ μηδέ τίνος Ο Τ || 15 δυνάμει καϊ ταντα λ^/*^*^* ^ 
ταντα πάντα Ο \\ 16 πυρ καϊ άηρ Ο || 17 ταντΙ Ι; Μ Τ ταντα Ο || 
19 λεγόμενον I^ || 21 λέγοις Ι. Τ λέγεις ΜΟ 1| 22 τό τω Ο τό 
I^ Μ Τ II 25 -9•. κ. ΐψ. κ. |. κ. υ. I^ καΐ &ερμά ροβΐ υγρά οοΠοο. Ο 
ροβΐ; ψυχρά Τ || 26 καΐ ζητη&ήβεται οπι. Τ || 30 ηότερα Μ 



88 



ΓΑΔΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΠΙ 650. 651] 



Ικ 



τίί/α λί^^ετα^ μηόίπω διτ^ρημένον. ϋαφαλτος μίν γάρ καΐ 
ρψίνη οιαΐ ύτεαρ ξλαιόν τε χαΐ πίττα δυνάμει ^ερμά, διότι 
ραδίως ενεργεία γίγιεται ^ερμά' χαΐ γάρ εκφλογονται τά- 
χΐΰτα και τοις ΰώμααιν ^μών προΰαγόμενα θερμαίνει Οαφί- 
ύτατα.^ χαλκΐτις δ'ε καΙ μίαν χαί ναπν χαΐ νίτρον ίίκορόν 5 
τε χαι μψν χαΐ κόστος χαΐ πνρε^ρον ^μΐν μ'εν προααγό- 
μενα ^ερμαίνειν φαίνεται τα μεν μάλλον αυτών, τα δ' ίιτ- 
τον, 0^ μ^ν έχφλογονβ&αι ηέφνχεν. ^ παραλογίξονται ϋφας 
660 αντονς οι \ τοντο μόνον επιβχοποϋντες , ει μ^ι όαδίως ίχ- 
φλογοννται:, ίχρψ γάρ ούχ οϋτως, άλλ' ει μηδ' άν^ραχοννται ίο 
ϋχοπειν, ως Ο'ύδέν γ' ^ττον φλογός 6 Ιίν^ραξ πυρ. άλλ' ^ 
μεν φλοξ αέρος εχηνρω^ίντος ^ τίνος άερώδονς αώματος, 
ο ό αν&ραξ γης η τίνος γεώδους γίγνεται. χαΐ δ^^ μέχρι 
τ^>ϋδε αυμφωνεΐν 6 λόγος ΙΌιχεν εαυτω πάντη' φαίνεται γάρ 
οσα πυρός απτόμενα φάρμαχα ^αδίως έχπυροϋται, ταϋτα χαΐ ΐ5 
ημας^ερμαίνοντα, πλ^ν εϊ τι δια τό παχυμερίς είναι αή 
παραδέχεται §αδίως ειαω τό αώμα. διορια^^αεται γάρ έηϊ 
πλέον νηερ τούτων έν τοις περί φαρμάχων δυνάμεως. Βσα 
μεντοι το σώμα τό 'ίιμέτερον φαίνεται ^ερμαίνοντα, τανθ' 
ετοιμως εχπυροϋται. πώς οίν, φασίν, άπτομένοις οΰ φαί- 20 
νεται ^ερμά; τοϋτο δ' οι&κ οϊδα, τίνος ενεχα λέγουσιν, ει 
μεν γαρ ενεργεία τε χαΐ ^δη ^ερμόν έλέγομεν ξχαϋτον των 
ειρημενων νπάρχειν, ψ 'άν δηπου ^αυμαστόν, Ζπως άπτο- 
μενοις ον φαίνεται ^ερμά. νυνϊ δΐ τω δυνασ^αι γενέσθαι 
651 ραόιως^ ^ερμα δυνάμει προσαγορεύομεν τά τοιαύτα, ^αυμα- «5 
στον ουν ούδ'εν [πέπον&εν], ει μήπω θερμαίνει τοί^ς ψαύ- 

1 διν9ημένονΊ.Ύ ά' είρημένον ΜΟ » 2 ξλαιόν τε οιη. Ι 11 
^ίρμα δνναμει ΙΤ || 3 χφλογοννται Ι. || 6 μ,^ο^ ΙΤ μαΐον ΜΟ 

μάλλον Ο Ι 8 η Ι.ΜΤ ^ γονν Ο || 9 η αάά. Ιηίβ οί Ο \ έχωλο- 

Ζ Ο 1^ .^ηΨ ''^^^ " '.' η<^9<^δέξεται Ο || 19 τό αη^ σώμα 
Γ' Π ΐ' ο\ ^^^^ηννται Ο || φαίνεται Ι* ;ίν,^α, Ε» |Ι 21 ί^ 
οηι. Ο II 23 πω, Ι.^ όηως 1.^ || άητομένοις Ι. άπτομένων ΜΟΤ [Ι 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΠΙ 652] 



89 



οντάς αυτών, ως γάρ ουδέ τό πυρ αϋξει τά ξύλα πριν 
υπ αύτοϋ νιχη^έντα μεταβληϋ'ηναι χαι τοϋτο πάντως εν τινι 
χρόνω γίγνεται^ χατά τόν αυτόν τρόπον ούδε την εν τοις 
ξωοις ^ερμασίαν τά φάρμαχα^ ει μη πρότερον υπ* αύτης 
5 εχείνης μεταβλη&είη. καθ' έτερον μεν γάρ τρόπον ό παρά 
πυρί ^αλπόμενος η εν ηλίω θερμαίνεται^ κα-θ-' έτερον ί' δ 
ύφ έχάστου των είρημένων φαρμάχων ' έχεΐνα μεν γάρ εν- 
εργεία θερμά, τών φαρμάχων δ^ ουδέν, ουχουν ουδέ θερ- 
μαίνειν ημάς δύναται πρΙν ενεργεία γενέσθαι τοιαύτα, τό 

10 ί' ενεργεία παρ' ημών αυτών λαμβάνει, χαθάπερ οί ξ,ηροί 
χάλαμοι παρά του πυρός, ούτω δε χαι τά ξύλα 'ψυχρά μεν 
άπαντα χατά γε την εαυτών φύσιν, άλλα τά μεν ξηρότερα 
τε χαι σμιχρά ραδίως εις πυρ μεταβάλλει, τά ί' υγρότερα 
τε χαι μεγάλα χρόνου δειται πλείονος. 

15 Ούδεν ουν θαυμαστόν, ει χαι τά φάρμακα πρώτον μεν 

εις λεπτά χαΐ σμιχρά χαταθραυσθηναι δειται, δεύτερον δε 
χρόνω τινι χαν ελαχίστω τοις σώμασιν ημών \ όμιλησαι 652 
προς τό γενέσθαι θερμά, συ δ\ ει μήτε χαταθραύσας αυτά 
μήτε θερμήνας πρότερον άξιοις ηδη φαίνεσθαι θερμά, τι 

20 ποτέ σημαίνει τό δυνάμει θερμόν, έπιλελησθαί μοι δοχεΐς' 
ως ενεργεία γοϋν θερμά βασανίζεις αυτά. χαΐ μην ονδ^ 
έχεΐνο θαυμαστόν, ει θερμανθηναι δειται πρότερον, ΐν* άντι- 
θερμήντ}. γίγνεται γάρ δη τοϋτο χαι χατά την τών ξύλων 
είχόνα. την γοϋν άποσβεννυμένην φλό}'α διασώζει θ' αμα 

25 κα* αϋξει θερμαινόμενα πρότερον υπ* έχείνης αύτης. ουχουν 

1 αϋξει I^*Τ α^)ξεται (βυρια βοηρίο Ιαντό νοο&1)υ1ο) I^*ΜΟ 
τά ξνλα ϊίτιο ίΓ&ηβροΒίιί || 2 τά νπ αύτοϋ νιχ. Ι<Τ νπ* αύτον 
νιχ. τά ξύλα Μ Ο τα ξύλα οιη. Ι^Τ || 4 τά φάρμακα Ιιυο Ι^κιηβ- 
ροθυί II ύπ* Ι,ΜΎ άη* Ο \\ 6 ρθ8* έχείνης &άά. τά φάρμακα Ο 
οιη. Ι Μ II μεταβληθείη Ι. Μ Τ μεταβληθώ Ο || ροβ* μεταβληθείη 
&άά. Ικαστον τών είρημένων φαρμάχων I^* τό ηροσφερόμενον 
τών είρημένων φαρμάχων ^χαστον Τ || 8 ονχονν ΙιΎ || 10 χαθ- 
άπερ Ι.ΜΤ κα^. γάρ Ο || 11 ^έ ΜΤ οιη. 1^0» || τά ΜΤ οηι. Ι,Ο || 
12 Ιαντων 1.Τ αυτών Μ Ο || 13 ΰμιχρότερα ΙιΊ \\ 14 τε οπι. I^Τ || 
16 λεπτά χαϊ αμιχρά Ι• Μ μικρά κ. λ, Ο Τ || ίίΓτα^] άνναται I^*Τ 
δεΙται Ι.* || 19 θερμάνας Ο || ηδη φαίνεαθαι I^Τ φ. η$η Μ η$η 
γενέαθαι Ο || 21 ενεργεία γονν ΙιΜΤ ονν έν. Ο || 22 άντιθερμ'ήνη 
ΙιΜ άντιθερμάντι Ο άντιθερμαίντ] Τ || 23 δη ΟΠΙ. Ιι || 25 ρθ8ί 
ούχονν &άά. ονδ^ν Μ οηι. ΙίΟΤ ' 



90 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΙΠ 653. 654] 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [ΠΙ 655] 



91 



απείϋός ίΰην ονδε την §ν τοις ξωοις ^ερμαΰίαν οϊον τρο- 
φ^ Ζίνι χρηύ&αι τοίς τοίοντοι; φαρμάκοίς ως το πυρ τοις 
ξύλοις. οϋτω γαρ δη χαΐ φαίνεται γιγνόμ,ενον. εΐ δΐ %ατε- 
'ψνγμένφ βώματί περιπάττοίς 6τιονν αυτών ακριβώς λετντον 
εργαϋάμενος^ ουδ' όλως θερμαίνεται και δια τοϋτο τρίβομεν 5 
ετΐΐ πλειΰτον τα κατεψυγμένα μόρια τοις τοιούτοις φαρμά- 
κοις^ αμα μεν άνάτιτοντες τ^ τρίψει θερμααίαν, α>α ί' 
άραών εργαζόμενοι το τίως ΰττό της ψύξεως πεπυκνωμενον, 
653 Γν εϊαω τε \ δυτι το φάρμακον ομιλούν τε τω αυμφύτω του 
ξωου θερμω μεταβάλληταί τε και θερμαίνηται. και γαρ εΐ ίο 
μόριον αυτοϋ τι βμικρότατον ενεργεία κτηβαιτο την θερ- 
μααίαν^ εις αηαν οϋτω διαδίδωΰι κατά το ΰυνεχες, ως ει 
καΐ της δαδος αψαις το άκρον άπο σμικρού ΰτΐίνθ'ήρος• 
άπασαν γαρ καΐ ταύτην ίπινεμεται ραδίως το πυρ ουδέν 
ετι του σπινϋ^^ρος δεόμενον. εκαστον όυν τών δυνάμει θερ- ΐδ 
μών οϋπω μεν ίν ττ] φύσει πλεονεκτούν έχει το 'θερμον του 
ψυχρού, πλησίον δ" ηδη τοϋ πλεονεκτεΐν ίστιν, ώστε βρα- 
χείας της Ι'ξωθεν επικουρίας δεΐσθαι προς το κρατησαι, και 
ταύτην αύτω ποτέ μίν ^ τρΐψις [κάνη παρασχεΐν ίστι, ποτέ 
δ ψοι το πυρ η τι τών φύσει θερμών σωμάτων άπτόμενον 20 
τούτου. 

Οίδεν ουν θαυμαστον ούδε δια τι τα μεν ευθείς &μα 
τψ ψαϋσαι τοϋ σώματος ^μών άντιθερμαίνειν αύτο πέφυκε, 
τα δ έν πλείονι χρόνω δρα τοϋτο. και γαρ και τών πλησι- 
αζόντων τω πυρι τα μεν εύθ^}ς ίξάπτεται, καθάπερ -ή θρυ- 85 
654 αλλ*5 καί ι^ δ^ς ^ λεπτοί V ^^ ^ίττα \ καΐ 6 κάλαμος 6 
ξηρός, τα δ , ει μη πολλω χρόνω πλησιάσειεν, ου νικάται, 
καθάπερ το ξ,ύλον το χλωρόν. άλλα μάλλον εκείνο διελέσθαι 
δικαιότερον, ο^ τήν μ}ν άπόδειξιν ίν τοις Περί φυσικών 

^εργαζόμενοι Ι,Ύ έργααάμενοι ΜΟ || 9 τί (ροθ* εί'σω) I^Τ 

?^• ^ Ιϊ"^^ ΤΙ^'ίΓ ^. " '^^^ί^^ ^^* ^^^«^ ^ II 10 τε οιη. Ο || 
12 μεταάιδωσι Ι. Τ || κατά οιη. Ι.!^ &ά(1. Ι.» || 13 μικρόν Ι. 11 14 αη- 
δ^νΜ ϋ 15 0^. Ι^ΜΤ μ^ν οίνρΐΐ 17 ^ ^, Λ || 19 η!,ααχ7ΐν 
/ί^ ^οφ^Ζ«»' Ο Ι! 21 τούτον Ι. Τ τούτων Μ οιη. Ο 11 22 ούκο^ν 
ούδε θ έΰτιν είηείν ο^τε διότι Ε Τ ο^δ^ν οίν θ. ούδ^ (οπι εΐ- 
■ηειν) δια τι Μ || 24 δρα Ι Μ δρ&ν ΟΤ || 26 ή λε,ττή οηι. Τ 11 
η τε π. Ι^Τ καϊ ή ττ. Ο οπι. Μ |) 29 τών φ ΜΤ 



δυνάμεων έροϋμεν, έξ υποθέσεως ί' αν ένεκα τών παρόντων 
καΐ νϋν αύτω χρησαίμεθα, τέτταρας μεν είναι παντός σώ- 
ματος δυνάμεις, ελκτικην μεν τών οικείων μίαν, έτέραν δε 
την τούτων αυτών καθεκτικην και τρίτην (την^ άλλοιωτικην 
6 και τίτάρτην έπ* αύταΐς την τών αλλότριων άποκριτικην, 
είναι τε ταύτας τάς δυνάμεις όλης της ουσίας εκάστου τών 
σωμάτων, ην έκ θερμού και ψυχρού και ^ηροϋ και ύγροϋ 
κεκρασθαί φαμεν. έπειδάν δε κατά μίαν ηντινοϋν τών έν 
αύτω ποιοτήτων το σώμα μεταβάλλη το πλησιάζον, οϋτε καθ^ 

10 ολην ένεργεΐν αύτοϋ τηνικαϋτα την ούσίαν ύποληπτέον ο^τ 
εξομοιωθηναι δύνασθαι [ποτέ] το μεταβαλλόμενον ' ωστ ούδε 
θρέψειεν αν ποτέ το οϋτω μεταβληθεν ούδεν τών μετα- 
βαλλόντων, ει δ^ ίκανώς μεταβάλλοι, τουτέστι καθ^ ολην 
αύτοϋ την ούσίαν ενέργησαν, εξομοιώσειεν αν οϋτως εαυτώ 

16 και τραφείη προς \ τοϋ μεταβληθέντος' ούδε γαρ άλλο τι 655 
θρέψις έστι παρά την τελείαν όμοίωσιν. 

Οαρ. Π. Επειδή δε ταΰτα διώρισται, πάλιν εκείθεν 
άρκτέον τοϋ λόγου, τών ζωών εκαστον οίκείαις τρέφεται 
τροφαίς' οικεία δ^ εστίν εκάστω τροφή παν ο τι αν ε^ομοιω- 

«0 θηναι δύνηται τω τρεφομένω σώματι, χρη τοίνυν ολην την 
ούσίαν τοϋ τρέφοντος ολτ} τη τοϋ τρεφομένου φύσει κοινω- 
νίαν τέ τίνα και ομοιότητα κεκτηΰθαι, πάντως ουκ όλίγης 
ούδ ένταϋθα της κατά το μάλλον τε και ήττον νπαρχούσης 
διαφορας' τα μεν γαρ μάλλον οικεία τ εστί και όμοια, τα 



2 χρηααίμεθα I^Τ χρησόμεθα Μ Ο 1| μεν 3,(1(1. Ι^Τ οπι. ΟΜ || 
ροβί τίτταρα^ 3,(1ά. είπόντες Ο οηι. I^ΜΤ || λ. του α. Ιι || 3 ροθ* 
δυνάμεις Άάά. οίχείας Ο Μ οπι. I^Τ || 4 τούτων αυτών Ε τών 
αυτών οβϋ. || ζτην} Άάάίάί \\ 5 την I^ΜΤ οπι. Ο || 6 ταύτας τάς 
ΙιΤ τάς αντάς ΜΟ || 9 αντω βϋπρβί: αντω I^ (Ε* £κ1ά. τω σώ- 
ματι) Μ ανταΐς Τ αύτ'η Ο || όύ ρΓΟ οϋτε ΜΤ (| 10 αντοϋ οοάά. || 
οϋτε ποτέ Ο || 11 ποτέ δννααθαι Μ Τ δύνασθαι ποτέ Ιι || 12 το 
οΰτω] τοϋτο Μ τά όντως μεταβληθέντα Τ || 13 ^' ίκανώζ Μ Τ 
<ϊέ χείνως Ι>^ ί. κοινώς Ι»* ^έ εκείνο Ο || μεταβάλλοιτο Μ μετα- 
βάλλει I^ II 14 αντοϋ Ι<Τ ίαντοϋ ΜΟ || ενεργήσαν I^Μ ένεργησαι 
Ο ένεργείσαν Τ || 16 όμοίωσιν I^* άλλοίωσιν 1»^ || 17 ταΰτα I^ΜΤ 
τοϋτο Ο \\ 20 ίννηται. Ι^* (ϊνν^ί^α^ Ε*ΜΤ || 21 όλη τοϋ τρ. τ^ φ. 
Μ II 22 όμοίωσιν Μ || 24 διαφορ&ς αύτοίς \λ αύτοΖς δ. Μ εν αν- 
τοίς δ. Ο αύτοίς άβΐθνί. 



92 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [ΠΙ 656. 657] 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΠΙ 658] 



93 



^ ψτον, ωΰτε 'καΐ της χατεργαϋίας τα μεν Ιΰχνροτερας τε 
καΐ πολνχρονιωτέρας, τα δ' άβ&ενεατερας θ' αμα χαΐ ολιγο- 
χρονιωτερας προΰδεΐΰ&αι, το μεν ορνί^ειον ελάττονος, το δε 
χοίρειον πλείονος^ το δε βόεων ετι πλείονος, ελαχίστης δε 
δεΐται μεταβολής εΙς ^ξομοίωσίν 6 οίνος ^ δθεν και τρέφει 5 
τιαΐ ρώνννβί τάχιΰτα. πάντως μεν ουν καΙ τοντον όμιληβαι 
χρη τοις πεπτικοις οργάνοις, γαΰτρί τε καΐ ηπατι χαΐ φλε- 

656 -ψ/ν, ίν οΐς αν προ7ΐατερ\γα6^εΙς τρεφειν ηδη δνναιτο το 
ΰωμα' πριν δε της ίν τοντοις μεταβολής επιτνχεΐν ονχ οϊόν 

τ αντω τροφην ξωου γενέσθαι, καν ει δι' όλης ημέρας χαΐ ίο 
ννχτος Ιπικείμενος έξωθεν εϊη τω χρωτί. πολύ δε δη μάλ- 
λον άρτος εξϋο^εν επικείμενος ^ τεϋτλον ι} μάζα τρέφειν 
αδύνατα, τα μεν ονν ομοιονμεια πάντη τροφαί^ τα δ' άλλα 
ϋύμπαντα φάρμακα καλείται, διττή δε και τούτων η φναις- 
^ γαρ οϊάπερ έλήφ&η διαμένοντα νίκα καΐ μεταβάλλει το ΐδ 
ΰωμα, καθ ον τρόπον έκεινο τα βιτία, και πάντως ταντα 
τα φάρμακα δηλητήρια τε καΐ φ^αρτικά της τον ξωον φν- 
ΰεως εΰτιν^ η μεταβολής άρχην παρά τον ΰώματος 'λαβόντα 
ΰήπεται τονντεν^εν ηδη καΐ διαφθείρεται κάπειτα ΰννδιαβή- 
πει τε και ΰννδιαφθείρει το αώμα' δηλητήρια δ' έβτίν ετι 20 
και ταντα. τρίτον δ' έπ" αντοΐς έΰτιν εϊδος φαρμάκων των 
άντιθερμαινόντων μεν το αώμα^ κακόν δ' ονδεν εργαζομένων 

657 και τέταρτον, οΰα και ποιονντά τι καΐ πάσχοντα \ νικαται 



^ 3 προαδείβ&αι ϊ^ προαδεΐται ΜΟΤ || μέν Μ μ^ν γαρ ΙΤ μ. 
ονν ο (Ι κρέας &άά. ροβί όρνί^ειον Μ Ο οηι. I^Τ || 4 χοίρειον] 
νειον Ι II 5 ό ΙΤ οιη. ΜΟ II 6 ηάντως- άλλα μίν (μήν Τ) καϊ Ι. Τ 

ί^'Τ'^Λ^^^' ^^^^ "" ^^ II 8 ^^ 1-Τ οιη. ΜΟ; ρθ8ί ^ν αάά. καϊ 
Ι« Ι II ηδη τρέφειν Μ || δνναιτο Ι, δύναται οβί*. || 9 τούτοις] αν- 
τοΐς Ι Τ II 10 αύτω Ι Τ αυτόν ΜΟ || 11 χρωτί Ι. Μ Τ σώματα Ο || 
^^ Ι. τι Μ Ο οιη. Τ || 12 άρτος οιη. Ι. || 13 άάύνατα βοηρβί: 
άδννατον ΙΜΤ οΰ δύναται Ο || εξομοιούμενα I^ || πάντη] πάντα 
Τ II 15 νβΓΐ)3, η γάρ υβί^υβ 8,(1 τροφαΐς βχοβΓρβ. ΟηΙ). ΧΤν 2 || 
οΙαπερ ελήφθη ΜΟΤ οία περιελήφθη \^ \\ 16 ταϋτα πάντως Ο | 
18 τω αώματι Ιλ \\ 19 διααήπει τε καϊ διαφθ. Τ διαφθ. τε καΐ 
άιασήπει Ι* ανν 8ΤΐρΓ& ιιΐηιπκιυβ νβΛηιη αάά. Ι* βυνδιααήπει 
τε καΐ διαφθείρει Μ σννδιασ. τ. κ. ΰννδιαφθ, Οή\). || 20 ^τι] 
ηδη Μ II 21 έπ' αντοΐς έατιν είδος Ι Μ Τ έστϊν ίπ' α^οΓο 
ίΐίθ5 Ο 



τω χρόνω και τελέως έξομοιονται. βνμπέπτωκε δε τούτοις 
αμα τε φαρμάκοις είναι καϊ τροφαΐς» 

Θανμαστον δ' ονδέν, ει |3ραχε/ας αφορμής ενια λαβό- 
μενα μεγίβτην έκτροπήν ϊΰχει της ά^ίχα/α^ φύσεως, δραται 
^ γονν και των ε%ω πολλά τοιαντα. κατά μέν γε την επϊ της 
Ασίας Μνσίαν οικία ποτέ κατεκαύθη τρόπω τοιωδε' κόπρος 
απεκειτο περιστερών ηδη σεσηπνΐα καϊ τεθερμασμένη και 
ατμον άναπέμπονσα και άπτομένοις ικανώς θερμή, ταύτης 
δε πλησίον ην, ως και ψαύειν ήδη, θνρϊς εχονσα ξύλα 

10 νεωστί καταληλιμμένα ρητινίτη πολλψ θέρονς ονν μέσον 
λάβρος ήλιος προσβαλών εξήψε την ρητίνην τε καϊ τα ξύλα. 
καντενθεν ήδη θύραι τίνες ετεραι πλησίον ύπάρχονσαι και 
θνρίδες εναγχος έξαληλιμμέναι ρητίντ^ ραδίως τε διεδέξαντο 
το πνρ και μέχρι της οροφής εξέτειναν, επεϊ δ' άπαξ εκεί- 

15 νης ή φλοξ έλάβετο, ταχέως επϊ πάσαν ένεμήθη την οίκίαν. 
οϋτω δέ πως, οϊμαι, καϊ τον Άρχιμήδην φασί δια των 
πνρείων εμπρήσαι τάς των πολεμίων τριήρεις. \ άνάπτεται 658 
ί ετοίμως νπο πνρείον και εριον και στνπεΐον και θρν- 
αλλϊς καϊ νάρθηξ καϊ πάν ο τι αν ομοίως γ ξηρόν τε καϊ 

20 χαννον. εξάπτονσι δε φλόγα και λίθοι παρατριβόμενοι και 
μάλλον ην θείον τις αντοΐς έπιπάσσψ καϊ το της Μήδειας 
δε φάρμακσν τοιοντον ην. πάντα γονν άνάπτεται προσβαλ- 
λούσης θερμασίας οϊς αν έπαλειφθή. σκενάξεται δ' εκείνο 
διά τε θείον καϊ της νγράς άσφάλτον. καϊ μεν δη καϊ ως 

25 θανμά τις εδείκνν' άποσβενννς λύχνον ανθις ήπτε τοίχω 
προσφέρων' έτερος δε λίθω προσέφερεν' ετεθείωτο δ' άρα 



1 ίέ I^ΜΤ ίέ καΐ Ο || τούτοις απααιν Ι^Τ || 4 ο/κί/α? ΎΙ,^ 
γρ. <$:ρ;υαια? Ε* || 5 γε Ι^ΜΤ γάρ Ο || 9 νεωστϊ ξύλα Ι^ || 10 κατη- 
λ«μμ^ι;α ΙΟΤ || 11 λανρος I^ΜΤ [| 12 τέ τίνες ΙΤ || 13 έξεληλιμ- 
μ^ναι ι. άληλιμμέναι Μ έξαληλιμμένης Τ || τε οιη. ΟΤ || 14 ή φλοξ 
εκείνης Ο || 15 ^^ρά|ατο Μ έλάβσεται Τ || 16 δέ Ι^ΜΤ δή Ο || 
17 πνρείων 1/ πνριών Μ πνριτών Οοτη. \\ 18 πνρός ΙιΎ πνρίου 
Μ Ο II καϊ ϊριον οιη. Μ || 19 δ τι άν] ότιονν Ι. Τ \\ τε οτα. Ο || 
20 φλόγα ροΒ* παρατριβόμενοι οοΠοο. ΙιΤ |Ι 21 ην I^Μ αν Ο || 
αύτονς I^ || 22 ίέ οπι. ΜΤ || 23 νπαλειφθ^) Μ || ^' έτιεΐνο Ι,Ύ δ^ 
κάκεΐνο Μ Ο || 24 τε οηι. Μ || 25 -θ-αΰμα Ι^ΜΤ θανμαΰτόν Ο || 
έδείκνν Μ δεικννς ΙιΟΎ \\ άι/^τττα/, Ο 






94 ΓΑΑΗ1Ι0Τ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΠΙ 659. 660] 

κα* ό τοίχος χαΐ 6 λί^ος. χαϊ ως Ιγνώσ^ τοϋτο, &αυμα- 
Οτον ονχέτ ην το γιγνόμ^νον. 

Πάντ' ονν ταϋτα τα φάρμακα ^ερμά μ}ν οϋπω τελεως 
ίΰτίν^ επιτηδεώτατα μεντοι προς το γενεα^αι ^ερμα καϊ δια 
τοϋτο δυνάμει &ερμά λέγεται, περί μεν δη τούτων ουδέν 5 
απορον^ άλλ' ουόΙ δια τι πινόμενος μεν 6 οίνος ιΧΜνώς 
θερμαίνει το 6ώμα, χατα δε του δέρματος επιτιθέμενος ου 

659 θερμαίνει, δέδειχται γαρ ολίγω πρότερον ούχ | απλώς ως 
θερμον φάρμαχον άλλ' ως οικεία τροφή θερμαίνων το ξωον, 
ως γαρ αϊ του πυρός επιτήδειοι τροφαι το πϋρ αϋ^ουαιν^ ίο 
οϋτω χαΐ των φύΰει θέρμων ΰωμάτων ο τι περ αν οικεία 
τε καΐ ΰύμφυτος υπάρχγ} τροφή ρώσει τε πάντως αυτά και 
την εμφυτον αύξήΰει θερμαΰίαν. και τοϋτο μεν άπάΰης 
τροφής χοινόν' οϊνω δ' ίδιον έξαίρετον 'δπάρχει το τάχος 
της μεταβολής ως δαδί χαι θρυαλλίδι χαι στυπείω και ΐ5 
πίτττ}. χαι δη χαϊ της εικόνος εχόμενοι τοϋ πυρός άναμνη- ■ 
αθώμεν αύθις ξύλων υγρών, α τροφή μέν έΰτι και αυτά 
τοϋ πυρός, άλλ' ούχ ενθυς ούδ' εχ τοϋ παραχρήμα, χαϊ 
δια τοϋτ' επιβληθέντα [πολλάκις] τω πυρί κατακρύπτει τε 
την φλόγα και μάλιΰτ' αν άα^ενής ύπάρχτ] χαϊ σμικρά, και 20 
χίνδυνον επάγει φθοράς, οϋτως ουν χάν τοις ξωοις οΰα 
τών εδεΰμάτων, ΐν έξομοιωθτ) τελέως και θρέψτ^ το αώμα, 
χρόνου δεΐται, ψύχος μάλλον επάγειν η θάλπος 'εν τω παρ- 
αυτίκα φαίνεται, θερμαίνει μην έν τω χρόνω και ταϋτα, 

660 τΐαραπληΰίως τοις άλλοις έδέ\αμαΰιν, ει μόνον' αύτοϊς προΰ- 25 
γένοιτο τό θρέψαι τό αώμα, τροφή γαρ απαΰα κατά τόν 
εαυτής λόγον αϋξει τό τοϋ ξωου θερμόν. ει δε χαταποθείη 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕ5ίΝ [ΠΙ 661] 



1 ό λίθος κ. ό τοίχος ΙιΜΤ || 2 ονχέτΊ ονδ^ν I^Τ 11 4 αεν 
γε Ι.Τ II 6 μ^ν οιη. Ι.»ΟΤ || 7 ον] ονδ'εν Ι.Τ || 8 ώ^ ΙΜΤ ωσπερ 
Ο II 9 θερμαίνων ΙΟ θέρμαιναν ΜΤ || 10 γαρ] γ. καΐ ΜΤ || 12 τε 
οιη. Ε Τ Εάά. Ι> II σύμφωνος Μ || πάντως Ι^ΜΤ δια παντός Ο ] 
13 α^Ιίΐ Μ II 16 άναμνηαθώμεν Ι. Μ Τ άναμνήσωμεν Ο || 19 έπ. 
5Τθλλακΐ5 Μ Ο πολλάκις έπιβλ. Ιι πολλ. οιη. Τ || τε οπι. Ι. || 20 χαϊ 
μάλΐΰτ'] μάλιστα δ' Ι^Ύ || καΐ (Ληίβ χίνδυνον) Άάά. 1^0 Τ οπι. 

ΪΜγΪ.^ ^^^^^ ^ " °^^] ^®*^ ^ II 22 τελείως Τ || 23 παραντίχα 
^^^Τ^ παραχρήμα Ο || 24 μην] μ^ν Ι || 25 προαγένοιτο Ι^ΜΤ 
προαγένηται Ο || 26 τό οπι. οοάά. 



9δ 



μ^ν^ ως τροφή, μή μεντοι χρατηθείη μηδ' εξομοιω^είη, τόϋτ' 
ίκεΐνο τό προς Ιπποκράτους είρημένον, εϊη αν όνομα τρο- 
φής^ έργον δ' ουχί. τριχώς γαρ της τροφής λεγομένης, ως 
και τοϋτ αυτός έδίδαξεν ειπών 'τροφή δε τό τρέφον, τροφή 
δκαΐ τό οϊον τροφή χαϊ τό μέλλον", ή μεν ήδη τρέφουβα 
και προστιθεμένη χαϊ μηχέτι μέλλουβα κυρίως ονομάζεται 
τροφή καϊ θερμαίνει πάντως τό τρεφόμενον αώμα, τών δ' 
άλλων ουδέτερα, διότι μηδέ τροφή κυρίως έατίν, άλλα τό 
μεν οϊον τροφή, τό δ^ οτι μέλλει τοιοϋτον γενήαεαθαι. ταϋτ 
10 αρα καϊ αυτός 6 οίνος ούχ άεϊ θερμαίνει τό ξωον, ωαπερ 
ούδε τοϋλαιον άνάπτει τήν φλόγα, καίτοι γ' οικειοτάτη τροφή 
πυρός υπάρχον, άλλ' έάν άαθενει και αμικρα φλογϊ καταχέης 
ελαιον άθρόον καϊ πολύ, καταπνίγεις καϊ τελέως άποαβέαεις 
αυτήν μάλλον \ ^ αύξήαεις. οϋτως ουν καϊ 6 οίνος, επει- 661 
15 δάν πολύς ως μή κρατεΐαθαι πίνηται, τοαοϋτον άποδεΐ τοϋ 
θερμαίνειν τό ξωον, ωατε καϊ πάθη 'ψυχρότατα γεννα' άπο- 
πλη^ίαι γοϋν καϊ παραπληξίαι καϊ χάροι χαϊ κώ^^άτα χαϊ 
παραλύσεις επιληψίαι τε χαϊ σπασμοί χαϊ τέτανοι ταΐς άμέ- 
τροις οϊνου πόαεαιν έπονται, ψυχρά συ^ίίτταντα πάθη. χαθόλου 
20 γαρ οσα τών εις τό σώμα λαμβανομένων ως τροφή θερ- 
μαίνει, ταϋθ' εϋροις αν ποτέ χαϊ ψύχοντα, χαθότι χαϊ τήν 
φλόγα προς της αυτής ϋλης ούχ αύξανομένην μόνον, άλλα 
καϊ σβεννυμένην ενίοτε, ταυτϊ μεν ουν εοιχεν όμολογεΐν 
άπαντα τοις τε περϊ τών στοιχείων χαϊ τοις περϊ τών χρά- 
η σεων λογισμοΐς. 

Ο&ρ. ΙΠ. Έχεΐνο δ' αν ίσως δόξειε διαφέρεσθαι τό τίνα 
τών έαθιομένων έν τροφής χρεία χατά τοϋ δέρματος έπι- 

1 ροβ* μεντοι αάά. γε δ^ Ο || μηδ* έξομοιωθείη I^ΜΤ οπι. 
Ο II 2 όνομα] οι. Ηίρρ. άβ αΐίπι. 21 (ϊ. IX 106 I^.) || 4 τοντ' αυ- 
τός έδ. Μ Τ τοϋτο τ αντό? έδ. Ι, αυτός έδ. τοντ Ο || χαϊ ρΓΟ 
*έ Ο Α II 5 χαϊ αηίβ τό οίον οπι. Ο || 6 προσγιγνομένη Μ || μνχέτι 
μέλλουσα οπι. Μ || 7 καΐ Ι.ΜΤ χαϊ δη τιαϊ Ο || 8 τροφαΙ κυρίως 
είσιν Ο II 9 ^ί^'^σ^α^ Ι^Τ || 11 τό ϊλαιον Ι.Μ || 12 χαταχέοις 1.0 || 
13 ρο8* χαταπνίξεις &άά. τί Ι.Τ || 16 ιρυχρότατα Ι. Μ ^ψυχρότερα 
Ο Η γεννάν ΙαΎ \\ 17 γοϋν οπι. Ο || 18 ροβί τέτανοι ο,άά. χαϊ οσα 
Ι. Τ II 21 καΐ (αη^β ιρύχοντα) οπι. Ο |) 23 καΐ οπι. Μ || ουν οπι. 1. 1| 
24 τ* οπι. Μ || τών ο,ηΐβ στοιχείων οπι. Ο || τών αηίβ κράσεων 
οπι. 1.0 II 26 δό^,ηι Ι. δόξη Ο || 27 έπιτιθέντα Μ 



96 



ΓΑΜΪΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΠΙ 662. 663] 



τιϋ'εμενα δίαβφρώβκείν τε και έλκουν αυτό, κα^άτΐερ ναηυ 
καΐ τάριχος ΰκόροόά τε καΐ χρό(ΐνα. καίτοι και τοντο βνμ- 

662 φωνεΐ τοις εξ ^9Χ^ζ ντΐοκειμ,ένοις' α/ϋα μεν γαρ οτι \ μετα- 
βάλλεται και άλλοιοϋται κατά τε την γαϋτερα ηεττόμενα καν 
ταΐς φλει\>ϊν αίματονμενα ^ τΐρος δε τούτοις και διότι μη 5 
μένει καθ-' ενα τόπον ^ άλλ' εις ηολλα μερίζεται πάντη φερό- 
μενα, και ττρό^ τούτοις διότι μίγννται και χνμοΐς πολλοίς 
και τοις αμ αντοΐς λαμβανομενοις ΰιτίοις, ετι τε ηρος τού- 
τοις οτι δια ταχέων η τε τζέ'ψις αυτών γίγνεται και η διά- 
κριβις, ως το μεν οίκεΐον έξομοιω^ηναι, το δε τΐεριττον Ιν ίο 
αντοϊς και δριμύ δια γαΰτρος -θ-' α^^α καΐ ονρων καΐ ιδρω- 
τών εκκρι&ηναι, δια ταϋτα πάντα το ε%ωϋ'εν έλκουν έα^ιό- 
μενον ονχ ελκοι. καίτοι καν ει των είρημένων ^ν δτιοϋν 
ύπηρχεν αντοΐς, ίκανον αν ην δηπον^εν άβλαβη φνλά^,αι 
τα εντός, οίον, ει τύχοι, το μεταβάλλειν πρώτον, ει γαρ ον ΐ5 
μένει το ναπν τοιούτον, οϊον ε%ω^εν ελήφθη, δηλον, ως 
ονδε την δύναμιν αντον μένειν άξιώΰεις' ει δε και δια- 
κρίνεται και κα^αίρεται, πολύ δη και μάλλον, ηρκει δε καΐ 
το μ^ χρονίξειν τν ενί χωρίω. φαίνεται γαρ ονδε περί το 

663 δέρμα δράΰαί τι δυνάμενον ανεν χρόνου πλείονος, άλλα 20 
και το μίγνυΰ^αι πολλοίς έτέροις ΰιτίοις ου ΰμικρον ονδ^ 
αντό. γνοίης ί' αν, ει μόνον αντο προΰενέγκοις χωρίς τών 
άλλων αιτίων, οΰην άνίαν τε και δη^ιν επιφέρει τγ γαΰτρί. 
καϊ μεν δη καν ει πολλοίς γλνκέβι χυμοΐς άναμίξας αύτο 
κατά τον δέρματος έπι^είης, ονδεν εργάβεται φανλον. όπότ 25 
ονν εκαβτον τών είρημένων ίκανόν έβτι καθ•* εαυτό κωλνΰαι 
το ναπυ δραΰαί τι τοιούτον εντός, οϊον έκτος έδρα περί το 
δέρμα, πολν δήπον μάλλον οϊμαι ττάι/θ' άμα βννελΟ'όντα, 



ΟΊΏ. 



2 καΐ ροθΐ; καίτοι Β,άά. ΙιΤ οιη. ΜΟ || 3 γαρ οιη. Ιι Η 4 τε 
. Ι.Τ II %άν] καϋΟΤ II 7 καΐ αηίβ χνμοίς οιη. Μ || 8 άμ αντω 

II ^τι τε ΙίΟΤ καΐ ί'τι τε Μ || ηρός τοντοις ότι οιη. Μ || 
10 όμοιω^ήναι I^Τ || 12 ροθί έλκουν 3,άά. έηικείμενον Μ || 13 καν 
εΐ I^ΜΤ καν Ο || 15 τα εντός ΜΤ τα έκτος 10 \\ 17 άξιώαειας 
Ι. II 18 καϊ (ρο8<; ίέ) οηι. Μ || 20 ηλέονος Ι.Τ || 21 καϊ οιη. Μ || 
22 άν 0Π1. Μ II προΰενέγκαις Μ προβενέγκοιο Τ || 25 έπι&ησεις Ο || 
οπόταν Ο όπου τ ονν Τ || 26 έαντό Ι^Μ αυτό ΟΤ || 27 ϊδρα 
Ι^^Μ 5ρα 1*0 II τω ί^ρ/ΐΑατι Τ || 28 πάν^' άμα {όμον Ιλ) αυν- 
ελ&όντα ΙιΜΤ πάντων αμα αννελ^όντων Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΠΙ 664. 665] 97 

κα* γαρ άλλοιοϋται πεττόμενον καϊ διακρίνεται καϊ καϋ•αί- 
ρεται και πολλοίς ετέροις άναμίγννται και μερίζεται πολλαχη 
και πάντη φέρεται καϊ χρονίζει κατ ονδεν τών μορίων, 
οτι δ , ειπερ έμενε δριμύ, πάντως άν ηλκωαε καϊ τα εντός, 
5 εκ τών αυτομάτων ελκών έπιγνώσψ γίγνεται γαρ πολλοίς 
πολλάκις τοις μεν έξ έδεΰμάτων μοχθηρών, τοις δ' εκ τίνος 
εν αντω τω βώματι διαφθοράς καϊ ΰηπεδόνος η καλονμένη 
κακοχνμία καϊ τούτοις ενίοτε μεν \ έλκονται τι καϊ τών εν- 664 
τός, ως τα πολλά δε τω την φύΰιν άποτρίβεβϋ'αι τα κατά 

10 την εξιν περιττώματα προς το δέρμα τοΰθ-' έλκονται πολλοίς 
καϊ βννεχέαιν ελκεαι. καρκίνος τε γαρ καϊ φαγέδαινα καϊ 
ερπης 6 άναβιβρωβκό μένος άνθρακες τε καϊ τα χειρώνεια 
καϊ τηλέφεια καλούμενα καϊ άλλαι μνρίαι γενέΰεις ελκών 
εκγονοι της τοιαύτης ειοϊ κακοχνμίας. ο-ί^τ' ονν τών τοι- 

15 ούτων ονδεν άπορον ο-ίπτε δια τι τών φαρμάκων έ'νια μεν 
ονδεν ημάς εξωϋ'εν άδικονντα μέγα τι κακόν εργάζεται κατα- 
πο^έντα. τινά δε πολλάκις μεν εβλαψεν εΐΰω ληφΟ'έντα, 
πολλάκις δ ώφέληβεν' έ'νια ί' ον μόνον εβω^εν άλλα καϊ 
έξωθεν αδικεί, σνλλήβδην ί' ειπείν ονδεν ομοίως εσω^έν τε 

20 καϊ εξω&εν ένεργεΐν πέφνκεν. οντε γαρ 6 τον λνττώντος 
κννός άφρος ουί^' δ της άβπίδος ον^' 6 της έχίδνης ιός, 
οΥ δη καϊ χωρϊς έλκους εξωϋ'εν προΰπεΰόντες άόικειν πεπί- 
ατεννται, την ϊβην εχονΰι δύναμιν η τω δέρματι μόνον 
δμιλήβαντες η εϊΰω μεταληφ^έντες. ον μην ονδ^ εκείνο 

25 ^ανμάζειν άξιον, ει τι\νων φαρμάκων ονκ εξικνείται προς 665 
τό βά^ος η δύναμις' ον γαρ άναγκαΐον άπαντα την αντην 
έ'χειν ίΰχύν. ει δε πολλά τών εϊΰω λαμβανομένων έν μεν 
τωδε τω καιρώ καϊ μετά τοοηβδε ποβότητος καϊ της προς 
τάδε μίξεως ώφέληΰεν, άκαίρως δε καϊ πολλά καϊ άμικτα 



2 πολλαχη Ι^ΜΤ ποΧλαχώς Ο || 3 πάντη I^Τ πανταχή Μ Ο || 
4 άν] καϊ Ιί οηι. Μ || 8 τι καϊ τών εντός έλκονται I^ΜΤ || 9 ^έ 
Ι.ΜΤ ^έ καϊ Ο II 10 τον&' οηι. Μ || ταν»' έλκοϋνται Ο || 13 τα 
τηλέφια ΟΤ || 16 ημ&ς ονδεν Ο \\ 17 μεν Ι.ΜΤ οηι. Ο || 18 μόνον 
ένεργεΐν ^σω^εν πέφνκεν άλλα καϊ έξωθεν άδικεΐν Μ || 19 δ'] 
ίέ ΙίΤ μ^ν ονν Μ γονν Ο \\ 20 ο-ί^τε γαρ ο της έχίδνης ιός κτλ. 
Ο II τον οηι. Μ || 23 μόνον Ι. Μ Τ μόνω Ο || 24 όμιλήσαντες Ι^ΜΤ 
προαομιλησαντες Ο || 29 καϊ αηίβ πολλά οηι. ΙιΤ 

ΟΛίίΒίΓΓΒ, άθ (βηιρθίαιηβιιΐίβ βά. ΗβΙηΐΓβΐοΙι. 7 



98 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΠΙ 666] 



ληφθέντα βλάβην ψεγκεν, ονδεν ονδ' ίντεϋ^εν άπόρη^ια 
τω λόγω. καΙ γαρ χαί τοις ΰιτίοίς 'ύπάρχεί τοντό γε καϊ 
τω πνρΐ %αϊ τΐαΰιν ως οϋτω φάναι τοις τΐροΰπίπτονΰί τω 
ΰώ^ιατι. ΰυμμετρου γοΰν φλογός ϊοτιν οτε δεόμε^α κα2 
χρώμενοί μεγάλως προς αντης ονίνάμε^α καίτοι της αμέ- 5 
τρου καιονβης ημάς. οντω δε καΐ ψνχρον πόβίς η μεν 
αύμμετρος ονίνησιν, η δ' άμετρος εΰχάτως βλάπτει, τι τοί- 
ννν ^ανμαστον εϊναί τι φόρμαχον οϋτω δυνάμει &ερμόν, 
ως, ει μεν πολύ τε λαμβάνοιτο χαι χενω τω ΰώματι προΰφέ- 
ροιτο, διαβιβρώβχειν τε χαΐ χαταχαίειν 'αντό, εΐ δε παντελώς ίο 
ολίγον ε'ίη η και ΰυν τοις κολάξουΰι την ίβχυν αντον, προς 
τω βλάπτειν μηδέν ετι και ^ερμαΐνον ώφελεΐν; 6π6ν γονν 
666 Ι ήτοι τον Κνρηναϊχον η τον Μηδικον ^ τ6ν Παρ^ιχον 
αύτον καθ' εαυτόν ονχ ενεβτιν άλύπως λαβείν ' άλλ' ει παν- 
τελώς ολίγος η ΰυν άλλοις ίν χαίρω προβήχοντι ληφ^είη, ΐ5 
μεγάλως ωφελεί. 

Ταυτι μεν ουν οΰα θερμαίνει το αώμα, μεταβολής άρ- 
χ^ν ίν αντω λαβόντα, χα^ότι πρόΰ^εν (ρρέ^η, πάλιν άντι- 
^ερμαίνειν αυτό πεφυχεν' οΰα δε ψύχει, χα^άπερ οπός μη- 
χωνος, ου μεταβάλλεται προς τοΰ ΰώματος ούδ' επ' ολίγον, 3ο 
άλλ' ευ^υς αυτό νιχα χαΐ μεταβάλλει, καν ει '&ερμήνας αυτά 
δοίης. εΰτι γαρ η υφών αυτών φύΰις ψυχρά, χα^ότι χαΐ τ6 
νδωρ. ορ^ς ουν χαΐ τοϋτο ΰνν πολλοίς άλλοις υπ Άριΰτοτε- 
Χονς εΤρηται, το των ^ερμα>ν χαΐ ψυχρών χαΐ ξηρών χαι 
{^γρών ΰωμάτων τα μ^ν είναι καθ' εαυτά τοιαύτα , τα δε 25 
κοττά ΰυμβεβηχός, οϊον χαϊ το ύδωρ καθ' εαυτό μεν ψυχρόν, 
χατά ΰυμβεβηχος δε ποτέ χαι ^ερμόν. άλλ' η μεν ίπίχτητος 



1 ον^ ΙΤ οιη. ΜΟ II 3 ώ^ οντω Ι,Ύ ωσαύτως ΜΟ || 4 γονν] 
γαρ /ουι; Ι {γάρ άβΐ.) γαρ ουν Τ [| 5 μεγάλως Ι,Ύ μεγάλα Μ Ο || 
6 ποσις Ο χρΐισις Ι. Μ Τ || 7 έμμετρος Μ \\ 9 τι ρΓΟ τβ Ι^Τ Ι| 
10 κατάκαιαν Ι, Μ Τ χαίειν Ο || παντελώς ροβΐ αΜ οοΐΐοο. ΜΟΤ Ι| 

ί^Γΐ'ί"^ ?°^• ^ *"' ^°'• '^ II ^2 »η1β βλάπτειν αάά. μη Ο οιη 
Ι.ΜΤ Ι) χαΐ ροβί; Ιτι οιη. Ο |) ωφελεί Ι.ΜΤ |) 13 Κνρτίναΐον Ι,Ύ || 




ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [ΠΙ 667. 668] 



99 



δ^| χαϊ Μ II 25 σωμάτων] βρωμάτων Τ || έαντά Ια αντά Οθϋ. || 
26 έαντο Ι Μ Τ αυτό Ο || 27 χαϊ &άά. 1. οιη. ΜΟΤ 



αύτοϋ ^ερμαΰία ταχέως άπόλλυται, μένει δ' η ΰύμφυτος 
ψυχρότης. ώς ουν ϋδωρ ^ερμον βπιβλη&εν φλογι χαταΰβέν- 
νυΰιν^ αυτήν, ούτω χαϊ το μηχώνιον ει χαϊ οτι μάλιΰτα 
^ερμήνας δοίης, \ αποψύξεις τε την ίν τω ζωω ^ερμαΰίαν 667 
δ χαϊ χίνδυνον ίπάξεις θανάτου, πάντ ουν τα τοιαύτα φάρ- 
μακα βραχέα τε διδόμενα χαϊ ΰυν τοις χολάξειν αυτών το 
ΰφοδρον της ψύξεως δυναμένοις έ'ΰτιν οτε χρείαν τινά 
παρέχει τοις ΰώμαΰιν ημών, ώς ίν τοις περϊ φαρμάκων 
είρήΰεται. και γάρ δη καϊ το δια τών καν^αρίδων φάρ- 
10 μακον ίκανώς όνίνηΰι τους ύδερικούς, καίτοι τουπίπαν ελκοι 
τήν κύΰτιν η καν&αρίς' άλλ' έπειδάν υπό τε τών μιχ^έντων 
αύττί^ χολαΰ^τΙ καϊ ΰώματι προΰάγηται παμπόλλην ύγρότητα 
περιέχοντι, χενοι δια τών οϋρων αυτό. μάλιΰτ ουν χρη 
προοέχειν τον νουν έν απαΰι τοις δυνάμει ^ερμοις η ψυ- 
ΐ5χροίς είναι λεγομένοις, είτε της φύΰεώς έΰτι τών τρέφειν 
δυναμένων είτε μόνην άφορμην άλλοιώΰεως λαμβάνοντα 
χαπειτα χατά την οιχείαν φύΰιν άλλοιούμενα διατί'&ηΰί πως 
τό ^ ΰώμα χαϊ τρίτον έπΙ τούτοις, ει μηδ' 3λως άλλοιοϋται 
προς αύτοϋ χατά μηδέν, ει μεν γάρ ίχ του γένους εϊη τών 
20 τρεφόντων, εΐ^ μεν χρατη^είη, θερμαίνει, μη χρατη^έντα δε 
ψύχει- Ι εΐ δε τών έπ" ολίγον ποΰόν άλλοιου μένων , '&ερ- 668 
μαίνει πάντως, ει δε τών μηδ' όλως, ψύχει μάλιΰτα, 

Ο&ρ. IV. Προΰέχειν δ\ ώς ειρψαι, μάλιΰτα χαϊ διορί- 
ξεΰ^αι τά καθ' εαυτά τών χατά ΰυμβεβηχός, ούχ έπι '&ερ- 
?5 μών χαι ψυχρών^ μόνον, άλλ' ούδεν ήττον αυτών έφ' υγρών 
τε χαϊ ξηρών, ενια γάρ τών τοιούτων ξηρά ταΐς ούΰίαις 
υπάρχοντα πολλω ^ερμω ταχέντα φανταΰίαν ύγρότψος Β,α- 
βεν ώς χαλχός χαϊ ΰίδηρος, ^ καθ' εαυτά μέν έΰτιν υγρά 
χα&άπερ 6 χρύΰταλλος, άχράτω δ^ ψύξει πληΰιάΰαντα ξηρά 

1 άπόλΧνται Ο άηαλΧάττεται ΙΜΤ || 3 μηχώνιον ΙΟΤ μτ7- 
χωνειον Μ || δτι] τω Ι, οηι. Τ [] 4 τώ ξάχο Ι. Μ τοϊς ζώοις ΟΤ || 
10 χαιτοι] χαϊ Μ |) 12 χολαα^ι/ίσεται Μ' Ί) 13 αυτό ΐΑΤ αυτήν 
ϋ II προαέχειν χρή Μ II 15 ψνχροίς η ». Ια η ψ. η &. Ύ \\ 16 λαμ- 
βανόντων Ι» λαμβάνοντα Ι^« || 21 έτίϊ ποαόν (οηι. ολίγον) I^Τ |Ι 
22 μάλιστα οηι. ί^ \\ 24 αυτά Μ || 26 ξηρών] ψνχρών Ι.^ ξηρών 
Ι-'ΙΙ γαρ τοι \^Ύ || 27 τω ϋ'ερμω Μ || 28 αυτά Μ || 29 ψύξει Ι,^ΟΤ 
ψνχει ΜI^* 



(ι 



100 ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [1Π 669. 670] 

φαίνεται, χρη τοίνυν απάντων τοντων την αρίβίν ονχ απλώς 
ποιεΐβ^αι, ηα&ότί καν τοις εμ,προα^εν ελεγομεν^ άλλα μετά 
τον βννεπιΰκέπτεβ^αί, πώς έχει θερμότητας ί) 'ψνχρότητος' 
εΐ μ£ν γαρ ολίγης μετέχοντα θερμότητος όμως 'δγρά φαί- 
νοίτο, δια την οίχείαν φύΰιν εΰτΐ τοιαϋτα, καν ει μετά δ 
όαψιλοϋς θερμαΰίας, ξηρά. τά δ' ήτοι ρέοντα μετά θερμό- 

669 τητος ξεονοης η πεπηγότα διά \ ψνξίν άκρατον, ον καθ' εαυ- 
τά νομίξειν εϊναι τά μεν υγρά, τά δε ξηρά. ταντη τ ονν 
διαιρεΐβθαι τά καθ' εαυτά τών κατά Ονμβεβηκος αναφερόντα 
τε προς αντά ταίίτα την κρίσιν οϋτω ποιειΰθαι τών δυνάμει ίο 
θερμών η ψυχρών η ξηρών η υγρών, ου γάρ προς το κατά 
ΰυμβεβηκός αλλά προς το καθ' εαυτό κρίνεσθαι χρη το δυ- 
νάμει, κοινή δ ίπϊ πάντων η κρίβις και μία το τάχος της 
άλλοιώβεως. 6μωνύμως δε λεγομένου του θερμού και ψυ- 
χρού και ξηροϋ και υγροϋ' το μεν γάρ κατ' έπικράτηΰιν ΐ5 
οϋτως ονομάζεται, τό ί' ως άκραν έχον ης παρονομάζεται 
ποιότητα' εις οπότερον άν αυτών ετοίμως μεθίΰτηται το 
κρινόμενον, εβται δυνάμει τοιούτον, ελαιον γονν εΰτι δυνάμει 
θερμόν, οτι ραδίως φλοξ γίγνεται, κατά ταυτά δε και ρη- 
τίνη και πίττα και άσφαλτος, οϊνος δέ, διότι ραδίως αίμα 20 
γίγνεται, κατά ταύτα δε και μέλι και κρέας και ' γάλα, 

670 Ταυτι μεν ονν ολαις άλλοιούμενα ταΐς ουσίαις τρο\φαι 
τών άλλοιουντων είσί' τά δε κατά μίαν ηντινοϋν ποιότητα 
την άλλοίωσιν ϊσχοντά τε και παρέχοντα φάρμακα μόνον, 
ωσπερ γε και οσα ταΐς ολαις εαυτών ονσίαις άτρεπτα μέ- 25 
νοντα διατίθησί πως το σώμα, φάρμακα μέν έστι καϊ ταϋτα, 



1 τοντων άπ. Ο || 3 ψυχρότητας η θ. η ξηρότητας η νγρό- 
τητος {ο,άά.) Μ || 4 'δγρά] δ' υγρά Ι,^ γρ. ξηρά Ι^'Τ καΐ ύ. Ο || 
6 ξηρά 1^1 -υγρά Ι,«Τ || 7 ρεανσης Μ |Ι αυτά Μ || 8 ταντι?] ταντί! 
Μ II 10 τε'^ γε Ι || δυνάμεων Ι. || 11 και ψ. καΐ ξ. κώ υ. Ια \\ 
12 χρη κρινεΰθαι Ο || τά δυνάμει 1« || 15 τοϋ ξηραν κ. τοϋ ν Ι. 11 
το μ^ν ΙαΎ τά μεν ΜΟ 1| 16 τό ^έ 1.Τ τά δ^ ΜΟ || ίχαν ΕΤ 
ίχοντα Μ Ο || 17 ποιότητος Ι-ΜΟ^ ποιότητα Ο* ίη ιη&Γ^. || άν 
οιη. Ο II μεθίβτηται Ι. μεθίσταται ΜΟΤ || 18 ^βται οιη. Μ || γοϋν 
Ι Τ μέν Μ μ^ν γάρ Ο || έστι οιη. 1.Τ || δυνάμει μ^ν Ι. || 20 άσ- 
φαλτος καϊ πίττα Ο || 22 ολ. τ. ου. άλλ. Ι. || τροφή Ε || 24 παρ- 
έχοντα ΙίΜΤ τρεπόμενα Ο |Ι 25 αυτών Τ || 26 πώς &άά. Ι 
οηι. οβϋ. 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΊΠ 671] 



101 



!< 



χαλεπά δε καϊ φθαρτικά της τοϋ ζώου φύσεως, οθενπερ 
οϊμαι το γένος αυτών άπαν ονομάζεται δηλητηριον, ου γάρ 
δη διά τοϋτό γε λεκτέον ουκ είναι τω γένει δηλητήρια τά 
τοιαύτα, διότι παντελώς ελάχιστα ττ^ίοσαχΌ-ίντα βλάβην ου- 
5 δε μίαν αίσθητην επιφέρει' οϋτω γάρ άν ούδε το πυρ εϊη 
θερμον ουδ^ ή χιών ψυχρά, ώς και τούτων γε τά παντά- 
ηασι σμικρά σαφές ούδεν αποτελεί περί τοις σώμασιν ημών 
πάθος, σπινθηρος γάρ ενός εκατοστον μέρος έστι μεν πάν- 
τως τω γένει πυρ, αλλ' ου μόνον ουκ άν ημάς καύσειεν 

10 ή θερμήνειεν, άλλ"* ούδ^ άν αισθησίν τίνα παράσχοι προσπε- 
σόν. οϋτω δε καϊ το της ψύχρας ρανίδος εκατοστον μέρος 
ου μόνον ούδεν άν βλάψειεν η ψύξειεν, άλλ' ούδ' άν αι- 
σθησίν τίνα παράσχοι. \ μη τοίνυν οϋτω μηδέ τά δηλητήρια 671 
κρίνειν, άλλα τη της όλης φύσεως εναντιώσει, την ί' εναν- 

15 τίωσιν ίκ της εν μέσω κρίνειν μεταβολής, οϊον ευθέως 
άπο τών στοιχείων οϋθ' ϋδωρ εις πυρ οϋτε πυρ εις ϋδωρ 
μεταβάλλειν πέφυκεν, αλλ"* εις άερα μεν άμφω, εκείνος ί' 
εις εκάτερα, εις άλληλα δε ταϋτ ουδαμώς, άμεσος μεν ουν 
ή εις άε()α μεταβολή τοϋ ϋδατος, ωσαύτως δε και τοϋ πυ- 

20 ρός' ουκ άμεσος ί' ή πυρός καϊ ϋδατος εις άλληλα, ταϋτ 
ουν άλλήλοις έστϊν εναντία καϊ πολέμια, κατά δε τον αυτόν 
τρόπον καϊ οπός μήκωνος άνθρωπείω σώματι τελέως έστϊν 
ενάντιος ούδεν εις αυτόν οϋτε κατά μίαν ποιότητα δράσαι 
δυναμένω οϋτε πολύ δή μάλλον ετι καθ' ολην την ούσίαν. 

36 Έν μεν δή τό γένος τοϋτο τών δηλητηρίων, έτερον δε 
τών άφορμήν μέν τίνα μεταβολής λαμβανόντων εκ της έν 
ήμΐν θερμασίας, εις πολυειόεΐς δ' έντεϋθεν έκτρεπομένων 
αλλοιώσεις, ύφ^ ών διαφθείρεσθαι τήν φύσιν ημών συμβε- 
ί Οθεν Ι.Τ II 2 καϊ τό ^, Ο 1| 3 γε οιη. Μ || 6 γε] δ^ Ο \\ 
τά παντάπααιν αμικρά ΙιΟΤ π. τ. σμ. Μ || 7 περϊ] έν ίτ 1| 10 η 
θερμήνειεν οιη. Μ || 11 ψυχρότατης Ι, || 13 τίνα οπι. Μ |1 παρά- 
αχοι προσπεΰόν (Άάά.) Ι. Τ || μηδ^ οιη. Μ || 15 έν μέσω βοήρβί: 
έμμεσου οοάά. \\ 21 έστϊν ^ναντ/α Ε Τ έστϊ τά έ. Μ έν. έστϊ Ο |1 
τε καϊ παλ. Τ || ίέ ροβί αυτόν οοΐΐοο. I^ΜΤ || 22 άνθρωπίνω Μ 
ανθρωπείου σώματος Ο || 23 αυτόν ΙιΤ αυτό Μ Ο || δυναμένω 
Βοηρβί: δυνάμενον οοάά. ροβί δυνάμενον ο,άά. τό σώμα Ι<Τ || 
25 τό γένος ταϋτα Ι* Τ γένος ταϋτα Μ τοϋτο γ. Ο || 26 μέν οπι. 
Ι. Τ II τίνα ροβί ίέ οοΠοο. Τ |1 28 συμβέβηκε I^ΜΤ συμβαίνει Ο 



< 

τ 



102 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [ΠΙ 672. 673] 

βηχι. πάντα γάρ τά τοιαύτα τω γίνπ ίηΧψήρ,α, χ&ν δώ 
672βμ,^οτητα | ποτέ μηϋν αίβ»ητ6ν άπεργάξητα,. τά αϊν ίΛ 
διαβιβρωβχοντα καΐ βήποντα και τήκοντα τ^ν τον αώματος 
νΐιων φνβιν ιίκότως ονομάζεται δυνάμει 9εομά, τά ί' αΐ 
^νχοντα,ιαϊ νε^ροϋντα ψνχρά. τά μίν οί. πρότερα παρά- 5 
λογον ονδεν οντ αυτί πάβχειν οϋτε τοϊς αώμααιν ι5μών 
εναπεργαζεβ»αι δοκεϊ. 9ερμώ γάρ αώματι πΧηαιάααντα^^αΙ 
τίνα ροπην αλίοιώβεως ίντεϋ9εν Χαβόντο ιά μ'εν εις Ιαχά- 
τψ αφιχνεϊται θερμότητα, τά δ' ε£ς αηπεδόνα. διατί9ηβιν 
ονν ει^οτως «αΐ τά των ξύων δώματα χατά τ^ν εαντων ίο 
δια9εαιν. οβα δε ψύχει [τά β&μα], κ&ν ^ερμήνας αυτά 
^ροσενεγχτ,ς, απορίαν ού αμικράν ίπιψίρει, τίνος ποτ'ε φύ- 
σεως εστίν, ει γάρ&παΐ ενεργεία »ερμά γίγονε, τί ού 9ερ. 
μαίνει το ξωον; η ει μήπω τε»έρμανται, πώς φαίνεται 
9ερμα; ΧνΟις δε της απορίας, ει διορισ9είη τί, κα9' αύτ6 15 
ψυχροί τον χατα ανμβεβηκός, ώς ΆριατοτέΧης ίδίδαξεν. 
αποΧΧνται γαρ ίν τάχει των χατά βνμβεβη^ς θερμών ί, 
Β7Βεπί.τψος διά^εαις, &ατ' εΙς τί,ν άρχαΖ αύτάΤφύα^ν 
επανερχεσ9αι ραδίως. ίν δ'ε τύ πΧψιάξειν ^μϊν τά φνβει 
μεν ψνχρα, »ατα βνμβεβηχός δ'ε »ερμά, δύο ταντ' ίξ ά,^άγ- ϋΟ 
«^ης γίγνεται- τ6 μ'εν έπίκτψον αύτων άπάΧΧυται »εραόν, 
V δ οικεία ^ράα.ξ ούδ'εν ύπο της ημετέρας πάβχοναα μένει 
ψνχρα. ^ιτι &αν^ατόν, εΐ μφωνος ί,πος ^ μανδραγόρας 
7, ^ωνειον η^ τι των τοιούτων, ει κ«ί 9ερμαν»ίντα προαεν- 
εχ9εΙη, μικρόν νστερον γίγνεται ψνχρά, πηαάνης καΐ γά- 35 
Χακτος *αι χονδρού χαί &ρτον ταύτόν τούτοις πασχόντων, 
ε,^ιδαν εις αρρωσζον ίμπεσόντα ^ασ«να μή κρατη9ή πρί,ς 
αντης. εμεϊται γονν ποΧΧάκις ίκαν&ς ψνχρά. καϊ τό γε 
τοντον^μει^ον, ο δτ, καΐ Ιπποκράτης έπεσημήνατο, καίτοι 
χνμος ον ηδη το φΧεγμα κάκ των αιτίων τ&ν μη πεφ9έντων 30 

1 ί»)1ί,τ^ρια] ποίέμιά (ατιν Μ || 3 « καϊ αύπ. Μ 11 5 νε- 
κ^ουντα οοάά. ναςκονντα Β 11 οίνλ Η Ι,Τ II 6 ■χάη-,,, Γ Τ ι ίι λ 

ιΓΙ'ίΙ ^'''^^ " '^ ^ΤΙ^Ί ^ « ^«♦'^' Τ II 16 4«1: Γτ II 

19 ραίκοί {πανύ^χεα9αι ί 24 τι τοιοντον Μ |1 ποοβενε•,»ήΙ 
μη Οίη. 1.0 || ποΙΙακις ροβί πεφ»ύντων Β,άά. Μ οπι. Ι,ΟΤ 






ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [ΠΙ 674. 675] 103 

ίν τγ γαΰτρί γεννώμ,ενον ο(ΐως ψυχρον άτίτομίνοις φαίνεται 
ον (ΐόνον ίν ττί γαβτρί ΰυΰτάν άλλα κάκ των φλεβών αυ- 
τών νπό τίνος τών χαϋ'αιρόντων φαρμ^χ^ίων ελχ^εν. καίτοι 
7\ γ^ίΟχρότατόν εΰτι φύσει καϊ βιαίως άγεται^ αλλ" όμως 
5 ονδ' η βία της \ ολκής ίκ^ερμαίνειν αντο δύναται, τί ονν 674 
^αυμαστόν, ει %αΙ το μηκώνιον, οϋτως εναντίον ημών τη 
φύΰει φάρμακον, αποψύχεται μεν αντίκα μάλα, καν ϋ'ερμον 
τΓοΌ•^, βνγκαταψύχει δ' εαντω το ΰώμα; την μεν γάρ επί- 
κτητον ον φνλάττει ^ερμαΰίαν^ οτι φύΰει ψνχρον ην' τω 
10 ^έ μηδ' άλλοιοϋΰ&αι την ονύίαν αντον προς ημών άλλα 
μάλλον άλλοιονν τε καϊ μεταβάλλειν ημάς οντ εκϋ^ρμαίνεταί 
παν προς ημών αντό τε διατί^ψιν ημάς καθ' εαντό' ψν- 
χρον ονν νπάρχον^ φύβει ψύχει δηπον και ημάς- ονκονν 
ονκέτ' απορον ονδεν νπόλοιπον εν τω λόγω. και γαρ δη 
15 και οτι τούτων απάντων τών φύΰει ' ψυχρών ο τι αν ίπι 
πλεον^ ίκ^ερμηνττις^ εξίΰταται της ιδίας φύΰεως, προς τω μη- 
δέν απορον εχειν ετι και μαρτνρεΐ τοις προειρημένοις. ως 
γαρ και η ΰαλαμάνδρα μέχρι μεν τίνος ονδεν νπο πυρός 
πάΰχει^ κατακαίεται δ\ ει πλείονα χρόνον πληΰιάΰειεν, οϋτω 
20 και μανδραγόρας και κώνειον και μηκώνιον καϊ ψύλλιον επΙ 
βραχύ μεν ομιληΰαντα πυρϊ την οικείαν ετι διαφυλάττει 
κραΰιν, επΙ \ πλέον δε ^ερμαν&εντα διαφθείρεται παραχρήμα 675 
καϊ δραν ούκετ ούδεν ων πρότερον επεφύκει δύναται. 

Τών μεν δη τοιούτων απάντων η φύΰις εναντιωτάτη 

1 τχι οιη. I^Τ || γεγεννημύνος I^Τ γεννωμενον Οογπ. 11 2 βνν- 
ιβτ&ν Ι. II κάκ] καϊ Ια \\ 4. γε οπι. Ι. Τ || γΐ. φύσει έστϊ Μ γλ, 
ΰφόδρα, φηαιν, έστι I^ γλισχρότψος σφόδρα φύσει έστϊ Τ γλ 
έστι σφοδρά Ο || 6 μηκώνιον I^Τ μηκώνειον ΜΟ || 8 δ' αντώ καϊ 
το Μ (ί ^αντον καϊ τό Τ || μεν Άάά. Ι. οπι. ΜΟΤ || 10 νοοάΐ)ΐιΐ8, 
άλλα μάλλον υβί^υβ Λά τίρός ημών οπι. Ι^* Άάά. Ε« ίη πΐΒ,τσ. \\ 
11 έχθερμαίνεταί Ι.«ΜΤ θερμαίνεται Ο || 12 πον Μ άήπον ίτ 
τι Ο II έαντό Ια αυτό ΜΟ || 13 βγιηου] πάντως Ε || ονκονν ^ηό- 
λοιπον ίτ άηορον ονδ. έ. τ. λ. Ι. Τ ί^πόλοιπον ροβΐ; λόγω οοΐΐοο 
Μ II 14 δη αάά. 1.2 II 17 ξτι Ι.« τι Ί,^Ύ \\ προειρημένοις Ι,ΜΤ είρν- 
μένοις Ο \\ 18 γάρ δη καϊ Ι. Τ || ούδ^ν ύπό πυρός Ι ο^. ύ. του 
7;^ η ^• '^- ^^• ^ " ^^ ^λε/ρι/α χρόνον Ι^Τ έπϊ πλείονι χρόνω 
Μ Ο II Β,ηίβ πλησιάσειεν 2^άά. τω πυρϊ Ο οπι. Ι; Μ Τ || 20 ο μαν. 
Ο II χαϊ μηκώνιον αάά. Ι. Μ Τ οπι. Ο || 21 πυρϊ Ι^Μ τώ λτ. Ο || ϊτι 
οπι. Ι. Τ II 23 ονκύτ οπι. Ι^ || 24 απάντων οπι. Τ 



104 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [ΠΙ 676] 



ΙΙί 



τοις άν^ρώτΐοις ίβτΐ' φύσιν δ' όταν εΓπω, την ολην ούΰίαρ 
τε καΐ χράΰίν λέγω την ίχ των πρώτων ΰτοιχείων, &ερμον 
ΤίαΙ ψνχρον χαΐ ξηρον χαΐ νγροϋ' των όέ γε τάχιΰτα τρε- 
φόντων οίκειοτάτη. τα δ' άλλα πάντα μεταξν τούτων ίΰτί, 
τα μ^ν μάλλον , τα δ' ήττον δραν χαί πάΰχειν ύπο τον 5 
ΰώματος ημών δυνάμενα, χαατόρίον μεν χαΐ πεπερι δραν 
μάλλον η πάβχειν [νπο τον ΰώματος ημών δυνάμενα], οίνος 
δε χαΐ μελί χαΐ πτίΰάνη πάΰχειν μάλλον η δραν. άπαντα 
γουν ταϋτα χαΐ πάσχει τι χαϊ δρα περί το οώμα' καθ' όλου 
γαρ επειδάν εις ταντον άλληλοις ηχοντα δυο ΰώματα δια- ίο 
μάχηταί νε χαΐ ΰταβιάξτ} προς άλληλα περί της άλλοιώΰεως 
ίν χρόνω πλείονι, δραν χαΐ πάαχειν εχάτερον αυτών άναγ- 
χαΐόν ίΰτιν, ϊΰως δε, χαν μη πάνυ πολλω χρόνω γίγνψαι 
τοϋτο, δρα μεν τι χαϊ τότε το νιχώμενον εις το χρατοϋν^ 
676 άλλ' οϋτω | ΰμιχρον ως λαν^άνειν την αϊσ^ηοιν. ούδε γαρ ΐ5 
6 τμψιχώτατος ΰίδηρος ει τον μαλαχώτατον τεμνοι χηρον 
δι' όλης ημέρας χαι νυχτός, δυνατόν αυτω μη ούχ άμβλεΐ 
γενέΰ^αι ΰαφώς. οϋτω δήπου χάχεινο χαλώς ειρηΰ^αι δοχει 

Πετρην χοιλαίνει ^ανίς ϋδατος Ινδελεχείη. 
χαϊ γαρ χαϊ φαίνεται γιγνόμενον ο^τως' άλλ' επι μιας η χαι ?ο 
δευτέρας προσβολής ονδεν οϋπω ΰαφες έν τοις τοιούτοις 
ιδειν εστίν, ο^εν οΐμαι χαϊ το μηδ' όλως πάσχειν ενια 
προς των ομιλούντων ίδοξάσ&η τισϊ χαϊ συγχωρητέον γε 
τοις ^ οϋτω λεγουσι πολλάχις χαϊ αυτούς ομοίως έχείνοις 
λίκτίον ίστϊ τα πολλά, πλην ει ποτέ μέχρι της έσχατης 25 
άχριβείας άνάγοιμεν τον λόγον, ωσπερ έν τω παρόντι ποι- 
οϋμεν, οϋτως ουν χαϊ το της άειπα^είας δόγμα τω λόγω 
μεν αυτω μόνω σχοποϋσιν ίσχυράν έχει την άπόδειξιν, ου 

^ & μεν Μ μ^ν γαρ ΕΟΤ || 7 η χαϊ π. Μ || νοο&1)ΐι1& ύτιό του 
οωματος η. δνν. οπι. ι^^Ύ &άά. Ι^* ίη πιεγ^. || 8 πάσχει Ι* πάαχειν 
Ι.* II δρα Ε» δράν !.« || 9 γονν Ι.Μ ουν ΟΤ || τι οιη. Ι,Τ 11 11 τε 
οπι. Μ Ι) 13 πάνν πολλω Ι,Ύ ηολλώ πάνυ ΜΟ || 14 τι Τ ξτι οβϋ 11 
15 μακρόν Ι^Τ || 16 τέμνοι Ι. τέμνει Μ ΟΎ \\ 17 δυνατόν Ι,ΟΤΟοπι 
αδύνατον Μ || αυτόν Μ 1| άμβλεΐ 1.0 άμβλ^^ν Μ || 18 ^^ που Ι Τ 11 
ί^Γπ^^^^^' ^^' ^^^β1^ ίΓΛ^ιη. βρΐο. Ογεθο. ι, 271 ΐτ. 10 11 20 έπΙ 
τΊ.Ι^ τί Μ έπϊ μ^ν Ο II χαϊ οιη. Ι.Τ Η 22 ξνια οπι. Μ || 24 χαϊ 



I^ΜΤ άέ καΐ Ο || αυτονς Ι. Μ αύτοΐς Τ αύτους ημάς Ο Ι| 25 της 
οπι. Ε II 27 ούτω γοϋν Μ || 28 αίτό Ε* γρ. αύτω Ι.» 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΠΙ 677. 678] 105 

μην χρεία γ' αύτοϋ τις έστιν προς τάς χατά μέρος πράξεις, 
αν γαρ οϋτω σμιχρά τίνα περϊ ημάς ^ | πάϋ'η δια παντός, 677 
ώ^ μηδεμίαν αίσϋ•ητην χαϊ σαφή βλάβην ενεργείας έργά- 
ξεσ^αι μηδέ μιας, εύχαταφρόνητα δήπου^έν έστι χαϊ τω μηδ' 
6 είναι φάσχοντι τα τοιαύτα συγχωρητέον, ο&εως ουν έχει 
χαπϊ των τρεφόντων ολίγου δειν άτΐάντων. εργάζεται μεν 
γαρ τι χαϊ αυτά περϊ το σώμα τών ανθρώπων, άλλ' ούχ 
αίσ^ητόν ούδε σαφές είσάπα'ξ. η μέντοι πολυχρόνιος αυ- 
τών προσφορά μεγάλως άλλοιοι χαϊ μεταβάλλει σαφώς ηδη 

10 τα σώματα, ενια μέν γε χαϊ χατά την πρώτην χρησιν εύ^ύς 
έναργώς ένδείχνυται την άλλοίωσιν, οϊον χαϊ η ^ριδαχίνη 
τους μεν έγχαιομένους την γαστέρα σαφώς έμιρύχουσά τε 
χαϊ άδίψους εργαζομένη, τους δε χατεψνγ μένους έναργώς 
βλάπτουσα. συντελεί δ' ού σμιχρά χαϊ τοις υπνοις ού χατ 

15 άλλον τινά λόγον, άλλ' η οτι ψυχρά τ έστϊ χαϊ υγρά την 
χρασιν, αλλ' ούτω ψυχρά χαϊ υγρά προς άν^ρωπόν τε χαϊ 
τάλλ' οσα τρέφειν πέφυχεν ως χαϊ τά ξύλα τα χλωρά προς 
το πϋρ. ωστ ευλόγως άμφω τοις τοιούτοις έδέσμασιν υπ- 
άρχει Ι το θ' ως φαρμάχοις διατιϋ'έναι τά (Τώμαθ' ημών χαϊ 678 

20 το τρέφειν, παρ* όλον μεν τον χρόνον της πέψεως ως φαρ- 
μάχοις• ηνίχα δ' ηδη τρέφει τε χαϊ τελέως ομοιοϋται, τότ 
ούχέτ ούδεν ημάς αντιδρώντα την εμφντον αύξει ^ερμασίαν, 
ως χαϊ πρόσ^εν εϊρηται. χοινόν γαρ δη τοϋτο τών τρεφόν- 
των απάντων έστϊ χαϊ ού χρη ^αυμάζειν, ει τι, πρϊν μεν 

25 έξομοιοϋσ^αι χαϊ τρέφειν, έτι πεττόμενον εψυξεν, έξομοιω&εν 
δε χαϊ έρεψαν έϋ-έρμηνε, μεμνημένους άεϊ του τών χλωρών 
ξύλων παραδείγματος, ώστε χαϊ η χρεία τών τοιούτων απάν- 
των διττή τοις ίατροΐς έστι χαϊ ως σιτίων χαϊ ώς φαρμάχων. 
φέρε γαρ νπηλλάχ^αι τινϊ την άρίστην έν τί^ γαστρϊ χρασιν 



1 γε αύτοϋ τις έατιν ΕΜΤ γέ τις έστιν αντοϋ Ο || 2 άν] 
τά Ι^Τ II σμιχρά I^Μ ούτως μιχρά Ο || ^ οπι. ΙιΤ || 4 μηδ' Μ μνδε 
Ι Τ μηδ^ν Ο II 7 αυτά Ι. Μ Τ ταΰτα || 8 εΙς άπαξ Ι.Ί τι κα-^- 
άπαξ ΜΟ || 10 γε'] γάρ Ο |Ι 12 έχχαιομένους Τ || 1δ ^ ο,άά. Ι.ΜΤ 
οπι.^0 II 16 ψυχρά χαϊ υγρά Ι. Τ ύ. κ. -ψ. ΜΟ || τε οπι. Ι^ || 
17 άλλα Ι. Τ ρ πέφυχε τρέφειν Ι«Τ || 19 φάρμαχον Τ φάρμαχα I^ || 
20 της πέ-ψεως χρόνον Ιι || 22 ονδ^ν οπι. Ι,Τ || ήμίν Ι. || 23 δη 
τοντο I^Τ ηδη τοϋτο ΜΟ || 25 εψυξεν Μ ^ψυχεν 1^0 Τ 



106 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [ΙΠ 679. 680] 

ετύ το ^ερμότερον. οΖτος άχρι μεν ον πεττει την ^ριδακί- 
νην, εμιρνχ^ήαεταί καΐ ανμμετρίαν χτήσεταί χράσεως' ίηεί- 
δαν δ' εξ αντης ηδη τρέφηται, τήν ονΰίαν αύξήοει της ίμ- 
φντον ΰ'ερμαΰίας. 

Εν τοντω δη και μάλιΰτα δοχονΰί μοι τΐαραλογίξεβ^αι 6 
ΰφας αντους οΐ πολλοί των νεωτέρων ιατρών άγνοοϋντες^ 

679 ως ίνίοτε μεν η ποιότης \ ίτίΐτείνεται της ίν ημΐν θε^- 
μασίας^ ίνίοτε δ' η οναία τΐαρανξεται χαΐ ως εκατερως οΐ 
παλαιοί ϋ'ερμότερον γεγονεναι φαΰι το ξωον. καΐ γαρ καΐ 
γίγνεται ^ερμότερον, αν τ ίπιτείντις αντον τήν ^ερμαΰίαν ίο 
αν τ αν^ηΟΎΐς '^Ψ ονΰίαν, ίν τι πρώττ] περιέχεται, φέρε 
γαρ είναι το αίμα το έν τω ΰώματι τοϋ ξωον καθ' εαυτ6 
γερμ6ν η και νη ^ία, ει βονλει, την ' ξαν^ην χολήν, 
άπαντα δε τ^λλα κατά βυμβεβηκος νπάρχειν ^ερμά τω τού- 
των μετέχειν. ^ρ' ούχ άναγχαιον εβται διττώς γίγνεσθαι ΐ5 
^ερμότερον το ξωον ήτοι τω πλείονας έπιχτήΰαβ^αι τους 
θερμούς χνμους η τω θερμότερους εχειν η πρότερον; έμοί 
μεν καΐ πάνυ φαίνεται, κατά δε τον αντον οϊμαι τρόπον 
και ψνχρότερον ϊβται διττώς η τω πλείονας νποτραφηναι 
τους ψυχρούς χυμούς, οϊον το τε φλέγμα και την μέλαιναν 20 
χολην ^ τω της αύτης απάντων μενούσης συμμετρίας ύπαλ- 
λαχθηναι μόνην την ποιότητα, τι δη ονν θαυμαβτόν, άχρι 
μεν αν πέττηται το ψυχρον ττ] φύαει ΰιτίον^ οϊον άνδράχνη 
τε και θριδακίνη, ψύχρας ποιότητος άναπίμπλαβθαι το βώμα, 

680 πεφθέντων δ' ακριβώς \ και γενομένων αίματος χρηΰτοϋ -θερ- 25 
μότερον ανθις εαυτόν γίγνεαθαι το σώμα τη τοϋ θερμοϋ 
χυμον γενέβει; και μην ει μηδέν τούτων 'μψ αδύνατον 
εστί μήτε θαυμαστον ετι, παυσάσϋ-ωΰαν οι μη συγχωρονντες 
'εν και ταντον έδεσμα και την ως τροφής και την ως φαρ- 
μάκου χρείαν τω ξωω παρέχειν. ως γαρ ει και μηδ' όλως 80 



2 έμψνγήσεται Ι^^Τ γρ. έμψυχθηβεται Ι* Ι) τί καϊ Τ 11 3 Ικ 
ταύτης Ι. Τ }ί α^;|« Μ || 5 ίέ ^ή Μ || 9 τό ζώόν φααι Ο 11 12 τό] 
των Ο Τ II 12 εαυτό Ι. Τ αυτό ΜΟ || 15 ξαται οτη. Ι || 16 το'ΰς 
^ερμονς ;υ. ΕΜΤ χνμους Ό". Ο || 19 πλείονας Ι Τ πλείονς ΜΟ || 
έπιτραφήναι Ι,Τ || 20 τε οίά. Ο || 21 αυτής Ι, αυτών ΜΟΤ || 
νπηλλάχθαι Μ || 25 αίματος χρηατοϋ Μ αΐ^α χρηατόν ΙιΟΤ || 
30 Λοτρ^ΐίΐν Ο 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί>Ν [ΠΙ 681] 



107 



έπέφθη, δια παντός αν έφυλάχθη φάρμακον, οϋτω ττεφθέν 
αμφω γίγνεται. φέρε γαρ μηδ' όλως πεφϋ'ηναι την ϋ-ρι- 
δακίνην Τ] ν^ Αία τον χυλον αύτης, έπειδη καϊ παραπλήσια 
τω της μηκωνος οττω δρα τον ανθρωπον, ει πάμπολυς 
δ ληφθείη, άρ' ουν ον φάρμακον εσται τηνικαντα μόνον, άλλο 
ί ο^^ί'ί'; ονκ οϊμαί τίνα περί γε τούτου διαμφισβητήσειν' 
ωστ ^ έχει πάντως και την τον φαρμάκον δύναμιν η θρι- 
δακίνη. άλλα μην είχε καϊ την της τροφής- εϋ•ρεψε γαρ 
πολλάκις- ωστ άμφοτέρας μεν αμα τάς δννάμεις έν εαυτή 

10 περιέχει, δείκνυσι ό' ούχ ομοίως άμφοτέρας, άλλ' επειδάν μεν 
αύτη πλέον ένεργη περί τον άνθρωπον η πάσχτ}, την ως 
φαρμάκον μάλλον \ επιδείκννται δύναμιν, επειδάν δε πάσχη 681 
πλέον η ποιτ], την ως σιτίου. και τι θαυμαστόν, ει ττ) 
θριδακίντ] και δραν και πάσχειν συμβέβηκεν, οπού γε και 

15 τω 'ξίφει, καθότι και μικρόν έμπροσθεν ελέγετο, μη μόνον 
δραν ειςτονκηρον αλλά και πάσχειν υπάρχει, τω δ' είναι 
πολύ πλέον ο πέφνκε δραν τον πάσχειν λανθάνει θάτερον. 
άλλ' ει σκληρότατον αντω παραβάλλοις σίδηρον, εμπαλίν σοι 
φανεΐται πάσχειν μάλλον ^ δραν, καίτοι δρα μέν τι και 

20 τότε, παροραται δ' η δύναμις αντοϋ διά σμικρότητα. 

Θαρροϋντες ονν έπι πάντων μεν απλώς άποφαινόμεθα 
των σιτίων, ως ον μόνον πάσχειν υπό τον σώματος ημών 
άλλά^ καϊ δραν εις αντό πέφυκεν' ηδη δε καϊ περί τίνων, 
οίς^ έναργώς και σαφώς υπάρχει τό δραν, ως ον σιτία μόνον 

25 έστϊν αλλά καϊ φάρμακα, θριδακίνη μεν ονν καϊ τροφή 
ν,αϊ φάρμακον ψυχρόν, ενξωμον δε καϊ τροφή καϊ φάρ- 
μακον θερμόν. ει όε καϊ καστόρων έν τω χρόνω πέττεται, 
εΐν αν καϊ τοϋτο καϊ τροφή καϊ φάρμακον θερμόν • οντω 

Λτ Λ ,Γ^^'^ "^^^ ^^ II ^^^ ^ ^^^ '^5 Ι^ΟΤ II 5 ού Ε'Μ 0Π1. 
ΟΙ. Τ II μόνον ΟΏΐ. 1.1 αάά. Ι.* || 6 /ε οιη. Ι.Τ || διαμφιαβητ^σειν 
Ι. Τ αμφιαβητησειν ΜΟ || 7 εϊχε Ια || 8 είχε Ι Μ '^σχε Ο || 9 Άατ' 

??".; Το" '^^Γ Τ""] ^^"^ ^,'^ II ^^^^^ ΤΙ II 10 ^εριέχειν Μ || δεικνύει 
Μ II 13 καΐ τι θανμαβτον Μ Τ χαϊ τοι <9•. Ι» ούδ^ν &άά !,« κ 
θ ούδ^νΟ II 14 γε οπι. ΙΜΤ || 15 σμιγ.ρόν Τ || έλέγετο Ι.ΜΤ 
αέγομεν Ο || 17 τοϋ η. Ι.ΜΤ τ) λ. Ο || 18 εΐ] εΐ κα\ Ι.ΟΤ || 21 αέν 
ροθ* θαρροΰντες οοΠοο. Ι. || 22 τ&ν οιη. Ι.ΜΤ || 25 ροδΙ; ουν αάά 
7ΐνίΓα^ τοΙς νενοαηκόσι θβά νβΓΐ)3, τ. ν. άβΐ. Ι. || 28 καϊ τροφή καϊ 
φάρμακον 1> τροφή τε αμα καϊ φάρμακον Μ Τ κ. τρ. κ. φ. α^^α Ο 



108 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕί^Ν [ΙΠ 682. 683] 



682 ^έ κ«1 Ι ναπν χαΐ πέπερί χαΐ των βοτάνων ανη^όν τε χαΐ 
ηήγανον ορίγανόν τε χαΐ γλήχων χαΐ χαλαμίν^η καΙ ^νμ- 
βρα καΐ ^νμος. ^ πάντα γαρ ταϋτα χαΐ τροφαΐ χαΐ φάρμακα 
^ερμά, πριν μεν εις αίμα μεταβαλεϊν, ετι γε πεττόμενα, 
φάρμαχα, μεταβλη^έντα δ' ούκεη μ^ν φάρμαχα, τροφαΐ δ' 6 
ηδηχατα τ6 δεύτερον δηλονότι της τροφής ΟημαΙνόμενον, 
ο ονπω μεν εΰτι τροφή, οϊον δε τροφή. 

^ '^ς ονν εμπροβ^εν ίπϊ της ^ριδαχίνης '{)πε^εμεϋ•α μίαν 
μεν χοιλίαν ^ερμοτίραν τον δέοντος, Ιτεραν δε 'ψνχροτέραν, 
οϋτω χαΐ νϋν ίπϊ πάντων των δυνάμει θερμών {πτοχείϋ^ω- ίο 
ΰαν αί δύο χοιλίαι. τήν μεν ονν ψυχροτέραν τον δέοντος, 
άχρι περ αν γ ίν αντγι περιεχόμενα χαϊ πεττόμενα τα τοι- 
αύτα σύμπαντα, θερμάνει τε χαϊ εις ισότητα χράσεως ίπαν- 
α'ξει χ^Ι ωφελήσει λόγω φαρμάχων, την δ' ετεραν την θερ- 
μ,ήν εχπνρώσει τε χαϊ μεγάλως βλάψει, χαϊ ταύτας μΈν τάς ΐ5 
αλλοιώσεις Ιργάσεται χατα ποιότητα, πεφ^έντα δ' άχριβώς 
χαΐ μεταβλη^έντα χαϊ χρηστόν αίμα γενόμενα χατ ούσίαν 
683 Ι ανθήσει τό ϊμφντον τον ξωον ϋ'ερμόν, ού κατά ποιότητα, 
χα^ Ολον γάρ, ίίν τε ^ερμόν ίίν τε ψνχρ6ν γ τξ δννάμει 
το σιτίον, ίπειδάν αίματω^τι, Α^ εμφντον ά!σαύτως αν^ει 20 
^ερμασίαν' ίίχρι δ' 'άν ίίγηται μίν εις αίματος Ιδίαν, ο^πω 
δε^ τελεως αίμα <(γενηται}, ψύχει χαϊ θερμαίνει τό σώμα 
δίχην φαρμάχον. 'άπας δ' οίτος 6 λόγος έχ μιας, ώς ΙΌιχεν, 
<Ψΐής ήρτηται. διΌ χαϊ φνλάττειν αυτήν άεϊ χρή χαϊ με- 
μνήσ^αι διά παντός, ώς 'εχαστον των σωμάτων ιδιότητα 2Β 
τίνα χεχτηται χράσεως, οίχείαν μεν ττιδε τινι τ$ φύσει, δια- 

3 χαϊ %ύμος οτη. Ι. || τροφή Μ || 4 μέι; Ι.Μ γάρ Ο αϊν νάρ Τ 11 

μένα ΜΙ \\ό νδη] δ^ Ι. \\ 6 αημαινόμενον ροβί άηλονάνι οοΠοο. 

Ο II 9 &ερμοτέρανΙ.ΜΎ ψνχοτέραν Ο || ψνχροτέραν ί^Κτίερ- 
μοτερανΟ 11 ο{ν ψΎ δη Ο || 13 ^ερμανεΐ Ι. θερμαίνει ΜΟ || 
τε 0Π1. Ι. II 18 τω ζωω Ι^ΟΤ τον ζώον Ι* || 19 ΙΤτε &ερμόν 

ί/'ί^τ^."^" "^'λ/^ 7 '' ^• ^^^ II 20 ώααντως] σαφώς Μ || 
αΙ5^..^Τ α^|^.« ΜΟ 22 0έν7μαι} ^άάίάί: ίατίν αίμα Ι,τ' 

Ο II 23 ηαςΙ,Ύ \\ ως ϊοιχεν Ι.Μ οιη. Ο λόγος ϊοιχεν έχ μ. Τ || 
24 ειρηται Ι, || χρή άεϊ Ι, ^ " 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΙΠ 684. 685] 



109 



φερομενην δε τ^δε τινι, χα] ως ει μεν άλλοιώσειε το οιχεΐον 
εις τήν εαντον φύσιν, ανξήσει την ονσίαν οντω της εν 
αντω ^ερμασίας' ει ί' άλλοιω&είη, δνοιν ^άτερον αυτά 
σνμβήσεται, ^ερμαίνοντος μεν τον μεταβάλλοντος ίπιχτή- 
5 σασ^αί τίνα ^ερμασίαν, μή ^ερμαίνοντος δε τήν οιχείαν 
απολεσαι. δήλον ονν εχ τούτων, ως εν τω προς τι σύμπαντ 
εστί τα τοιαϋτα. προς γάρ τήν ιδιότητα της άλλοιούσης 
φύσεως εχαστον των προσφερομένων η τροφής ή \ φαρμάχον 684 
λόγον ή αμφοτέρων νφέξει, οϊον το χώνειον τω ψαρί μεν 

10 τροφή, φάρμαχον ί' άνϋ-ρώπω χαϊ τοις μεν ορτν^ιν έλλέ- 
βορος τροφή, τοις ί' άν%ρώποις φάρμαχον. ή μεν γάρ των 
όρτύγων χρ&σις εξομοιονν εαντ^ δύναται τον ελλέβορον, ή 
δε των ανθρώπων ον δύναται. 

Οίΐρ. V. Φανερον ονν ήδη γέγονεν, ως ή χρίσις των 

15 προς ήμας υγρών ή ^ηρών ή ψυχρών ή ϋ-ερμών ονχ εξω- 
ϋ-εν ποϋ•εν, αλλ εξ ων ήμεις αντοϊ πάσχομεν άχριβώς αν 
γίγνοιτο χαϊ ως πρώτον μεν χαϊ μάλιστα ταντ εϊη σχεπτέσν^ 
εφεξής δ , ει τι δεήσειε, χαϊ τα ^ξω^εν. ει μεν γάρ ίν- 
αργής εϊη χαϊ σαφής αισ^ήσει τον προσαχΟ'έντος ή ενέργεια 

20 φαρμάχον, ταύτϊ] πιστεντέον άμελονντας τών άλλων απάντων 
γνωρισμάτων" ει δ άμνδρά χαϊ ασαφής ^ επίμιχτος ή τιν* 
όλως άμφισβήτησιν εχονσα, τηνιχαντα χαϊ προς τα εχτος 
άπαντα χριτέον αντήν, ονχονν ονδε προς ταϋτα πόρρω^εν, 
αλλ"* απ αντής τον ξητονμένον της ουσίας, | οϊον ει το 685 

25 ε'λαιον ^ερμόν, ονχ οτι γλίσχρον ^ ωχρον ή χονφον, άλλ' 
ει ραδίως έχφλογονται. τοντο γάρ ην αντω το δννάμει ^ερ- 
μω είναι το ταχέως μεταβάλλειν εΙς το ενεργεία ^ερμόν. 
χατα όε τον α-υτόι^ τρόπον χάπϊ τών ημετέρων σωμάτων ονχ 

1 άΐλοίώαει Ι« || 2 έν αντω] έαντών Τ || 8 φ. λόγον ^ ά. I^Μ 
φ. ή ά. λ. 0\\9 έφέξει ΕΤ || 13 ο^ δύναται] ούχέτι Ι, || 15 -Ο-ίρ- 
μών ή ψνχρ. ΙΜΤ || 16 ροβΐ; άλλ' &άά. ϊαω^εν \λ \\ 17 γίνοιτο 
ΟΟΓΓ. βχ γένοιτο Ιι || πρωτην Ιι^ΜΟΤ γρ. πρώτον Ιι^ || ταντ' 
Βοπρβί: ταντην οοά(1. || 18 έπΐΰχεπτέον ρΓΟ εϊη ΰχ. ΙιΎ || εΐ δε- 
ήαει Ιί II τά βοηρβί: της Ιι την Μ Ο τών Τ || 20 πΐΰτεύοντας I^^ 
γρ. τίΐβτευτέον ΐ* || απάντων τών άλλων γν. Μ || 21 έπίμιχτος] 
επίκτητος Μ || 23 ονχονν Ο ούχ ονν Ιι ο-ΰχονν Μ || ταντα] τά Ι, \\ 
24 τον ζητουμένου της ουσίας Ι. Μ Τ της ον. χ. ξ, Ο \\ 26 Ό-ερμω 
Ιι ^ερμόν Μ Ο είναι ^ερμόν Τ 



110 ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑ2Εί2Ν [III 086] 

« παχνμιήςί, λιπτομιρίς ^ {γρ!>ν ^ χοίφον ^ γλίαχοον 
V ωχρον, αλλ η »(ρμαίνει προβαγόμινον οϋτω ί' ούδ' ιί 
γλυΗυ χαί χοΜαν -ί^άγον ^ (ύρου„ Ιργαξόμινον ίν ταίς 
φλιβοτομ,α,ς, ιΐ ίπ,στοτχφί/,, τό αϊμα. χ„2 γ^^ «„ί ^„^^ 
πίβίττα παρόν γε ακοπιΐν, ιί 9ιρμαίνΗ προσαγόμινον. ιί 5 
μεν ονν έπ,βημας τι χοί Ιαχνρως Ιηοίει τοϋτο, ^αϋ-άπιρ το 
πίίκρί, προί,,λον £ν ^ν πδΛ χαί «Ινα,ΐίφίσ/Ϊ^Γ,ιον• ^^ίί ί' 
οντί ι^χνρ&ς ευλόγως εις ζήτηβιν άφικνείται, πολύ ίέ μάλ- 
λον εηι ^οόΐνον τε «αί ό'Ιονί ^πόρψαί τε χαΐ ^ιμψ^ββήτψαι 
το.5 ,ατροίί, β,κ ί„νάμ« θίρμά πί'φνχίν είτε ψυχρά. ,ο 

^ Χ(^ τοίννν έ^ευρεΐν τ,νας ίφ' &ηΜ, τοις δυνάμε, λεγό- 
μενους _ νηαρχενν η &ερμοΐς ^ ψνχροΐς ^ ξηροίς ί, ^'ΐ^ 
<^θφε^9 χοτί ααφείς δωρ,Ομονς, &ς ίμ„ροσ9εν Μ τ&ν 
686ίν£97"? Ι λεγομένων Ιηο,ψάμε»». προατμε, 6' οίμο, ττ,ν 
ο^ρχην απο των ίναργεατάτων πο^-ήααα9αο• γνμναβάμενος γάρ ΐ5 
τις εν τούτοις ραον άχολον»ήαε, τοις άααφεβτέροις. εύ^ύς 
ονν εν τω προοφίρειν τω αώματ, τόδε η τό φύρμαχω' ί 
το βιτίον απτ,λλαχ&ω τό προαφερόμ^νον άπάαης αφοδρ&ς 
επ,^τψον »ερμότψός τε χ«ί ψύξεως, 'όν μ'εν γάρ Ι τΐΐς 
εμπροα»εν έποιηοάμ^&α δ^ορ,αμόν, ^νί^ τά θ' υγρά χαί 2» 
τα ξηρά βωματα δ^γιγνώαχειν ίτιεχε,ροΰμεν, οίτοί αν ου- 
δέν ήττον είη χαΐ νυν χρ^σψος Μ των δυνάμει 9εομωρ 
^ι ψυχρών. ^ είτε γάρ δυνάμει ψυχρον 3ν τί> προοψερό- 
μενον έχ»ερμψαις βφοδρώς είτε »ερμ6ν 8ν χαταψύίαις, ,5 
τιρωτη τοί οώματος προββολί, τί,ν ^ΐα&ηαιν άπο της ίπι- 25 
>ιτψου δ,α9εαεως, ούχ άπο τής ο&«'«5 τον προσαχ9ίντος 
έργααεται «ρ ααεως. ΐν' οδν άηρφής τε χαί είλ.^ρ\ν{ις | 

1.Μ1 ( 4 ρθ8ί φλιβοτομίαις αάά. τ6 δώμα Ι. 11 £ί Ι" „ρ Γ„' Λ π 

Ρ03ί ροίί,οι, οω Ι. II „ ροβί ^ο'ρηταί οιη. Μ || 11 ίφ'Ι ]', τΊ 
«ΛΤΥΙΓ^ ^ Ι »ο.«-<Γ*„. Μ Τ ^οφ»α. Ι. II 16 άχο;ο«*«- 

φα^μ. «^, Ι.Μ || ήτοί Μ || 18 τό »η1β «„'„, ο„.. ΜΟ Ι| ~^Τ- 
μενον ίΜΎ Οπ^. η^οοαγόμενον Ο || 21 οδτω^ ΕΤ || οίίΧ δΓο || 
22 ,ρ,«μ„„ Ι^ II 24 «•.ρμ,να.ί Μ II .Γφο,ίρώ/ 1. Μ "«αφ4 Ο ο"" 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΠΙ 687. 688] 111 

φνΰίς εξετάξηταί τοϋ τϋροβαγομενον , χλιαρον ως οϊόν τε 
μάλίαϋ'' 'δπαρχέτω μηδεμίαν έπίΰημον ξ%ω&εν άλλοίωύίν εί- 
ληφος ψοί ^ε^μότψος η ψνξεως ΰφοδρας. 

Η μεν δη πρώτη παρασκευή τον προΰαγομένον φαρμά- 
5 κου τοιαύτη γιγνεσϋ'ω. προσφερεβϋ'ω δε μη πάΰγ διαΜβει 
Ι ΰώματος^^ όταν ^ ε^ετάζ^ς αυτοϋ την δύναμιν, άλλ' απλονΰτά- 687 
ταις ως ενι μάλιΰτα καί ακραις. ει μεν ονν έΰχάτως &ερμή 
δία^εαεί προβαχ^εν αιβ^ηΰίν εργάξοιτο ψύξεως, εϊη αν οντω 
γε -φνιρόν ώΰαντως δε χαΐ ει τη ψνχρα ^ερμον ίν τω 

10 παραντίγ,α φαίνοιτο, και τοντ αν εϊη Ο'ερμόν, ει δ' ήτοι 
τη ^ερμη ^ερμον η τη ψνχρα ψνχρον φαίνοιτο, μη πάντως 
άποφαίνεΰϋ•αι το μεν ^ερμον είναι, το δε ψνχρόν. ενίοτε 
γάρ άκρως μεν ίΰτιν η διά&εβις &ερμή, μετρίως δε ψνχρον 
ον το φάρμακον οντ' ηλλοίωαεν αντην ετι τε προς τούτω 

15 ψϋξαν και πνκνώΰαν απαΰαν την εκτός επιφάνειαν άπε- 
κλεισεν εϊαω και διαπνεια^αι το ^ερμον εκώλνβε κάκ τού- 
τον μειξόνως εξεπύρωΰε την διά^εβιν. οντω δε καν ει τη 
ψνχρα δια^έΰει [το] προΰφερόμενον μηδεμίαν επιφέροι θερ- 
μότητα, ΰκέπτεαθαι, μη τι μετρίως υπάρχον θερμόν ονδεν 

ίΟ εδραΰεν εις την άκρως ϋ^ερμον δεομενην διάϋ^εΰιν. ονκονν 
ο^ϋ- οντω χρη βασανίξε6ϋ•αι των προσφερομένων φαρμάκων 
τάς δυνάμεις οντ ει κατά ΰνμβεβηκος εργάξοιτό τι και μη 
χαθ' αντό. 

^ Κρίσις δε τον κατά ΰνμβεβηκος η τε διάθεβις \ και 6 688 
Μ χρόνος- η μ'εν διάϋ'εΰις, ει άπλη και μία' τω χρόνω δ' η 
κρίΰις διορίζεται κατά τάδε. το μεν άμα τω προσενεχϋ'ήναι 
ψύχειν η θερμαίνειν εναργώς φαινόμενον εϊη αν δήπον κα-θ-' 
εαντό τε και δι' εαντο τοιοντον το δ' εν τω χρόνω τάχ 

1 ΡΟβ* ηροααγομένον 3.(1(1. φαρμάκου 1ι || 2 είληφότος Ι,^ ει- 
Χηφός Σ είληφώς Τ || 5 νβΛβ. προαφερέα&ω δε η8ς[πβ &ά το παν- 
ααα&αι καταχέοντας βχοβΓρβ. ΟπΙ). XIV 8, 3—9 11 9 ροβ* ψυχρά 
&άά. ^ιοτ^^σ^ Ι. II 12 εϊναι ΙΟιίΙ). οιη. Μ Ο ψυχρόν είναι, το δ'ε 
^^^?!'^έ^ "^ Ι' ^^ ί^κρ^/ίώ9 Μ II 14 ον Ία υπάρχον Α ΟήΙ). υπάρχει 
ΜΟΤ II 17 έπνρωαε Μ | 19 μη τοι Ι. μ. τώ Τ || 20 άκρως Ι, 
άκρου οβϋ. || ονκ ουν I^ || 21 ουδ' ριο ο^&' Ι^Μ || φαρμάκων οιη. 
ΟηΙ). II 23 αυτό] αυτό ί^ || 25 ή ρΓο ί^ Ι^ΜΤ || 26 ροβ* μ^ν ο,Μ. 
γαρ ι, II 27 ψνχον η θέρμαιναν Μ || χα&' Ι.ΜΤ καΐ καϋ'' Ο || 
28 τε Ι^ΜΤ γε Ο " 



112 



ΓΑΑΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕ5^Ν [ΠΙ 689] 



αν ?κ τίνος σνμβεβηκότος εις τουτ' αγοιτο^ κα^άπερ ^ίπΐ 
τετάνου ϋ'έρεος (ΐέβου νέω ενΰάρκω ϋδατος ψνχροϋ πολλον 
κατάχνβίς ^έρμ,ης επανάκληΰίν τΐοίέεταί^. άλλ' οτί γε μη 
καθ εαυτό θερμαίνει το ψυχρον ϋόωρ, όηλον ^κ της ηρώ- 
της προαβολης' αϊβ&ησιν γαρ ^ργάξεταί 'ψνξεως καΐ μεν δη δ 
καί 'ψύχεί το δέρμα, (^^9^9 ί^ν ετΐίχέηταί το-ύτω, καΐ τήν 
^ερμαΰίαν οντ επί πάντων ΰωμάτων ο-υτ' έν τώ καταχείύϋ'αί 
παρέχεται, αλλ επί μόνων ενΰάρχων νέων ίν ^ερει μέβω 
μετά το τΐαύΰαο^αι καταχέοντας. ωΰπερ ονν οϊς ηροοηίκτει 
το 'ψνχρ6ν νδωρ, εκ τον τναραχρημα ψύχει ταϋτα, καν ε'μ- ίο 
ψνχα καν άψυχα τα αώμα^^ ντΐάρχ'^ καν ^ερμά καν ψυχρά, 
κατά τον αυτόν τρότίον, ει τις ην χρόνος ι) φύΰις δώματος 
η διά^εβις, εφ ης αΪ6ϋ•η6ιν έφερε το ψυχρόν ϋδωρ εν&υς 
089 άμα τω ηροΰτζίητειν ^ερμότητος, ευλόγως \ άι/ έξητεΐτο, 
πότερα ^ερμαίνειν η ψύχειν πέφυκε καθ' εαυτό» νυνί δ^ ΐ5 
ίπειδη τα μεν Εμψυχα τε καί άψυχα πάντα τναραχρημα %αΙ 
δια παντός όραται τΐ/υχόμενα, οϊς ί' ίΰτιν έμφυτος ^ερμαΰία 
χαϊ οϊον πηγή τις εν τοις ΰπλάγχνοις πυρός, [ει] τούτοις 
προαενεχ'&εν επανάχληαίν τινά ποτέ ποιείται ^ερμότητος, εύ- 
λογον οϊμαι κατά τι ΰνμβεβηκός^ ον καθ' ίαυτο ^ερμαίνειν 2ο 
αυτό τα τοιαύτα, καΐ (ίή %αΙ φαίνεται, κατά τι. πνκνώΰει 
γαρ της εκτός ίπιφανείας καϊ κατακλεΐΰει τον ^ερμον τήν 
έπάνοδον ποιείται της Ικ τον βάθους ^ερμααίας, άμα μ^ν 
ά^ροΐΰ^είΰης τω μη διαπνεΐΰ^αι, άμα ό' είς το βά^ος απο- 
χωρούσης δια την τον περιέχοντος βίαν ψυχρού, άμα δε 25 
κα* τρεφόμενης ύττό των ενταύθα χυμών, όταν γαρ ά^ροι- 
β^εΐΰά τε και τραφεΐΰα προς την επιφάνειαν 6ρμήβη ΰφο- 
δρότερον, ίπανάκληΰις μεν γίγνεται της θέρμης, ί'νδεφς δε 
τοϋ μη καθ εαυτό την ^ερμααίαν αύξηΰαι το ψυχρον ϋδωρ, 
καθ' εαυτό μεν γαρ έψυξε τό δίρμα' τ^ ψύξει δ* αντον 30 

1 4πΙ τετάνου] Ηίρρ. ΑρΙιΟΓ. V 21 (ΐΥ 538 I^.) άβ αβ. Η<ιηίά. 
6 (VI 134I^.) α&Ι. Χνυ 2, 806 1 2 »έρ<η}ς Ι \\ ηοΧΧον οιη. Μ 
ηοΧλτι Ι< || 3 ηοιέεται Ι» ποιείται ΜΟΤ |( 5 ίργάζοιτο Ιι || 6 τοντο 
I^ Ι 11 τα Ι ΜΤ οιη. Ο II 15 ηόχερα 1.Μ ηότερον ΟΤ || 16 άψυχα 
τε χάϊ έμψ. ΜΤ || 18 εΐ ίηοίπβί || 19 προΰενεχ&εν ΪΜΟ πρ(ΗΤ- 
ενεχ&είτΐ Τ || ποιοίτο Ιι |Ι 20 ανχό Μ || 21 νβΓ^α πνχνώσει — 
^ερμαΰίας βχοβΓρβ. Οήΐ). 1. 1. || 26 καΐ οω. Μ Τ || γαρ] ονν Μ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕΩΝ [ΠΙ 690. 691] 113 

πύκνωΰις θ' άμα και εις τό βά^ος υπονόΰτηΰις ήκολού^ηβε τοϋ 
θερμού, τούτων δ' αυτών ττ] μεν πυκνώσει \ κώλυΰις της δια- 690 
πνοής, τη δ' είς τό βά^ος υποχωρήσει κατεργασία των ταιίτ»^ 
χνμών' ων ή μίν κώλνσις της διαπνοης τήν ά^ροισιν της θερ- 
5 μασιάς, ή δε των χνμών κατεργασία τήν γενεσιν αυτής έποιή- 
σατο, τούτων δ^ εκατέρω πάλιν ή αϋξησις έπεται της ϊμφύτον 
^ερμασίας. δια μέσων ονν εχατερων τό ψυχρόν ανξησίν ποτέ 
τής ίν τω ζωω ϋ-ερμασίας εργάζεται, καθ* εαντό δ' ουδέποτε. 
Και μην και τό ^ερμόν εστίν οτε κατά σνμβεβηκός ψύ- 

10 χει δια μέσον τον κενονν ως τό κατάπλασμα τήν φλεγμονήν. 
ετιειδή γαρ υπό θερμού ρεύματος γίγνεται φλεγμονή, τό μ€ν 
ίδιον αυτής ϊαμα κένωσίς έστι τον περιττοϋ, τό δε τ§ κε- 
νώσει ττάντω^ επόμενον ή ψϋξις τον δια τήν φλεγμονήν 
τε^ερμασμένον μορίον. διττής ονν οϋσης έν τοις φλεγμαί- 

15 νονσι σώμασι διαθέσεως, όσον μ^ν ίπι ττ) πλεονεξία τον 
περιττοϋ, κατά τό ποσόν έξισταμένοις τον κατά φύσιν, όσον 
δ επί ττ} ^ερμασία, κατά τό ποιόν, ή τής ετέρας των ί«χ- 
Μσεων ϊασις επομένην Εχει και τήν ετέραν. και γίγνεται 
κατά τι σνμβεβηχός τα κενωτικά τής θερμής νλης φάρμακα 

20 και τής φλογώσεως των μορίων \ εμψνχτικά, ταύτα τ' ονν 691 
διορίξεσ^αι και πειρασ^αι κατά τό ποσόν τής απλής δια- 
θέσεως έξενρίσκειν τό ποσόν τής τοϋ φαρμάκον δννάμεως, 
οϊον ει άχρως ή διάθεσις θερμή, καί τό φάρμακον άκρως 
είναι ψνχρόν, ει ί' ολίγον άπολείποιτο τής άχρότητος ή διά- 

25 θεσ^^, ολίγον χρή καΐ τό φάρμαχον άπολείπεσθαι ^ καν ει * 
ττλε'ον άπέχοι τής άκρας θερμότητος ή διάθεσις, άνάλογον 
άπέχειν τής άκρας ψνχρότητος τό φάρμακον, ει γαρ από 

1 χαϊ ή είς I^ || 3 ταύτης Μ || 6 εχατερων Ι Μ || πάλιν οιη. 
Μ II ή οηι. I^Τ || 7 έτερων I^* Ικατ^ρων Ι^* || ροβ* τό 2ίΜ. μϊν 
Ο οιη. I^ΤΜ II 9 νβΛα χαϊ μην χαϊ — μορίον βχοβΓρβ. Οή\). 
XIV 8, 10 II 10 χενονν ΜΟΤΟήΙ). χενοϋντος Ι |Ι χατάπλασμα 
ΜΟήΚχατάντλημα I^ΟΤ || 11 έπειδ* αν ριο επειδή I^Τ || γένη- 
ται Ιί γίγντηαι Τ φλεγμονή ^ί/νεται Μ || 14 ροθί; διττής αάά. μίν 
Μ Ο οηι. Ι^Τ II 16 έξι,αταμένης Μ || 19 τ^ I^Τ οηι. οβϋ || 20 νθΛα 
ταντα τ* ονν VίΒ^[μ^ Β,ά τό φάρμαχον βχοβΓρβ. ΟήΙ). 1. 1. 11 || 
23 άχρως ή ΕΜΤ ά. ^ Ο || 24 αττολε/ττοιτο Μ Τ άπολείηοι τι Ι 
άτΓολ/τΓοιτο Ο II 25 χρή Ι, χρήναι οβί*. ΟηΙ). || 26 άπέχοι Τ ΟήΙ). 
άπέχτ} I^ άπέχοιτο Μ Ο || θερμότητος ΙιΟήΙ). θερμααίας Μ Ο || 
27 άχρας αηί^ ψνχρότψος 3.άά. Ι^* 

0Αΐ<ΐΝϋβ, άθ (βιηρβΓ&ιηβηϋβ βά. ΗβΙηΐΓθίοΙι. 8 



114 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕίίΝ [ΠΙ 692] 



του τοίοντον βτοχαΰμοϋ την άρχ'ί^ν της ί^ετάΰεως αυτών 
πο^Γο, θαττον αν εξευρίακοίς την οίκείαν ετίάΰτου δυναμΑ,ν. 
οΧως γαρ εΐ κα^' "Ιν δτισϋν τίά^ος απλούν ^ερμον ο τί δψ 
τιοτε των φαρμΜκων ηροΰαχ^εν ευ&υς ίίμα τη ττρώτη προΰ- 
φορά ψύξεως αίύ^ηΰίν ηνεγκε, ψυχρόν ίΰτιν ε%εΙνο τ§ δ 
6ννάμ£ί καΐ ποΧυ μάλλον^ εί καΐ μετά την πρώτην προΟφο- 
ραν εως τναντος μένει τοιούτον, ει δε καΐ ΰαφώς ίωτο την 
^ερμην διά^εαιν, ί| ανάγκης ψυχρόν ^6τι. προΰφίρεβ^αι 
δε %ρ^ τιάντως αυτό χλιαρόν^ επειδαν δοκιμάζηται^ χα&ότι 
%αι ;ι:ρόσθ'£ν ειρηται. γνωριΟ^εν ί' οτι τοιούτον εοτιν^ είτα ίο 
692 ^ερατιείας ενετια παραλαμβανόμενον | αμεινον ψυχρον ιταρα- 
λαμβάνειν^ ηλην εί το μεν φάρμακον αχρως εϊη ψυχρόν^ 
ονχ αχρως δε ^ερμον εϊη τ6 νόαημα. ταντϊ μεν ουν επί 
πλέον ίν τε τοις ιτερί φαρμάχων είρήαεται χάν τοις της 
ϋ-εραττευτιχης μεϋ'όδον γράμμαΰιν. ίν δΐ τω τιαρόντι τό γε ι& 
τοσούτον χρη γιγνώαχειν^ ώς^ ει τι !§ ^ερμί] χαι άπλ^ 
δια^έΰει προααχΌ'εν φάρμαχον Ικ τε του παραχρήμα χάν 
τω μετά ταϋτα χρόνω τταντι την τε της ψύξεως αϊο^ηΰιν 
ηνεγχε τω χάμνοντι χαϊ την της ευφορίας τε χαι ωφέλειας^ 
ίξ άνάγχης τοϋτο ψυχρόν ίΰτι^ χάν ίπ' άλλων ποτέ φαί- 20 
νηται ^ερμόν. εύρε^ήαεται γαρ επ Ιχείνων εξεταξόμενον 
άχριβώς ου καθ' εαυτό ^ερμον ον αλλά χατά τι ϋνμβεβηχός. 
όταν δε καθ έαυτο λεγωμεν η πρώτως η διά μηδενός [των] 
εν τω μέοω, ταύτόν (ξ απάντων δηλουται των ρημάτων χαϊ 
την γυμναΰίαν απάντων τούτων άμα τοις οίχίίοις πάρα- 2& 
δείγμαΰιν ίν τοις περί φαρμάχων 'δπομνημαΰι ποιηβόμε^α. 
€&ρ VI. Νυνί δε πάλιν άναμνηΰας ων ηδη χαί τΐρό- 
Ο^εν είπον ίπι^εΐναι πειράβομαι τω παρόντι λόγω την 
προΰηχουααν τελευτήν. ίπειδη γαρ το ϋ'ερμον αώμα πολ- 




1.ΜΤ ταντα Ο || 16 προγινώσ-κειν I^* || τ^ οιη. Ι. || 17 τί ΙίΤ οιη. 
Μ Ο Β 21 ^ερμον δν ΙΤ ^ερμαΐνον Μ Ο |Ι 23 μη$^ν Τ || των οπι. 
ΜΙ'Τ &ά(1. Ι.» II 24 τω Ι.ΜΤ οιη. Ο || ροβί άηλονται αάά. δυνά- 
μει Ο οιη. Ι.*ΜΤ &η*β δηλονται Λάά. Ιι* || 25 άμα αηίβ τούτων 
οοΐΐοο. Ο II 21νπομνή<ίω Τ |1 ξμπροα^εν I^ || 28 πειρααόμε&α I^ 



ΓΑΛΗΝΟΤ ΠΕΡΙ ΚΡΑΣΕώΝ [ΙΠ 693. 694] 115 

λαχώς ίλέ\γετο^ χαί γαρ χαί το την άχραν ξχον ποιότητα, 693 
τό ΰτοιχειον αυτό, χαί τό κατ' ίπιχράτηβιν αύτης ώνο- 
μαΰμενον ϊτι τε τό προς έτερον λεγόμενον ^τοι προς τό 
ΰυμμετρον ομογενές η προς ότιοϋν τό τυχόν, οϋτω χρη χαί 
5 τό δυνάμει μ}ν ^ερμόν ίνεργεία δ' ούδεπω χαί νοειβϋ-αι 
χαί δοχιμάξεΰ&αι πολλαχώς. ο&εν ούχ όρ^ώς, ει τι μη 
ταχέως ίχπνροϋται, τοϋτ^ ϊνιοι νομίζουΰιν ούδΐ προς ημάς 
είναι δυνάμει ^ερμόν. εϊτε γαρ εύπεπτόν εοτι χαί τρέφει 
ταχέως, εϊη αν ως προς ημάς ^ερμόν, εϊτε θερμαίνει πρόβ- 
ιο φερόμενον ως φάρμαχον, εϊη αν χαί τοϋτο δυνάμει ^ερ- 
μόν ως προς άν^ρωπον. οϋτω δε χαί καθ' εχαΰτον είδος 
ξφον το δυνάμει ^ερμόν εϊ&' ως φάρμαχον «Γθ' ως τροφή 
προς εχεϊνο λέγεται μόνον τό ξωον. ίν γαρ τω προς τι 
τό δυνάμει παν, ώστε χαί η βάσανος η οίχεία β'ελτίων της 
ΐδ Ιξωθεν. οικεία όε μία καθ' εχαστον, εί φαίνοιτο ταχέως 
γιγνόμενον τοιούτον, όποιον εφ<χα^ν ύτίά^χαν αίηό δννάμα. 
πυρ μ£ν γαρ ίστι δυνάμει Λ«ν ο τι βν /κιτ^^κη τ«- 
χέως, \ δυνάμει δ' ως προς άν^^ρ^κτον ^^μόν — ^τχ^ ι^ι> 094 
^ν είδος των χατ ίπιχράτησιν ^ιρμ^^ν — Ζχ^η^ άν^^άκφ 
20 προσφερόμενον η την ποιότητα ι^ ίμφνίον 0τρμααίας ^ 
τήν ούσίαν αύξάνη, τα δ' αύτα ηίίά τ*τ αΧΧων ιι^^^Οχη 
χρη νομίζειν οσα δυνάμει λέγεται ψνχρά Κίά ξι^ χαϊ ^-ρά. 
χαί γαρ χαί ταϋτα τα μεν ά>ς ι^ς αντα τα στοιρια, τά 
δ ως χατ ίπιχράτησιν ώνομασμένα κλΙ νοιίόΟίη χ^ Χ4ί1 
25 δοχιμάξεσ^αι, δηλον δ' ως χαί τί^ν %ρί^ονσ<η* άφ^ άπάύί^ς 
επιχτητου ^ερμασίας τε χαί ψύ^κας άνιιλΙά^Ι^ χ^, %^^ι 
χαπί των φαρμάχων αυτών ειρηται ΐίρ690$ν, 

2 τό δηίβ <ίτοί;ι;ίΓοΐΌπι.Ι.Τ )| ώ^-^μΛίόμίψορΙ^ίΑΎ 6ρ9μίίζία*ψ0ψ 
Ο II 3 ήτοι] ^ τό Ε τίτοι τό Τ || 4 ^πιτ»2<}^ Τ | 14 βφΧτίίίΠ^τΙ Ι> | 

17 έχπνροϋται ταχέως I^ΜΤ τα;^. /τιτ. Ο• /χ5ΤνφΑΜΐι ΟΟΤΤ^. Ι 

18 ώ5 άνθρωπος Ι<»ΜΤ τιρός άν&^ωΜΟ» Ι.» | 4Τ«μ^ ΜΤ Ι Ιτ 
ήν Ι ^ν οπι. Τ II 21 αφι. Ι α% ροή ^όίάτψα οο1)ο«. Τ Ι 
22 δυνάμει λέγεται ροβ* υγρά οοΙΙοο. Τ | 23 ικίΙ νγοά Δ^ά. 
χαϊ θερμά ΜΟ οπι. ΙΤ || 24 ώ^ .τοόν^ χλγ' /^<. ΙΗ \ 26 ρο•Ι 
δοχιμάζεΰ^αι &άά. χαϊ διδάσκεα&αι Ο οϊύ. Ι* Μ Τ | Μ άχαύης 
βάά. Ι* II 26 ;ι;ρή ροβί ίπιχτήτον οοϋοο. ΙΙΙΤ | ίΤ Πΐόί γίίΧψ 
νον περϊ χράΰεων τρίτον Τ 



β* 



ΙΝϋΕΧ ΝΟΜΙΝϋΜ ΡΚΟΡβΙΟΚϋΜ. 



]ί9"ηναίος 6 Άτταλενς 9, 1, 26. 

Αίγντΐτιοι 68, 18. 

Αί&ίοπεξ 67, 27. 69, 2. 74, 24. 

Χνα^αγόρας 50, 29. 

:Άρφς 68, 19. 74, 24. 

Χριατοτέλτις 9, 27. 10, 1. 17, 4, 

10, 11. 36,5 {έν τοις περί 

ξωων ιιορίων) 46, 10. 72, 24. 

75, 3. 79, 24. 98, 23. 102, 16. 
^ίρίβτων 23, 6. 
^ίρχιμηδ^ις 93, 16. 
Χΰία 93,6. 

Γερμανοί 68, 23. 69, 2. 74, 18. 
Γλανίίων 23, 6. 
^άαΐμάται 68, 23. 
Αίων 23, 5. 25, 16, 20, 23, 25. 
"'Ελλτινες 27, 18. 
Ερασίστρατος 57, 11. 
Ενδτιμος 6 φιλόΰοφος 76, 23. 

77, 17. 
Θεόφραατος 9,28. 17,11. 22,18. 
Θέων 23,5. 
Θρά-κίος 74, 19. 
Ίλύριοι 68,22. 



'Μοί 68, 19. 

Ίππο^ράττις ^ι 6• 12,6,12 {έν 

ΆφοριαμοΙς). 13,26. 14,28. 

15,11. 28,20,22. 59,26 {έν 

τω περί φναεως άν^ρωηου). 

60,21. 82, 13. 95,2. 102, 

29. 
ΚεΧτοί 74, 18. 
Κρανών 14, 12. 
ΚυρΎ\ναϊ%ί)ζ 6π6ζ 98, 13. 
Μέμνων 23, 6. 
Μτιδεια 93, 21. 
Μτιδι-Λος 6η6ς 98,13. 
Μνΰία 93,6. 
"Ομηρος 3, 22. 
Παρ^ίτιός ότΐός 98, 13. 
Πλάτων 22,17. 
Πολνκλίΐτος 36, 16 {ΠοΧυτίλεί- 

του -κανών). 
Πνρρώνείος άτιορία 51, 9. 
"Ρώμη 76,9. 
.2^ανροματα( 68, 23. 
Σαν^ίχός 68, 24. 74, 19. 
27τωϊχος 9, 28. 



^' 



>• 



ΙΝϋΕΧ νΟΟΑΒϋΙΟΚΐΙΜ ΜΕΜΟΕΑΒΙΙΙϋΜ. 



Λ 

άβλαβης 96, 14. 

άβροδίαιτον (8ΐιΙ)8ί.) 60, 14. 

άγαλματοποίοί 36, 13. 

ά/^ίΓον 38, 6, 14. 43, 22. 44, 5. 
61, 2. 83, 12. 

άγρνπνίαι 78, 9. 

άγνμναΰτοι 23^ 9. 

άδηλοι φλέβες 73,22. 

άίίαρ-θ-ρωτος 73, 24. 

άδιορίΰτως 83,15. 

άδΐ'ψος 105, 13. 

άδυνατείν 67, 29. 

άειηα^είας δόγμα 104, 27. 

άίρώ^ης 88, 12. 

άηδης 44, 22. 

άήρ 1,14. 19,16. 54,9,24. 55, 
2, 5, 12 ΒΕβρίυβ. ό περιέχων 
ημάς άήρ 13, 24. 17, 19. 

ά&ροίξειν {εΙς ίν ιιεψάλαιον) 10, 
7. 45,13. 68,7. 76,12. 77,18. 
78, 10. 83, 19. 112, 24, 26. 

&^ροισις 113,4 (της &ερμασίας). 

ά&ρόον χαϊ τίολν ϊλαιον 95,13; 
άναπνενααντος ά&ροωτέρον 
τε χαϊ πλείονος του &ερμοϋ 
79, 16. 

αϊγειος 44, 17. 

αί^αλώδης 66,24. 67,2 {άνα- 
^υμίαΰις). 69,13 {περιττώ- 
ματα). 70, 2. 

αϊματοΰα^αι 96, 5. 108, 20. 

αιμορραγεΐν 47, 18 {ΰυνεχώς). 

αισ^ηΰΐς 33, 1 (ί/ς αΓσ^. ^κίΐι^) 
34,13. 43,5. 46,25. 48,11. 
49,2. 50,21. 51,4,15. 53,14. 



101,10,12. 104,15. 110,25. 
111, 8, 8αβρίιΐ8. 

α/ί?'9^ητ0534,23. 50,20,25. 51,19. 
56,15. 101,5. 102,2, 8&βρίπ8. 

άκαίρως 97, 29. 

άχατέργαβτος 2, 16. 

ακίνητος 33, 28. 

άχολού&ως 79,23. 

άχορον 88, 5. 

άχοΰμία 14, 22 {των ωρών). 

άκρατος 18,1. 29,4. 77,16. 99, 
29. 100,7. 

άχρίβεια3Ί,&{τήςάφής). 104,26. 

άχριβοϋσ&αι 37, 12. 

αχρος 8, 1 (-α ποιότης). 21, 17. 
86,2. 100,16. 115,1. 113,26 
(-α ^ερμότης). 113,27 {ψυχρό- 
της). 56,21. 82,23 {ξηρότης). 
55, 1 {'ψϋξις). 111, 7 (^ιά- 
&ε6ΐς). 61, 25 {αυμμετρία). 
το αχρον 90, 13 (τ^ς ίαίός). 
33, 22 {εις ά. -^ίρμίίτητΌς α- 
γεα&αι). 54,23 («/ς α. -θ^ίρμ-ίί- 
τητος άφιχνεΐσ&αι). 48, 12 
(β/ς ά. ηχειν αρετής), τα άκρα 
20, 19. 26,8,9,10. 29, 16. 
32,25. 33,6,8. 34,26. 55,4. 

άχρότης 45, 5. 113, 24. 

αχρως 12, 11. 13, 1. 24, 14. 29, 
13,14. 31,21. 33,2. 63,15. 
65,29. 78,4. 83,10. 111,13, 

^ 20. 113,23. 114,12,13. 
άχώλυτος 66, 21. 
αλη 51, 18 {μαχρά). 
άλη^εύειν 53, 20. άλη^ενεο&αι 
10, 20. 



118 ΙΝϋΕΧ νΟΟΑΒυΐ,ΟΚυΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΙ,ΐυΜ. 



άλίβας 9, 15. 

άλλοιονν 4, 8, 15. 5, 4. 49, 24. 
85,2. 96,4. 97,1. 99,17,18, 

21. 100,14,22,23. 103,10,11. 
105,9. 109,1,3,7. 111,14. 

αλλοίωσες 4, 6. 53, 23. 100, 24 

('ίν ϊΰχειν τ ε ααϊ παρέχειν). 

99,16. 101,29. 102,8. 104, 
^ 11. 105,11. 108,16. 111,2. 
άλλοίωτιχη άνναμις 91, 4. 
άλμη 15,23. 
άλουτος 52, 24 (ορρ. λελου- 

μένος). 
&Χς 15,23. 
άλνηως 98, 14. 
άμεμητος 43, 4. 
άμεΰΟζ 101, 18, 20. 
άμεχάβλητοζ 49, 24. 
άμετρία 10, 10, 20. 20, 26. 
αμετροζ%,2^. 13,11. 75,26. 76,2. 

95,18. 98,5(φλ(ί|), 1 {ηόϋΐξ). 
β:α^τρω9 8,11,25. 10,10. 14,10. 

64, 19 {ϊχειν). 
άμτιχανοζ 50, 19 (σοφία), 
άμιχτος 18, 1 (άκρατος χ ε καΐ 

ά.). 29,5. 19,21,27 {ά. τε 

χαϊ είΧιχρι,ντις). 21,16,23. 

22, 21. 97, 29. 

αμονΰοζ 5, 7 (ορρ. μον6ΐχ6ς). 

άμνδρός 46, 25 (-ά αίβ^αις). 
109, 21 (-α ενεργεία). 

αμνός 76, 18. 

άμφιαβηττισι^ 48,23. 109,22. 

άναβάλλίσ-Ο-αί 85, 12 {δίελ^είν). 

άναβιβρώαχειν 97, 12 (ΐρπης ό 
άναβίβρωΰχόμενος). 

άναγαλλίς 26, 27, 29. 

άνάγειν 15, 10 {εΙς §ν κεφα- 
λαίοι;). 16,23. 

άναδενειν 33, 15. 

άνάόοβίς 46, 24. 

άνα^νμια<Γ^5 66,24. 67,3,16, 
28,31. 68,5,9. 87,20. 

Ο£ναιμο5 37,18,20. 38,13,14,28. 
58, 2,7 (ορρ. Ιναιμος). 76, 19. 

άναίβ^τίτος 17, 3. 



άναΧαμβάνειν 63, 23 (τόν λ($- 

/ον). 
άναλο/ία 47, 23. 72,7 {φνβιχη). 
άναλο^Όν 62,15. 69,4,7. 83, 

16. 113,26. 
αναμφισβήτητος 110, 7. 
άναπνεΐν 68, 8. 73, 3. 79, 15. 
άναρθρος 84, 11. 
άνα6χοπέω{?) 51, 1 ν. 1. 
άνατάμνειν 77,13 {άνΰ•ρώπονς). 

44, 12 (ίερείον). 
άνατομ»; 58, 15. 77, 2. 
άνατομιχός 59, 14 (^ΐ'^οι^ των — 

ων). 76,24. 
άναφοράν ηοιεΙβ%•αι 24, 3. 
άναςρνεΓσαι βοτάναι 82, 20. 
άνδράχνη 106,23. 
άν^ριαι/ΓΟττο^όί 36, 12. 
ανύγχΧητος 25, δ. 
άνίχτώ^ 3, 15 {ρν% ά.). 
άνίνρννίΐν 60, 24. 
ανηΟΌν 108, 1. 
ών^ρακοΰσ^αί 88, 10. 
&ν»ρα^ 88, 11, 13. (ιηοΛαβ) 

14,8,12. 15,14. 97,12. 
άν^ρωτΐειος 101, 22. 
ανθρώπινος 42, 12. 
ανία 96,23 {τε χαϊ δήξις). 
ανιχμος 44, 19. 65, 1, 3. 
άνοϋον (τό θέρος) 14, 6. 
άντειβάγειν 7, 17. 
άντιδιαιρείν 87, 22. 
άντκϊράν 105, 22. 
άντιθερμαίί'ίίν 89, 22. 90, 23. 

92, 22. 98, 18. 
άντί&εΰΐς 4^,10. 6,20. 8,12. 

10,26. 29,19,21. 30,3. 31,1, 

8,10,13,20,21. 33,12,16. 

38,9. 40,8,9. 64,3,6,16,22. 
ά1^^/κ£^τα^ 6,21. 8,6 (-μένην). 
άντίλητρις 37, 5, 6. 
άντιλογία 28,25. 53,11. 
άντιΰτρύφειν 51, 24. 
ανω 23, 19. (ανωτέρω τον ζφον) 

26, 19 άνωτάτω. 
άνωθεν 23, 21. 27, 1. 36, 24. 



ΙΝϋΕΧ νθΟΑΒϋΙ.ΟΕυΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΕΠΤΜ. 



119 



^1) 



ανωμαλία 12, 16 (χράαεως). 
ανώμαλος 13,4. 72,7 {δνσχρα- 
βία). 74, 16 {χρ&ΰΐς). 81, 13. 
84,26. 85,15. 
άνωμάΧως (διαχείΰθαι) 71, 9. 

72, 21. 81, 24 {χέχραταή. 
άξια 24, 21 (κατ* άξίαν). 
αξίωμα 2, 23 (τό ηρώτον). 
ά7Γα'9•ι}? 49, 23 (ά. χαϊ αμετά- 
βλητος), 
άηαλόν {το δέρμα) 73, 19. 
αηαξ ν. εΐϋάηαξ. 
άπειχός 90, 1. 
άηεπτείν 76, 3. 
άπεπτος 2, 16. 47, 28 (<?ιτία). 
απέραντος 51, 10 (λ^ρο^)• 
άποδεΐ {τοβοντον) 85, 7. 
άττο^εΓν 7,21. 13,20. 95,15"; 

βραχν 38, 21. 
άπόδειξις 49, 12, 18, 19. 50, 3, 
26. 51,3,14. 52,1,3. 85,9, 
δαβρίτΐδ; έν τοις νπ^ρ απο- 
δείξεως 53, 6. 
άποχλείειν 111,15 {ειαω). 68,3. 
άποχλήρωΰις 10, 25. 
άποχριτιχη δνναμις 91, 5. 
άπομάχεαθαι 8, 28 (ίτρό^). 
ίέΛόνωί 61, 27 {βιονν). 
άποξηραίνειν 46,13. 65,18 (τ£- 

λέως). 82,24 {ίχανώς). 
άποπλαναΰθαι 51, 13. 
άποπληξίαι 46, 20. 95, 16. 
άπορεΙΰθαιΊ6,26{δεινώς). 80,6. 
άπόρημα 98, 1 (ού^ίν). 
απορία Πνρρώνειος 51, 9. 102, 

12, 15. 
άποΰώζειν 71, 15. 
άποτρίβεΰθαι 97, 9. 
<?:?τοφρ<ΤΓτβιν 67, 7 (τον πόρον). 
άποχωρείν {τινός) 45, 3. 63, 11. 

84, 15. 87, 13. 
άποχώρηΰΐς 9,17 {τον θερμον). 
άποχωρίζειν 78, 21 (τινό^). 
άποψιλονν 15, 17. 
άπο^νχειν 46, 19. 48, 4. 99, 4. 
103, 7. 



άτττικόν όργανον 34, 24. 

απτός 51, 9. 

απτε^ν 90, 13. 93, 25. 

άρα(>ό? 90, 8. 

άργείν 52,23. 

ι^ρ/ία 60, 13. 

αργός 62, 11 (άρ/οτ^ρον βίον). 

αρχτοι 74, 10 (ύ^ό ταΓ^ άρ- 
κτο ι ?). 

άρρωβτεΐν 2, 17 (τό θερμόν). 

άρρωστος 70, 14 (θρίξ), 16. 73, 
24. 75, 27. 102, 27 {γαστήρ). 

άρρώατως 70, 19. 

άρταν 108, 24 (^κ μ-ί-αρ άρχης). 

άρτι 43, 17. 44, 13, 23. 86, 12. 
87, 1 (ά. γεγενημένος). 

αρχαία φνσις 93, 4. 102, 18. 

άρχιχός 48, 14. 

ασαρχος 71, 28. 80, 20. 81, 4. 

άΰηπτος 16, 1. 

άσιτείν 61,6. 78,6. 

άαιτίαι 61, 4 {μαχραί). 78, 9. 

αί>^το? 52, 24 (ορρ. έδηδοχώς). 

άβχεπτος 55, 17. 

ά(7π:/5 97,21 (νίρβΓ£ΐ). 

αστακός 82, 1. 

άβφαλτος 88,1. 100,20. 93,24 
{νγρά). 

άταλαίπωρον (τό τ^^ διαίτης) 

61. 17. 

ατελής (ορρ. τ^λίΐο?) 48, 12. 

86. 18. 

ατμός 66,20,21. 68,2. 87,21. 

93,8. 
άτμώδης 42, 13 {θερμασία). 53, 

29. 55,14. 56,1. 
άτολμος 73, 22. 84, 12. 
ατομος 25, 16 {ονύία). 27, 3; 

τά άτομα 23, 1. 27, 5. 
άτρεπτος 100, 25. 
ατρι;^09 64, 20. 70, 11. 73, 18. 

76, 18. 
α^αίνε<Τ'9•αι3,1δ. 46,10. 65,18. 
ανίειν 89, 1, 25. 94,10,27. 105, 

22. 108,20; αυΙάνειν 83,βρίιΐ9. 
αντόματα ελχη 97, 5. 



120 ΙΝΒΕΧ νΟΟΑΒΙΤΕΟΕϋΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΜυΜ. 



Α 



αυχμηρός 3, 14. 33, 14. 78, 12. 
ανχμώάτις 65» 13 (γή). 
άφ&ονία 69, 27. 
άφλεβος 76,18. 84,11. 
άφορίΰμός 12, 12. 28, 19. 
άφροδίύΐαστιχός 72, 13, 17. 
αφρός {τον λυττωντος %υν6ς) 

97, 21. 
άψωρίΰμένως 2\,'^. 22,17. 25, 

14 {παραβάλλε ιν). 
άχλυόαδΎΐς 55, 13. 
άχρι πλείστον 82, 23; παντός 

%νμο? 44, 19, 22. 
άχνμωτος 48, 1. 
άχώριατος 3, 5. 56, 16. 60, 8. 
άψυχος 26,20 (ορρ. ξμιρυχος). 
29,10. 41,3. 112,11,16. 

Β 

βαδίξειν 53, 9 (ραι*. Λι*. βα- 

δίβων). 48,9. 
βαλανείον 54, 9. 
/ϊαρννίίί' 48, 18. 
βάσανος 115, 14. 
βασανίξειν 89,2. 111,21. 
^^;Κί? 78, 28. 
^ιά^ίσ^αι 68, 7. 
βιαίως^ 67, 8 {πλψτόμενον). 103, 

4 {άγεται). 
βλαισός 71, 24. 73, 24. 
|5όίΐο& 76, 1 (-α χρέα). 92, 4 (τα 

βόεια 80. κρ^α). 
/5ορρα5 3, 20. 15, 25. 
βράγχος 46,21. 
βραχνλογίας ξνεχα 62, 4. 
^ρα^^ν^: φάρμαχα βραχέα δι- 

δομένα 99,6; βραχν άποδεΐ 

38,20; κατά ^ρα;^!; 82,21; 

έπϊ βρ. 103,21. 
Ρρ^^/^α 70, 21. 
βρνον 44, 5. 

Γ 

γειτνίασις 38, 15, 26. 
^ίννβν 14, 10. 77.20, 24,27. 
78,7,11. 82,19. 84,7. 95,16. 



γεννητός 32,13. 103, 1 
γεώδης 66,24. 82,5. 88,13. 
γηραν 70,22. 73,21 {γηρώντες). 

46, 12 {γηρώντα). 
γήρας (^ηίά βϋ 46, 10, 26,; |η- 

ρ^τατοι/ 46, 15. 
5^Χανκο1 δφ-θ-αλμοί 81, 2. 
γλήχων 108, 2. 

γνωμών 34,23. 35,21. 56,18. 
γνώριμος 50, 13. 
γνωστός 49, 5. 
γράμμα 1 , 6. 27, 3 (ίι* έτερον 

γράμματος). 1, 9 (^ν τω^ί τω 

γράμματι). 27, 14. 84,'20 (τό 

ίεντίρον ^Ρ•)• 
γραμματική 5, 2, 3. 
7ραμματικ05 4, 23,24,25. 5,1,5,6. 
γρνπός 79,9. 80,7,9. 81,10. 
γρνπότης 80, 23. 
γυμνάσια 32, 9. 114, 26. 



δάςηλεπτη 90,26. 94,15. 90,13. 

δασντης 82,22. 

ίί|αμ£ΐΊί 54,22. 

δενρο'. μέχρι τον δ. 80,5. 

δηλητήριος 92, 17, 20. 101, 2, 3, 

13,25. 102,1. 
δηλωτιχός 10, 11. 
δή^ις 96, 23 {άνίαν τε χαϊ δή- 

ξ,ιν έπιφέρειν). 
δηπον&εν 96, 14. 105, 4. 
ίια/3ι^ρώ<>κ€ΐν96,1. 98,10. 102,3. 
διάγνωσις ^2,2&. 50,15,18. 51, 

19. 56,19. 
διαγνωστιχός 32, 8. 54, 5. 
διά^εσις 63, 20. 65, 28 {γης). 

72, 6 {μορίων). 74, 6, 14. 78, 

26 (σώματος). 111,5. 112,13. 

113,15,18,23. 79,3. 111,24. 

δίαιτα 7,12 {υγιεινή). 52,21,27. 

60, 16 {λεπτή). 
^ια/τημα 16, 21. 
διαχρίνειν 96,17. 97,1. 
διάχρισις 96, 9. 



ΙΝϋΕΧ νΟΟΑΒϋΣΟΕΙΓΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΙ,ΐυΜ. 121 



διαμαρτάνειν 79, 18 {τής αλη- 
θείας). 84,14. 
διαμάχεσ&αι 104, 10. 
διαμφισβητείν 107, 6. 
διάπλασις 36, 22. 79, 15, 28; 
διαπλαστιχός 79, 21. 80, 9. 
διαρθροϋν 73, 12. 
διασχέπτεσθαι 16, 9. 
διασηπειν 70, 18. 
διάστασις 55, 5. 
διαστέλλεσθαι 29 , 1 (τα^ ομω- 
νυμίας). 32, 15 {περί των ονο- 
μάτων), 
διάστημα 33, 4. 
διασώζειν 61, 11. 89, 24. 
^ιατι-Ο-^ναι 99,17. 100,26. 102, 

9. 103, 12. 105, 19. 
διαφέρειν 17, 18 {ωσπερ ταυ- 
τόν ον άλλ' ον μαχρω διαφέ- 
ρον). 65,24: {ούδ^ν διάφέρον); 
διαφέρεσϋ•αι 95, 26. 108, 26. 
διαφθορά 97, 7. 
διαφυσάν 60, 24. 
όιαφωη'α 47,5. 76,26 (σνμτττω- 

μάτων). 
διαχωρεΐν 77, 20. 
διαχώρησις 47, 29. 
διδασκαλία 23, 22. 49, 20. 
διεξιέναι 39,10. 
διέξοδος 66,26. 67,10. 68,6. 

69,24. 83,9. 
διετής 52, 7. 
^ΐ73^£Γι; 61,12. 
διχαιοσννη φιίά αϋ 24, 20. 
δίχην 44, 22 {ιμάντων). 65, 8 
((5<?τρακον). 72,1 {πτερύγων). 
82, 26 (φντών). 108, 23 (φαρ- 
μάχου). 
διορισμός 110, 13, 20. 
διττώς 106, 15, 19. 

^ίΖώ? 2, 22 {άντιλέγειν). 10, 12. 
18,1. 

δόγμα 52, 1 (μο;^θηρ(ίί;). 104, 27. 
δοχιμάζειν 52, 20. 115, 6, 25. 
δοξάζειν 104,23. 
^ραν εις 104, 14. 107, 16, 23. 



111,20; περϊ 104,9. 96,20, 
21 1 παραπλήσια δρα τον αν- 
θρωπον 107 , 4 ; δραν χαϊ 
πάσχειν 6, 19. 107, 17, 19,24. 
104, 5, 12. 

δραστιχός 5, 21. 

^ν<?αυ|»?ς {θρίξ) 68, 20 (ορρ. 
ίυαυξτ^ς). 

^νσ-θ^^μος 84, 13. 

^νσκατ^ρ);α(7το& 76, 1. 

δυσχρασία 8, 7, 18,22. 30,6,27. 
31,13,18. 37,24. 63,14('67ΐ- 
εινή) 63,17,19. 64,8. 72,7. 
78,23. 84,27. 85,16. 

ίνσκρατο? 7, 25. 8,11. 13,16. 
31, 20, 25, 27. 32, 13 ρΕ88ίιιι. 

δυσωπείν 9, 29. 

Έ 

^αρ 9, 10. 10, 7,15,21. 11,8, 

12, 25. 12, 19, 24. 13, 10. 16, 

5, 18, 83,βρίυ8. 
έγχαίεσθαι τήν γαστέρα 105,12. 
^θος (ΐηίά βίί 62, 1. 
είδος 20,19,20,21. 21, 5,13 

(ορρ. γένος). 26, 28. 27, 2, 5. 

35,27. 115,19; κατ' ε. 1,9. 

18,10. 19,6,8. 20, 13,24. 

22,12,18. 115,11. 
£ίχός 68,12; 3,13 {ώς ε.). 1,5 

{ειρηται τα είχότα). 4, 21 {λέ- . 

γειν τα ε.) 
είλιχρινής 19,21,27 {άμιχτος 

τε χαϊ ε.). 47,13. 66,20. 110,27. 
ειπερ άρα 13, 16. 
είσάπαξ 105, 8. 
έχατέρωθεν 10, 18. 48, 23. 
έκατ^ρως 106, 8. 
έχβόσχεσ&αι (ιηβά.) 6, 5. 
^χγονος 15, 20. 36, 26. 62, 13. 

67,19. 97,14. 
έχπτώσεις νεύρων 15, 18. 
έχπνροϋν 88, 12, 15, 20. 108, 15. 

115,7,17. 111,17. 
έχτρέπεσθαι 51, 18 {είς άλην). 
72,16. 101,27. 



122 ΙΝΟΕΧ νοοΑΒυι,οκυχΜ μεμοκαβιεπιμ. 



έητροπη 93, 4. 

έχφέρειν ("καλλίστίχς ΰζαφυλαξ) 
24, 12. 

έ%ψΧογονν 54, 24. 88, 3, 8, 9. 
109, 26. 

έΧαιώβϊΐς 57,3. 

έλίττείν 67,30. 

έλκουν 96,1,12,13. 97,4,10. 
99, 10. 

έλκτιχη δνναμις 91, 3. 

έλλέβορος 109, 10, 12. 

έΧλείπειν 26, 11. 33, 19. 

έΧ7.όγιμ>θζ 45, 9. 

^μβρυον 45, 3. 

έμπίητειν 27, 11 (όνόμ,ατα). 

έμπίς 41, 11. 

έμπλη%τως 17, 16. 

έμπληξία 50, 20. 

έμφερης 44, 14. 72, 15. 

έμφυτος 4:7,1. 94,13. 108,20 
{^ερμαβίοί) 113,6. 106,3. 112, 
17. 105,22. 115,20. 74,28 
(^ερμόττις). (&ερμόν) 28, 21, 
22. 56,7. 74,21. 108,18. 

έμιρντίτικός 113, 20. 

^μιρνχος 7, 15. 112, 10, 16. 

ίνοίίμος 38, 14, 19. 41, 16 (-α 
ζώα). 42,16. 58,2,7. 

εναντίου : τίάν τουναντίον 13,22. 

16, 4; τουναντίον αίταν 48, 3. 

• έναντιοϋσ^αί 45, 17 (τω είναί). 

έναντίωβις 101, 14 {ττις φύσεως). 

έναπεργάζεϋ9•αί 102, 7. 

^νδειαι 78,9. 

ένδειχτιχός 81, 4. 

^νδει^ίς 80, 28. 112, 28. 

ενέργεια ψιίά ήί 86,17. 48,10. 
49, 3,13 {πρακτική χαϊ φν- 
αικη). 43,3 (ιρυχιχη). 24,8. 

25.12. 36,3. 40,21. 46,6. 

57. 13. 74, 3 ; ενεργεία (ορρ. 
δυνάμει) 32, 16, 20; κατ' έν- 
έργειαν 50,9,10,1^. 51,21 
(ορρ. κατά ίνναμίν). 

ένίαταβ^αι 43, 16 (σκ^τ^ιν); λ($- 
}Ό? νυν ένεατώς 49,11; έν 



εΰτηχώς 49, 26; τα νυν ^ν- 
«στώΓα 49, 16. 
ενόν 80, 1. 

έΐΌΰσ^α^ 66, 1δ (άΧλήλοΐζ), 17. 
ένριζουν 82, 26. 67, 28 ν. 1. 
έ^αιμάτωβις 46, 24. 
^|αίρίΐ^θ? 94, 14 (Γ(ϊιο? ^ξ.). 
έξαλείφειν 93, 13. 
^ξαττλοΰν 27, 12. 
έξάπτειν 6,7. 90,25. 93,11, 

20 (φλό/α). 
έξατμίξειν 9, 17. 
^Ιίρίν/ίσ^αι 76, 27 (την χολην 

εις την γαστέρα), 
έξέχειν 59, 16. 67, 13 (τοϋ δέρ- 
ματος), 
έξιχμάζεσ&αι 2, 24. 5, 29. 
έ^ιχνεΐσΟ'αι 97, 25 {προς το βά- 

^ος). 
έξίστασϋ•αι 85, 1 (της οίχείας 

φύσεως). 103, 16. 113, 16. 

41, 19 της μεσότητος. 
έξομοιοϋν 91 , 11, 14, 19. 93, 1. 

94, 22. 95, 1. 96, 10. 105, 25. 

109,12. 
έξομοίωσις 92, 5. 
έπάγειν 94:,21 (χίνδυνον). 99,5. 

30,23 (λόγον); ιρϋχος 94:,2Β. 
έπαλείφειν 93,23. 
έπανώγειν 108, 13. 
έπανάχλησις 112, 3, 19, 28. 
έπάνοδον ποιεΐσϋ'αι 112, 23. 
έπαντλεΐν 84, 20. 
επείγει (ή σχέ'\\)ΐς) 43, 14. 
έπε^έρχεσ%'αι 48, 25 ν. 1. 
έπέρχεσ&αι 25,6 ν. 1.; έπήλ^έ 

τισιν ίατροΐς 16,17 (ίη ιηθη- 

Ιβιη νβηίΐ;). 
έπιχΧύζειν 45, 27. 
έπιχράτησις 86, 3. 100, 15 (κατ* 

έπιχράτησιν). 115, 2, 19, 24. 
επίκτητος 17, 9 {-ον %^ερμ6ν). 

75,1,6,10,11 ρ3,8Βίιη.; 60,11 

(χρασις). 98, 27 (^ερμασία). 

103,8. 115,26. 110,19 (-θ-ίρ^ίί- 

της). 102,18. 110,25 (^ιά^ίσι^). 



ΙΝΌΕΧ νΟΟΑΒϋΙ,ΟΚυΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΙ,ΐυΜ. 123 



ί'7Γλλ7]ΐ/)/αι 95, 18. 
έπίμιχτος 109, 21. 
επιμιξία 18, 2. 
έπινέμεται (πϋρ) 90, 14. 
έπιπάσσειν 93, 21. 
έπιπλέχειν 6, 24. 

έπισημαίνεσΰ•αι 12,12. 102,29. 

επίσημος 111, 2. 

επισήμως 110, 6. 

επίσκεψις 49, 23. 78, 27. 

έπιστάζειν 110,4. 

έπιτηδειότης 32, 19. 

επίτομος 53, 7. 

έπιτρέφειν 61, 17. 106, 19 ν. 1. 

επιτυχών: 86, 5 ότιοϋν των επι- 
τυχόντων. 

επιφάνεια απασα η έκτος 111, 

16. 112,22,27. 
^?Γίφαν?}? 2, 5. 
^7η;υ^ίΐν 112, 6 (τούτω). 
επιχείρημα 48, 26. 51, 25. 
έποικεΐν 68, 20, 22. 69,3. 75,8. 
έρέττειν 37, 3. 
ίρπης 97, 12 (6 άναβιβρωσκό- 

μενος). 
έρυγή 75,26. 
έρυϋ-ρότης 46, 23. 
εσχάτως 1,18. 36,10. 44,5. 
64,15,20. 65,1. 98,7. 111,7. 
ετερογενής 4, 26. 
έτέρωϋ•εν 76, 5. 
έτέρως 2, 26. 48, 17. 
ίυανίιίί 68,24,26. 69,25. 73,9. 
ίύζωμον 107, 26. 
εύθυμος 42, 20. 
εύ&ύνειν 68, 14. 
εύ&υπορείν 67, 29. 
ίυκαταφρόνι^τοί 105, 4. 
ευκρασία 9, 12, 25. 12, 21. 16, 

16. 36,23,26. 63,24. 79,5. 
εύκρατος κράσις 7, 6 , 12. 8, 3, 
13. 16,21. 31,29. 40,4. 64, 
17,22; φύσις 17,12. 32,10. 

40,12. 62.13,20, 63,6; ^ξις 

61,22; ουσία 23,24,26; γη 

69,3; ^αρ14,27. 16,10. 65,21; 



ίίίϊωρ 54,18; αήρ 54, 19. 55, 
11; ηλικία 9,11, 8£ΐβρΪ88ίιηβ. 

εύμορφος 36, 15. 

εύπεπτος 115,8. 

εύπετής 47, 5. 

εύπνους 43, 6. 

εύπορειν 6, 6 (τροφής). 

εύπορος 43, 15. 

εύρους 110, 3. 

εύρυϋ-μος 71, 14. 

ευρυχωρία 72, 4. 
ίΰρώ? 70,17. 
ίΙ;ρωί)το? 67, 31. 
εύσαρκία 36, 26. 62, 13. 
εύσαρκος 20, 24. 36, 21. 52, 14. 
61,23. 81,6. 87,23. 112,28. 
εύφόρβιον 87, 27, 
ευφορία 114, 19. 
εύφορος 16, 14. 
εύφώρατος 83, 22. 
εύχυμος 78, 2, 3. 
ί^ρον^ 43, 6. 

έφιστάναι 35, 17 (τον λόγον). 
^χειν: το δέ γε νυν ίχον 10,4; 

^χεσϋ'αι της εικόνος 94, 16. 
έχίδνης ιός 97,21. 
^ως ο. ^βηϋ 52, 12 (ξ. της ακ- 
μής). 68, 12 (τταντό^). 114,7. 



ξήτησις 110,8 (εις ξ. άφικνεΐ- 

σ-Ο'αι). 
ζωη ϋ-ερμόν τι χρήμα και ύγρόν 

9, 19, 21. 46, 6. 
ξωον η φυτόν 1,14. 21,15. 23, 

12. 24,9. 25,24. 

Η 

V 3, 2. 4, 21 (^ — ταύτ^). 
ηβάσκειν 69, 10 (προσάγοντες 

τω ηβάσκειν). 
η&ος 36, 4 (της 'ψυχής). 79, 23. 
ήλιος 3, 12. 75, 16. 
ήλιοϋσ^αι 75, 19. 
ήμισυς: 10,28. 30,8. 31,25 έξ 

ημίσεος. 



124 ΐΝϋΕχ νοοΑΒυι,οκυΜ μεμοκαβιειγμ. 



ην 93,21, 

ψιερ 30,19,26. 62,21. 

ήρίνόζ 65,24 (-ή ωρά). 



ϋ'άΧηεαϋ'αι 89 , 6 (παρά πνρϊ). 

52, 25 (έν ήλίω). 
^ύλΛος 74, 13, 26. 94, 23. 
^άλιρις 53,3. 
θάνατος (^υίά δίί; 47, 1. 
^αρρονντως 31, 28. 
&€Ϊον (δπΙίαΓ) 93, 21, 24. 
^ειοϋν 93, 26. 
^εραπεντιχη μέθοδος 8δ, 17. 

114, 15. 
&έρμη 112,3,28. 
^εωρείν 12, 17. 
θεώρημα 76, 24 {άνατομιχόν). 
θεωρία 16,29 {φναιχη). 16,28 

(λογική). 17,24. 
^ηρατί'κός 86, 13. 87, 2. 
Ό•ρ£ΐί<?ντ73? 42,18 (ορρ. δειλία), 
^ρέιρις φιΐά βϋ 91, 16. 49, 1. 
^ριδαν,ίντι 48,21. 87,28. 105, 

11. 106,1,25. 107,2,14,26. 

108, 8. 
θρ/4 70,16 {αρρωβτος). 67,19 

{λενχη). 70,15. 69,21. 67,15 

{μέλαινα). 67, 22 {ο^λ-η). 67, 

19 (ττυρρά). 69,21. 43,8. 
^ρναλλίς 90, 25. 93, 18. 94, 15. 
^νμβρα 108, 2. 
^νμος 108,3. 

^ν/ιικό? 72,12,17. 73,1. 74,23. 
&νμοειδτ}ς 24, 14 (άβ ο&ηβ). 
&νρα 93,12. 
^νρ/? 93, 9, 13. 



Ιδέα 108, 21 (ί/^ αίματος Ιδέαν 

άγειν). 
Ιά^όττις 108, 25. 109, 7. 
ίχανώς ν&ΐάβ 29, 2. 44, 19. 82, 

17,24. 91,13. 94,6. 99, 1θ! 

102,28. 
ίχμάς 6, 5. 



Ιλνς 59, 21. 67, 21. 

ίλυώδης 67, 18. 

ίμαντώάης 67,11. 

ις 58,22,24,25 59,2,4. 

ισομοιρία 12, 3. 16, 15. 34, 27. 

40, 18. 
ίσος 18, 4 (έν ϊαω τω). 
Ιΰότης 24, 18, 22. 55, 16, 20. 

108, 13. 
ίΰχνός 81,9 {-ά ϋχέλη). 84,11 

(-ή %?). 52,13. 60,13. 62,6. 
Ιβχνόττις 42, 10 (ορρ. παχντης). 
ίχώρ 14,9,14. 

Κ 

χα&εχτιχη δνναμις 91, 4. 
χα&ότιΙΟ,υ. 77,15. 98,18,22. 

100,2. 107,15. 114,9. 115,26. 
χαχοχνμία 97, 8, 14. 
χαλαμίν^η 108, 2. 
καλα:μοδ•89,11. 90,26 (ό |ηρό?). 
χαν&αρίς 99, 9 (τό ^^ά τών καν- 

ϋ'αρίδων φάρμαχον), 11. 
κανών 33, 13,19. 35,20. 36,18. 

37,21. 40,17. 63,7. 
χαπνώάης 55, 14. 75, 25. 87, 20. 
χάραβος 65,5. 82,2. 
καρκίνος 65, 5. 66,9. 82,2. 97, 

11 (ιηθΓΐ)ΐΐ8). 
χάρος 95, 17. 

καστόριον 87,27. 104,6. 107,27. 
κατά τα^ί 2, 19. 11,25. 67,28; 

κ. τοϋτο 66,4. 31,7. 26, 15; 

κ. τΐ&ν 59, 6; κ. τι 23, 28. 

68,5; κ. τ/ 112,21; κ. ταντά 

11,19. 19,16. 24,11. 12,3. 

29,23. 80,25. 81,11. 100,19. 
χατα&ρανω 89, 16, 18. 
χατάχλεισις 112, 22. 
χαταλείφειν 93, 10. 
κατανταν 33, 3. 
χαταξηραίνειν 60, 16. 
χαταπανειν 84, 19 (τό γράμμα). 
κατάπλασμα 113, 10 ν. 1. 
χαταπνίγειν 95, 13 (φλό^α). 
καταρρίψουν 67, 23. 



ΙΝΟΕΧ νΟΟΑΒϋΕΟΚϋΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΕΙϋΜ. 125 



καταρροι 78, 28. 
χατάατασις 7, 18. 8, 25. 9,1. 
13,23,25. 14,2,6. 15,3. 16, 
2. 38, 16. 54, 12. 63, 5, 9. 
χατατιτραα&αι 66, 16 
κατα;υ^ίί,ν 95, 12. 112, 7. 
χαταχρήσ&αι 87, 17. . 
χατάχυαις 112, 3. 
κατίρ/ασια 92, 1. 113, 3, 5. 
χατηγορία 18, 17 {εναντίας -ίας 

έπιδέχεα&αι). 
χατοπταν 67, 17. 83, 6. 
χάτωϋ-εν 27, 2 {άνιέναή. 
καΰ/ια 14, 1, 3, 7. 
χένωαις 113, 12. 
χενωτιχός 113, 19. 
χεφάλαιον: εΙς ?ν κ. άϋ-ροίαας 
10,7; εις ?ν κ. άγαγών 15, 
5,9; ίια χεφαλαίων 19,13; 
κατά κ. 62, 2. 
χηρινος 44, 9. 
χνισαώδης 75, 25. 
χολάζειν 98, 11 (τήν /σ;^νν). 

99, 6 (τό σφοίρόν), 12. 
χολνμβη&ρα 54, 14. 
κόπρος 93, 6 {ηεριβτερών). 
χόρνζα 45,12. 46,21. 78,28. 
κορων/? βηίβ 84, 18 {προσ^εϊς 
οίον χορωνίάα τε χαϊ χε- 
φαλήν τίνα τω λόγω), 
χόστος 88,6. 
χρανίον 69, 28. 
κραΰρθ5 68, 21. 
χρέας 15,22. 100,21. 
κρομ,νον 96, 2. 
κροτάφου 70, 22, 24. 80, 14 (ΰνμ- 

■πεπτωχότες). 81, 12. 
χρναταλλος 33, 3, 7. 50, 17. 56, 

18. 99,29. 
κνίΓν 43, 18 (μ?)τραι των χνου- 
σών). 47, 10, 15, 16. 44, 4 (τό 
χνονμενον). 
χυΐΰχεβ&αι 72, 8. 
χνχαν 74, 22. 
χνχνος 27, 25. 51, 5. 
χντίάριττος 21, 14. 



κυρίως 57, 8. 87, 3. 95, 6, 8. 

χνστις 58, 27> 

χώλυσις 113,2,4. 

χώμα 95, 17. 

κών^ον 87, 29. 102,24. 103 

20. 109,9. 
χώνω^ρ 41, 11. 



λάβραξ 26,25. 

λάβρος 14, 1,7 {ύδωρ). 93,11 
{ήλιος). 

λείπειν: 7, 17 τω πλεονάζοντι 
το λεΐηον. 32, 11 τό πλεονά- 
ζον η λεΐηον. οβα λείπει τ^ 
ανμπάβ'η . . πρα/ματί/α 39, 11. 

λεπιδωτός 65, 6. 

λεπτομερής 110, 1. 

λεπτότ-ης 60,10 (ρΐυτ.), 26 (^- 
ξεως). 64, 12 (ορρ. πάχος). 

λεπτννειν 60, 13. 

λενχότης 28, 5, 7, 

λιβάς 9, 16. 

λιγννς 67, 5, 16. 

λιγνυώδης 55, 14. 69, 9. 

λιπώδης 37, 11. 

λιμαγχιχός 61, 1. 

λιπαρός 57, 4. 

λο^ικό^ 16, 28 {-η &εωρία). 17, 
24. 50, 26 {άπόδειξις). 86, 11 
{άν&ρωπος). 87, 1. 

λοιμώδης 13, 25. 

λο|ό? 68, 3, 6. 

λοίότης 68, 10. 

λνττών κνων 97, 20. 

Μ 

μάζα 87, 13. 92, 12. 
μαλακόσαρκο^ ν. 1. 65, 4. 82, 1. 
μαλακόστρακα 65, 4. 82, 1. 
μαλαχόδερμος 65, 9. 
μαλακότηί 34, 18. 36,28. 37, 

13. 57,17. 60,8, 8&βρίπ8. 
μαλάττειν 68, 14. 
μανδραγόρας 48, 21. 87, 29. 

102,23. 103,20. 



126 ΙΝΒΕΧ νΟΟΑΒϋΙ,ΟΚυΜ ΜΕΜΟΚΑΒίυυΜ. 



ΓΝΌΕΧ νθΟΑΒυΐ.ΟΕυΜ ΜΕΜΟΕΑΒΙΕΙϋΜ. 127 






μαραίνειν 6, 6. 

μαρασμός 47, 2. 

μαρτνρεΐν ο. ά&ϊ. 45,23. 103,17. 

μεγάλως 98, 5 (όνίναΰ&αή^ 16 

(ώφελείν), 108,15 (βλάπτειν). 

105, 9. 
μίΐ^ύνω^ 111, 17. 
μελαγχολία 9, 6. 

μίλα/χολικό^ 83,2, 3, 4, 8. 84, 
2, 5, 8, 13. 

μελαίνεαϋ'αί 46, 19. 

μίλλ?2<;μ(ί? 42, 18. 

μεΰημβρινός 75, 8 (-ή ;^ώρα). 

μέΰος: έν τω μέϋω χαϋ^έβτηχε 
36,21. 37,13. 45,5; τάξαν- 
τες 34,19. 35,20. 44,23; έν 
μέβω 31, 23. 

μεβότης 38, 8. 41, 20. 

μεαονν 65, 29. 

μεταόίώχειν 7, 19 

μ£τακο<?|ϋίΓΐ' 14, 18. 

μετάπτωσις 84, 4. 

μίτα;|τωρίΓΐ' 4, 22 {προς τουναν- 
τίον). 

μετριότητες 61, 1. 

μηχων 3, 25. 48, 20. 87, 29. 98, 
19. 101,22. 102,23. 107,4. 

μηχώνιον 99, 3. 103, 6, 20. 

μην (3.άνβΓ8.) 34, 8. 55, 18. 57, 
5. 58,1. 94,24. 

μήνιγγες 59, 8. 

μηον 88, 6. 

μίβυ 87, 28. 88, 5. 

μν|ώ^73? 44,12. 45,22. 82,8 

μυρίαι 97, 13 (γενέΰεις). 

μνριάχις 55, 26. 

μνρμηΙ 18,11,24. 19,6. 20,4. 

21, 7. 23, 14, 18. 41, 12, 
μνώόης 73, 12. 76, 21. 

Λ" 

ναττυ 88,5. 96,1,16,27. 108,1. 
νάρ&ηξ 93, 19. 
νάρκη 46, 21. 
νίκρονν 33,9. 102,5. 



ν^/ΑίσΌ-αι 93,15 (πνρ ένεμή^η 

έπϊ). 
νεογενής 44, 15 (^ώον). 
νεφρός 39, 8. 58, 8, 19. 
νενροχονδρώόης 59, 13. 
νευρώδης 44, 20. 

ΝΕϋτκϋΜ: νγρότατον η τνιμελή 
57, 6; Ιηρότίρον μ-έν κνων, 
Γ)'ρ(ίτίροΐ' ^' αί^'θ'ρωποί 18, 
10; μνρμηξ ξηρόν καΐ σκώ- 
ληξ νγρόν 20, 4 ; &ρΙξ δ^ 'ψν- 
χρότατόν τε ααϊ ξηρότατον 
38,3. 

νεωστί 66, 13. 93, 10. 

νήΰτις 77,3,12. 

νίτρον 87, 28. 88, 5. 

νιφετός 54, 27. 

νόησις 32, 26, 27. 33, 5. 40, Ιβ. 
48,11. 49,2. 51,15 {αία^η- 
ΰίς τε χαΐ νόηΰις). 

νόημα 49, 21. 

νοβώδης 12, 15. 13, 25. 16, 15 
(^αρ). 63,1 (σύμπτωμα), 10 
(δυσαρασία), 18. 

νότιος 16, 2 {έν νοτίαις κατα- 
στάσεσιν). 15, 3. 



Ιηρα/νίΐν 2, 28. 3, 3, 7, 10, 20, 

21,26. 5,11. 7,16, ρ&ΒΒπη. 
^ηρός 1, 1,11,15,18. 2, 8,11, 

12,15,28. 3,2,9,21. 4,2,3, 

δ, 16, 18, ρ&88Ϊιη. 
^ηρότης 2, 2,13,18. 3, 12,20. 

6, 20. 9, 14. 11, 17. 12, 24. 

13, 8. 36, 20, δαβρίΒθίιηβ. 

Ο 

όδοποιείσ&αι 68, 7. 

ο&εν 56,18. 79,17. 86,15. 115, 

6. 104,22; ο&ενπερ 101,1. 
οιηησις 74, 7. 
οίχουρεΐν 61,20. 
οίνος 92 , 5 {τρέφει χαΐ ρών- 

ννσι τάχιστα). 94,6. 95,10. 

100, 20. 






€ΐ 



οίνοϋν 48, 19. 

όλίγαιμος 61, 4. 

(5λ^7οχρ()ν^ο& 92, 2. 

δλ/ί'ω τινί 58, 17. 59, 4. 

ολόκληρος 10,28. 

όλοτιληρως 11, 3. 

όμαΧό^ 73, 5, 16. 

όμαλότης 12, 21. 

όμαλώ5 12,19. 71,8,14,22. 73, 

12{^χειν). 81,8,22. 
όμιλείν 38, 28. 89,17. 90,9. 

92,6. 103,21 {πνρϊ). 97,24 

{δέρματι). 104,23. 
ομογενής 21 , 23 (το σύμμετρον 

ομογενές). 22,26. 23,7,18. 26, 

6. 57,20. 41,1. 86,4. 115,4. 
, ομοειδής 21, 24. 23, 7, 17. 
όμοιομερής 85, 1, 6 {σώμα). 
όμοιότης 91, 22. 
όμοίωσις 91, 16. 
όμόσε (γωρείν) 9, 1. 
όμωννμι^α: 29, 1. 66, 6. 
όμωνύμως 21, 19. 100, 14. 
οννξ 19,31. 35,5. 43,23. 44,3. 

59, 17. 
οξος 15, 24. 110, 9. 
ό^νρεγμία 78, 20. 
όξ,νρροπος 74, 23. 
όπλη 19,31. 35,5. 44,3. 59,18. 
οπός 98, 12 (Χυρηναϊκοί) , 19 

{μήχωνος). 101,22. 102,23. 
(5ρίκτικό? 48, 4. 
δρε^ις 46, 25. 
όρίγανον 108, 2. 
όρνί-θ^ειον (80. χρέας) 92, 3. 
όροφη 93, 14. 
ό'ρΜ 109, 10. 
ό<ττ^Ι>ο? 69,28. 
όστισδήποτε 21,11. 114,3. 
οστρακόδερμα 65,4. 66,1. 81,27. 
δστραχον 65,8. 81,26. 82,1. 
όστραχώδης 70, 8. 
^στρεον 65,5. 66,9. 81,25. 82,7. 
\στώδης 44, 13. 

;.λο? 67,22,27. 68,21,26. 73,10. 

ίΐς 65,6. 



ϋ 

7Γαιίικό? 9, 10 {-η ήλικια). 

τταιωνια 26, 27. 

Λαλαιοί18,6. 27,4. 41,8. 57,6. 

61,28. 106,9; άνδρες 1,3. 
παλινδρομείν 66, 23. 
πάμπαν 37,20. 
πάμπολυς 32, 6. 41 , 10. 49 , 5. 

72,23. 76,8,13. 99,12. 107,4. 
παντελώς 5^,6. 71,12. 98,10 

{6λίγον)Μ• 101,4 (Τάχιστα) 

77, 11 {απλώς). 
πάντη 88,14 {συμφωνείν). 92, 

13. 96,6 {φέρεσϋ•αι). 97,3. 
?τάι/τω5 9, 3. 10, 12. 20, 27. 36, 

24. 49, 10. 56, 14. 77, 26, 27. 

81,5,9. 99,22, δ&θρίυβ. 
παραβολή 10,28. 11,3. 19,4. 

23,23. 26,6. 
παράδειγμα 5, 19. 65, 12. 105, 

27. 114,25. 
παρά&εσις 34,8,12. 
παραχούειν 10,3. 17,4,10. 71,2. 
παραλογίξεσ&αι 66,6. 88,8. 106,5. 
παραλογισμός 52, 19. 
παράλνσις 46, 20. 95, 18. 
παραμένειν 5, 4. 82, 23. 
Λαρα^λη^/α^ 95, 17. 
παρασπείρειν 84, 25. 
παρατί0^εσ&αι^^,1% {τι[ι μνήμτι). 
παρατριβόμενοι λί%^οι 93, 20. 
παραν^ειν 106, 8. 
παραυτίγ,α 94, 23 {έν τω π.) 

111, 10. 
7Γαρα;^ρημοί 94, 18 (^κ του π.). 

112,10. 114,17. 
πάρεργον 76, 11 {έν π. τί&ε- 

παρέγχυμα 57, 12. 
παρόμοιος 14, 27. 
παρόν 110, 5 {π. σαοπείν). 
παρονομάζειν ο. ^βηίί. 100, 16. 
παροραν 107, 20. 
πα;Κ0? 64, 13. 69, 4. 
7Τα;υνμ€ρτί? 88, 16. 110, 1. 
παχΰνειν 60,13. 63,2. 



128 



ΙΝΒΕΧ νΟΟΑΒυΐϋΟΚυΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΙ,ΙϋΜ. 






ΙΝϋΕΧ νθΟΑΒυΐ.ΟΚΧΙΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΙ,ΙϋΜ. 129 



τΐαχνχΎΐς 42, 10. 60, 10 (ρΙπΓ.). 

ΛΐΧιδνονν 46, 19. 

Λ^Λδρι 104, 6. 108, 1. 110, 7. 

ΛίΛτικό^ 92, 7 (-ά ό'ρ/ανα). 

3Γ^ρα80,16 (τον μ,ετρίον). 33,27 
περαιτέρω τοΰ τΐροΰη-κοντος. 

ηερι^χον, το 73,4; τό περιέχον 
^ξω^εν 7^ρνος 74,12; θάλπος 
74,13,26. 112,25. 

ηεριτΐάττειν 90, 4. 

ηερίπηγννναι 38, 28. 58, 23. 
59,1. 61,13. 

περίτίλάττειν 45, 20. 

περίτζίέτίειν 67, 4. 

ηερίΰταβίζ 52, 27 {πραγμ>άτων). 
53,2. 

Λίριφνειν 58, 21. 

πετραΐος 76, 3 (^;ί'^ν?). 78, 15. 

Λ8ΐρί5 47, 27. 49,1. 50,5. 96,9. 

Λί? 10,5. 21,1 (λ^ μ,ϊν — πχι 9ε). 

"Λ-ήγανον 108, 2. 

Λίϊίί? 38, 26. 54, 26. 57, 2. 

Λ^μ£λη35,7. 38,26. 39,1,5,6,8. 
54,26. 57,3,7,17. 62,7. 64,4. 

ηιμελώδϊΐς 60, 26, 27, 28. 61, 19. 
63,25. 64,1. 73,23. 76,18. 
^80, 18. 81, 6. 

ηιβτιν λαμβάνειν 50, 1. 

ηίΰτονα^οίί 53, 13. 

πίττα 50, 29. 88, 2. 90, 26. 94, 
16. 100,20. 

πίων 61, 9. 

πλαδαρός 44, 12. 82, 8. 

ηλάδος 45, 7. 

πλάΰτης 36, 12. 

πλάτος 63, 4 (τ^^ νγιεινής κατα- 
στάσίω?), 17 (τ^^ υγιείας). 

πλήπτρον 35, δ. 44, 3. 59, 18. 

Ρι^ϋΚΑΐ. : άγρνπνίαι 78, 9 ; άσιτ/αι 
61,4. 78,9; ^κτττώσίί^ΐδ, 18 
?ν^ίΐαι78,9;θίρμ()τητί5 53,26 
'9•νμοΓ78, 8 ; λεπτότητες 60, 10 
μίτριοτητί5 61, 1 ; δμβροι 15, 
3; 7τα;υντητί5 60, 10; ποαεις 
95,19; σάρτίες 59,3; ταλαι- 
πωρίαι 60,17; τρόμοι 46,21; 



νπνοι 48,15. 49,15. 105,14; 

πέιρεις 47, 27; ί^ΐίτοι 47, 28; 

διαχωρ-ηβεις 47, 28. 
Λ0109 21, 19,20. 22, 23 (τα ποια 

αώματα). 113, 17 (κατά τό 

ποίόν). 
πολιός 70, 16. 
Λολιοΰσ-θ-αί 70, 22. 
πολίωΰις 78, 27. 
πολλαχ^ι 97, 2 {μερίζεται), 
πολλαχώς 17,5 (λ^/ίΐν). 25,4. 

40,1. 115,1,6. 
πολλοί πολλάκις 97, 5. 
7Τθλναιμο? 37, 19, 21. 58, 10. 
πολνΰαρ-Λος 61 , 26. 62, 14. 63, 

26. 64,1. 
παλνααρχία 62, 12, 25. 
πολυχρόνιος 92,2. 105,8. 
ποαός 63, 13 (τό π.). 113, 16,21, 

22. 99,21 {έπ' ολίγον ποσόν), 
ποσότης 97, 28. 

πραγματεία 39, 11 (περί κρά- 
σεων). 49, 23. 
πραχτιχός 48, 10 (-αΐ ένέργειαή 

49, 3, 14 (<?τοιχ«Γα). 
πρασοειόής 77, 25, 27. 78, 6. 
πρεπόντως 17, 2. 
πρεαβντερον αίαϋ'ηαεως χριτή- 

ριον 50, 21. 
προαττοίίίκννναι 27, 13. 50, 3. 
προβαίνειν 44, 23 (ταΓ^ ηλι- 

'κίαις). 
προβάτειος 44, 16. 
προγάΰτωρ 81, 6. 
προδήλως 72, 6. 
ττροϊστοίΐΌίί, : 37, 21 κανόνα τε 

καΐ οίον χριτηριον προατησά- 

μενος. 
προχαλεΙαϋ•αι 65, 12. 
προχατεργάζεβ&αι 92, 8. / 

προχνπτειν 67,10 (τον δέρματος). 
προττ^τεια 42, 19. > 

ίΤροΛίτώ^ 79, 27. / 

προπίπτειν 62, 7. 
προσάγειν 3,ρρΓθρίηο[υ3.Γβ 69/. 

10 (τω ηβάΰχειν). 



α^ 






<•ί 



«■ 






προϋάπτειν 13, 7. 
τΓροσβάλλίΐν 93,11 (?λ«)?), 22 

{^ερμασία). 
προσβολή 54, 2. 55, 9, 13. 56, 

3,10. 104,21. 110,25. 112,5. 
προσεπισχέπτεσ^αι 74, 5. 
προσεχής 87, 6 (υλη), 7, 12. 
προσηγορία 1, 19. 8, 2. 21, 22. 

81,27. 
ηρόσ^εσις 46, 24. 
προσνπαχούειν 22, 13. 
προσφορά 105, 9. 114, 5. 
9Τρο<τ;ΐ;ωρ£ίτ 29, 16. 
προϋπάρχειν 52, 8. 
ττροφανώ^ 4, 22. 10, 8. 
πρόχειρος 50, 13. 28, 17. 
πρώτην 53, 16 (την γε πρ.). 
πρώτως 42,22. 52,5. 114,23. 
πταίσμα 17, 24. 
πτερυγώδης 72, 2. 
"πνκνοτης 70, 12. 
πν%νονν 67,6. 90,8. 111,15. 
Λνκνω(;ΐ5 83,9. 112,21. 113,1,2. 
Λνλωρό? 77, 3, 7. 
πνρε^ρον 88,6. 87,27. 
πνρεΐον 93, 17, 18. 
πυρώδης 42, 13. 75, 26. 78, 12. 

Ρ 

ραι|305 71, 24. 

ράμφος 59, 18. 

ρανίς 101, 11. 

^^Λε^ν 12,25 {έπϊ τό Ιηρότερον). 

Ρητίνη 88, 2. 93, 10, 11, 13. 

100, 19. 
(ητορεία 51,24 (μ,ακρά). 
^ητοριχός 4, 24. 
ρι^οΰσ-θ-αι 67, 28 ν. 1. 
ρίζωσις 68, 11. 
ρόδινον 110,9. 
ροττϊί 102,8. 
ρυμ^η 66, 17. 
ρντός 67, 2, 4. 



ΐαλαμάνδρα 87,29. 103,18. 
ίνι^ώ^ηδ 71,27. 
6Αΐ<κκυ8, άθ (6ΐηρθΓ»ιηθηϋ8 θΛ. ΗβΙπίΓβϊοΙι 



σανίς 71,27. 

σαρκώδης 57, 7. 61, 15, 18. 

<ί|ί^<Γΐ5 47, 1. 

σημαινόμενον 17, 29. 19, 20, 25. 

21,16. 22,20. 27,7. 108,6. 
σηπεδών 15,10,20. 16,14. 70, 

21. 97,7. 102,9. 
σήπειν 102, 3 ; σήπεσ&αι 14, 8, 

28. 15,21. 16,2. 75,6. 92,19. 

93,7. 
σή'ψις 16, 15. 
σίελος 45, 12. 78, 28. 
σιμός 19,9. 80,7,8,21. 8^,10 

(ορρ. γρυπός), 
σιμότης 80, 23. 
<;κί.ατραφ£Γ(Τ'θ'αι 75, 20. 
σκληρότηί 34, 18. 35,10. 36,28. 

42, 10. 56, 16. 60, 8. 64, 10. 
σχληρννειν 57, 1. 
σχόροδον 96, 2. 
σχώληξ 20,4,5,9. 
σοφίζεσ9•αι πιβά. 10,5,8. 28,18. 

53,26; ραββ. 26,1. 66,6. 
σόφισμα 17, 2, 27, 28. 28, 14. 
σπασμός 46, 21. 95, 18. 
σπιν&ήρ 90, 13. 101, 8. 
σπλάγχον 38, 18. 43, 22. 44, 6. 

57, 10, 13. 58, 20. 74, 21. 75, 

21. 112,18. 
σπλήν 39, 7. 58, 8, 18. 
σταέ-μώ καΐ μετρώ 24, 20. 
στ^αρ 35, 7. 88, 2. 
στενότης 60,25 (φλεβών). 67,7 

(διεξόδου), 
στενοχωρείν 74, 22. 
στοιχεΓον 1,6,13. 19,15,19. 21, 

18. 22,22. 25,14. 26,14. 28,8. 

29,9. 36,23. 40,17. 48,14. 

49,23. 51,12; 26,10. 104,2 

(τά ττρώτα στ.). 
στοχασμός 114, 1. 
στρου^ίον 87, 28. 
<Γτρον'9•05 71,24. 
σχυπείον 93, 18. 94, 16. 
σνγχατα'ψνχειν 103, 8. 
σύγχαυσις 69, 25. 83, 4. 84, 6. 



9 



130 ΙΝϋΕΧ νθΟΑΒυΐ.ΟΒυΜ ΜΕΜΟΚΑΒίυυΜ. 



ΙΝΒΕΧ νθΟΑΒυΐ.ΟΚϋΜ ΜΕΜΟΚΑΒίυΐΙΜ. 131 



ουγχέειν 20, 10. 23, 8. 

ανξΒνξις 6, 24. 

αυξυγία 6, 23, 27. 10, 13, 17. 

13, 6, 11. 16, 19, 23. 30, 12. 
δνλληβάτιν 97,19 {εΐηεΐν). 
ύνμβαίνειν εΙς ταντό 9, 23 ; χατά 

ΰνφβηκός 87, 22,24. 88,26. 

98,26,27. 99,24. 100,9,12. 

102,16,17,20. 106,14. 111, 

24. 113, 9; χατά χι, σνμβ. 

112,20. 113,19. 114,22; Ικ 

τίνος ανμβεβηχόχος 112, 1. 
βνμμετρία 24,19. 36,18. 71,15. 

61,25. 63,29.64,3. 106,2,21. 
ϋνμμετρος 10,21. 21,4,8, 23. 

22,12,16. 23,7,11. 26,6,17. 

33, 5. 36, 26. 65, 25, 88.βρί8- 

βίιηβ. 
ϋυμμέτρως ^1,2. 33,21. 42,23. 

54, 16. 

ϋνμπίπτείν Β,η . 13,26. 14,21. 

15, 6. 73, 16. 93, 1 (αοοίάϋ;). 

8, 20. 81, 15,17; χρόταφοι 

ονμπεπτωχότες 80, 14. 
ΰνμπληρονν 46, 6 {την ξωήν). 
ΰύμφυτος 60, 3 (υγρότης), 11 

{χράΰΐς). 94, 12 (τροφιί). 99, 

1 Ι'ψνχρόττις). 17, 8 {^ερμόν). 

63,24. 75,12. 90,9. 
ϋυμφωνεΐν 88, 14 (ύνμφωνείν 

ό λόγος έαντω). 96, 2. 
ΰυναηάγείν 66, 11 (έαντω). 

<7ννά7Γτίΐν3,ρρΓθρίη<][α&Γβ 65,24. 
ϋνναν^άνειν 63, 26. 
δνναύξειν 62, 16. 
αύνδεαμος 86,6. 38,5. 44,20. 
46,8. 58,25. 69,9,11,12,14,15. 
ϋυνάιαΰήχειν 92, 19. 
ΰυνδιαφΟ'είρειν 92, 20. 
ύννελόντί 43, 3 (φάναί). 
αυνεπίΰχίπτεο^αι 100, 3. 
ΰνντ-ηχειν 80, 16. 
€νννπάρχειν 5, 16. 
€νριγγον6^αι 66, 19. 
βνβταοις 43, 19. 57, 2. 



αφήνουν 66, 26. 67, 3, 12, 18. 

69, 23. 
δφνξειν μέγιβτον χαΐ βφοάρό' 

τατον 73, 8. 



ταλαιπωρίαι 60, 15. 

ταριχενειν 15, 23. 

τάριχος 96, 2. 

ταντ &ρα ιάοίΓΟΟ 59, 22. 95,9. 

ταντίβ 4,21. 12,9. 13,3. 100,8; 

ταυττι τον ίάβο 84, 17. 
τέλειοι 48, 13 (ορρ. παΐ9ες) Λά- 

ηΐϋ. 
τελειάτης 35, 27. 
τίλίίονν 44, 4. 85, 16. 87, 8. 
τελεΰφορεΐν 24, 11 {μνχα). 
τελματώό-ης 65, 14. 
τέτανος 95, 18. 
τετράπονς 77, 1. 
τεντλον 92, 12. 
τέως 4, 15,16,18. 5,1. 6,11. 

57,2. 66,14. 90,8. 
τήχειν 102,3; τήχεα&αι 33,25. 

99,27. 
τηλ^φεια 97,13 (βίκη). 
«?: 66, 2 άλλον τον. 21, 6 (ώ? 

^ν τω άόξειεν). 34,8. 72,28 

(ει τω). 75,4 (εΓ^τίρ τω χαΐ 

αλλω). 

τίτανο^ 51, 6. 

τμητικό^ 104, 16. 

τοίτόσ^ί 97,28. 

τρά/ο^ 72, 15, 17, 22. 

τριχώς 21, 21. 22, 23. 95, 8. 

τριχωτός 66, 2, 9. 

τρΓτ/)^5 90, 19. 

τρόμοι 46, 21. 

τροφός 44, 9. 

τνλο? 37, 3. 

τνλονν 37, 10. 

τντΓο^ 48, 25. 

τνηοϋν 67, 30. 

τυρός 44, 13. 66, 13, 16. 

τύγχαναν, τό τυχ^ν ότιοΰν 21 



Ί 



24. 22,25. 115,4; ου τον τυ- 
χόντος ανδρός 36, 9 ; ίνϊ τω 
τνχόντι 23,4. 



υγραίνειν 7,16. 2,28. 3,4,8, 
19, ραβδίπι. 

αγρότης 1,20. 3, 7,17. 6,20, 
ραβδίηι. 

43δεριχός 99, 10. 

υδερος 9, 5. 

υειος 44, 16. 

νμι^ν 38, 5, 26. 43,21. 44,1. 46, 
19. 46,9. 59,7,8. 61,13. 62,8. 

υηάλλκ^ις 75, 18. 78, 16. 

υπεναντίος 31,22 {έ^ {)ηεναν' 
τ ίου). 

υπερβολή 12, 1. 35, 16. 

υπεροχή 52, 12. 55, 5. 

ύπέχειν 109,9 (λόγον). 

νπνοποιός 48, 21 

υπνώδης 43, 6. 

νπόάριμυς 54, 1. 

ύπό&εαις 91, 1 {έ^ ύποϋ•έσεως). 

ύποχειο&αι 5,21. 6,18. 108, 10; 
υποχείμενα. μόρια 74,8 ; πράγ- 
ματα 50, 6; ΰυμφωνεΐ τοις 
έξ αρχής ύποχειμένοις 96,3. 

νπόμυξος 45, 16. 

υπονοΰτείν 66, 26. 

νπονόδτηαις 113, 1. 

νποπίπτειν 87, 30. 

ΰπόπυρρος 69, 22. 73, 20. 

ύπόστααις 59,21. 

ϋποτί&εα^αι 7,11. 10,16. 63,4. 

ύποτρέφειν 106, 19 ν. 1. 

νποφύειν 62, 8. 69, 10. 

ύποχώρηΰΐς 113, 3. 



φαγέδαΐνα 97, 11. 
φαλαχρός 71, 4. 

φαλακροΰσΌ-α^ 70, 5, 21. 73, 21. 
φαλάχρωσις 73, 11. 79, 3. 
ϊάναι. 98,3 (ώς ούτω φ.); φά- 
μίνοΛ 51,4. 79,9. 



φαντα(τ/α33;23,26. 34,1.99,27. 
φ&αρτιχός 92, 17. 101, 1 (φάρ- 
μαχα). 

φ9ορά 14, 24 (των ανθρώπων). 

37, 10 {έν γενέΰει τε χαί 

φ^ορα). 
φιλάνθρωπος 42, 20. 
φιλόΰτοργος 42, 20. 
φλεβώδης 76, 21. 
φλ^7ί^19,29. 38,1. 45,14,16. 

59,24. 76,6,9. 83,24. 102, 

30. 106,20 83,βρίιΐ8. 
φλεγματικός 84, 3. 
φλεγματώδης 45,2 (χυμός). 67, 

21. Ίβ,12 (άνθρωπος). 77,19. 
φλόγωαις 113, 20. 
φολύ^ωτό^ 65, 5. 
φυχίς 26, 25, 28. 
φνράν 34, 7. 

φνσικο'δ 72,19 (άνήρ). 16,29. 
φυσιογνωμονεΐν 72, 10. 
φωλ^νί^ν 61, 18. 



%αλκΓτ^5 88,5. 

χαρίεις 7,3 (οι χαριέΰτατοι των 

ιατρών), 
χαϋνος 93, 20. 
χειρώνεια ^χη 97, 12. 
;υίτών 38, 13. 43, 22. 44, 1. 45, 

19. 46,9. 58,27. 
χλιαρός 60,9. 111,1. 114,9. 
χλωρός 90, 28 (ξνλον). 
χοίρειον (80. κρία^) 92, 4. 78, 1 

(κρία^), 14. 
χολή 76, 27. 77, 10, 12, 18, 20. 
χολή μέλαινα 59,22. 84, 7. 106, 

21; Ιαν-θ-ή 47,19. 59,23. 67, 

18. 76,7,13,20. 77,21. 78,10. 

106, 13. 
χολώδης 67, 20. 76, 16. 77, 1ί>, 

20,24. 78,13. 
χόνδρος 19,31. 35,4. 38,4. 43, 

23. 44, 2. 59, 12. 
χονδρώδης 59, 15. 

9* 



132 ΙΝΌΕΧ νΟΟΑΒϋΙ-ΟΚϋΜ ΜΕΜΟΚΑΒΙΜΧΙΜ. 



Χ9'ή*ί^ζ ονομάτων 2, 3. 19, 11. 

106,10. 
χρονίξειν έν ένϊ χωρίφ 96,19. 

97 3. 
χρώμα 4, 11. 27, 23, 24, 25. 

Ψ 

'ψάμμος 20, 1. 

'ψάρ 109,9. 

ψιλός 50, 6 {μόνης καΐ -ψιλής). 

43,7. 64,18. 69,8. 74,20 

(τριχών), 70,12,24. 73,19. 

81, 21. 84, 10. 
ψνλλιον 103,20. 
ψνξις δ3,^. 55,1. 56,18. 57,1. 

62,12,23. 99,29. 100,7. 110, 

19. 113,13. 114,5,18. 115,26, 

βαβρΐηθ. 
ψνχειν 2, 27. 3, 26. 111, 27. 

112, 6, 15, 30. 
ψνχι%ός 43, 4 {-αϊ ένύρ^παι). 



ψνχος 94,23. 
ψυχροΧουαία 87, 23. 

ωμοί μέγιΰτοι 71, 18. 

ώμοηΧάται 71, 28. 

ώσαντως ?χίΐν 52, 15. 74,9,17. 

75.15. 108,20; νπάρχειν 62, 
28; ώσαντως 6^ 1,18. 17,11. 
23,18. 26,25. 30, 2. 31,8. 

34. 16. 42, 17. 49, 2. 101, 19. 
111,9; ως $* α^τως 55,2. 

ωσττξρ 17,17 ώ. τα'ΰτόν ον άλΙ* 
Ο'ύ μαχρω άιαφέρον. 8, 19. ώ. 
ονχϊ χάηϊ της ννρας χαϊ -©"«ρ- 
μής ταΰτα ανμηιητοντα. 7, β, 
8. 48,28. 

ως 5τρό? 21,12,23, 24,27. 23, 
11,12,13. 25,10,22. 115,9,11. 

ωχρός 77, 26. 78, 3. 109,25 
(Ιλαιον). 110,2. 



ι 



^'3>Ογ\•3 



^ 



\λ^ 



Ί - 



Τα.\ηΥβιί ΊΠ^Ι ΚΡίθ€ΐΑ}ι/ ΤΡίο^ 






ι 



«Οο.